Morgunblaðið - 31.03.1994, Qupperneq 84

84
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 31. MARZ 1994
KYIKMYNDIR/STJÖRNUBÍÓ frumsýnir kvikmyndina Philadelphia með Tom Hanks og
Denzel Washington í aðalhlutverkum. Fyrir leik sinn fékk Tom Hanks óskarsverðlaunin
sem besti leikari í karlhlutverki, en hann leikur lögfræðing sem smitast af HlV-veirunni
og veikist af alnæmi, og er rekinn úr starfi hjá virtri lögmannastofu af þeim sökum.
Barátta við fordóma
og óréttlæti
Samantekt: Hallur Þorsteinsson
PHIL ADELPHIA markar ákveðin tímamót í kvikmynda-
sögunni því í myndinni er í fyrsta sinn fyrir alvöru reynt
að fjalla um alnæmisvandann og viðbrögð samfélagsins
gagnvart einstaklingi sem fær sjúkdóminn. Tom Hanks
leikur Andrew Beckett, samkynhneigðan lögfræðing sem
smitast af HlV-veirunni og veikist af alnæmi. Hann starf-
ar á virtri lögmannastofu og þegar meðeigendur hans
komast að því að hann er með alnæmi reka þeir hann
frá stofunni á þeim forsendum að hann gegni starfi sínu
ekki sem skyldi. Andrew höfðar mál á hendur þeim fyrir
að reka sig á fölskum forsendum, og lögfræðingurinn Joe
Miller (Denzel Washington) tekur að sér að flytja mál
hans. Tom Hanks fékk nýverið óskarsverðlaunin fyrir
hlutverk sitt í myndinni, og einnig fékk Bruce Springste-
en verðlaunin fyrir lag sitt Streets of Philadelphia sem
flutt er í myndinni, en lag Neil Young, Philadelphia, var
einnig tilnefnt til verðlaunanna. Að auki var myndin svo
tilnefnd til óskarsverðlauna fyrir besta handrit og bestu
förðun.
Andrew Beckett er á upp-
leið í starfi sínu, kiár
og áhugasamur, þegar félag-
ar hans á lögmannastofunni
reka augun í breytingar sem
verða á útliti hans. Þegar svo
í ljós kemur að hann er með
alnæmi þá reka þeir hann.
Beckett er staðráðinn í því
að ná fram rétti sínum vegna
þess óréttlætis sem hann hef-
ur verið beittur, og þvælist
hann illa til reika um Philad-
elphiu í árangurslausri leit að
lögfræðingi til að taka að sér
málið. Þegar hann svo loksins
rekst inn á lögmannsstofu Joe
Millers, sem sérhæft hefur sig
í að flytja mál fyrir þá sem
lent hafa í slysi af einhverju
tagi, þá hafa að minnsta kosti
níu lögfræðingar neitað að
taka mál Becketts að sér.
Miller sem haldinn er mikilli
hommafælni neitar líka í
fyrstu að taka málið að sér,
og það er ekki fyrr en hann
verður vitni að því að Beekett
er beittur áreitni af hálfu
bókavarðar á lagabókasafni
að hann skiptir um skoðun.
Sem blökkumaður ber Miller
nefnilega næman skilning á
það þegar Beckett er beittur
órétti vegna fordóma, og
þrátt fyrir að hann hafi litla
samúð með samkynhneigðum
ákveður hann að veita Bec-
kett aðstoð við að ná fram
rétti sínum.
Raunveruleg fyrirmynd
Jonathan Demme leikstjóri
myndarinnar fékk fyrst
áhuga á að gera mynd sem
fjallaðí um alnæmisvandann
árið 1988 þegar náinn vinur
hans tjáði honum að hann
væri haldinn sjúkdómnum.
Um þetta leyti var hann að
leita að heppilegri sögu til að
vinna að með handritshöfund-
inum Ron Nyswaner, en þeir
höfðu áður unnið saman að
gerð myndarinnar Swing
Shift með Goldie Hawn í aðal-
hlutverki, og ákváðu þeir að
næst skyldu þeir taka alnæm-
Oöruggur
JOE Miller (Denzel Washington) er í fyrstu smeykur
við samskiptin við hinn alnæmissjúka Andrew Beckett
og lætur því fylgjast með heilsufari sínu.
Leitað réttlætis
ANDREW Beckett (Tom Hanks) fær lögfræðinginn Joe
Miller (Denzel Washington) til að flytja mál sitt gegn
fyrrverandi vinnuveitendum sínum.
isvandann fyrir. En það vafð- ættu að nálgast viðfangsefn-
ist hins vegar nokkuð fyrir ið. f fyrstu voru þeir með
þeim félögum hvemig þeir hugmyndir um að gera mynd
Ævifélagar
ANTONIO Banderas leikur Miguel Alvarez, sambýlis-
mann lögfræðingsins Andrew Becketts sem Tom Hanks
leikur.
Leikstjórinn
JONATHAN Demme leik-
stjóri myndarinnar
Philadelphia við tökur á
einu atriði myndarinnar.
um smygl á ólöglegum al-
næmislyfjum til Bandaríkj-
anna, eða að fy'alla um tvo
alnæmissýkta bændur í
íhaldssömum smábæ í vest-
urríkjunum. Það var svo að
lokum smá klausa í dagblaði
sem varð til þess að þeir duttu
niður á réttu lausnina, en í
henni var einmitt greint frá
baráttu lögfræðings sem rek-
inn hafði verið úr starfi sínu
vegna þess að hann var með
alnæmi og höfðaði síðan mál
gegn fyrrum vinnuveitendum
sínum.
Demme fékk óskarsverð-
launin sem besti leikstjórinn
árið 1992 fyrir myndina Si-
lence of the Lambs, en Anth-
ony Hopkins fékk einnig verð-
launin sem besti karlleikarinn
fyrir hlutverk sitt í myndinni.
Svo vildi til að þegar Demme
tók við óskamum sátu þeir
Tom Hanks og Denzel Was-
hington einmitt saman á með-
al áhorfenda við verðlaunaaf-
hendinguna, og skömmu síð-
ar þegar þeim var boðið að
leika í Philadelphia vom þeir
ekki lengi að samþykkja að
starfa með þessum mikilhæfa
leikstjóra.
í fremstu röð
TOM Hanks hefur um nokkurt skeið verið meðal vinsæl- gengu aðeins í eitt ár. í milli-
ustu gamanleikara Bandaríkjanna, en í Philadelphia sýnir tíðinni hafði Hanks hins vegar
hann svo ekki verður um villst að hann er fær um fleira tryggt sér aðalhlutverkið í
en að grínast á hvíta tjaldinu. Leikur hans í myndinni myndinni Splash, en í henni
markar vissulega timamót á ferli hans, og strax eftir frum- leikur hann mann sem verður
sýningu myndarinnar var ljóst að hann yrði örugglega til- ástfanginn af hafmeyju. Sú
nefndur til óskarsverðlaunanna fyrir leik sinn, og þau féllu mynd borgaði sig og gott
honum svo í skaut þegar þau voni afhent 21. mars síðast- betur og í kjölfarið rak hvert
liðinn. Hanks lagði sig allan fram við að gera persónu hlutverkið annað.
alnæmissjúka lögfræðingsins sem trúverðugasta, og í því Meðal mynda sem Hanks
skyni Iétti hann sig til dæmis um 15 kfló tfl að sýna sem lék í um miðjan níunda ára-
best áhrif sjúkdómsins sem aðalpersóna myndarinnar stríð- tuginn eru Bachelor Party,
ir við. Hann kynnti sér auk þess mjög ítarlega stöðu al- The Man With One Red Shoe,
næmissjúkra bæði með viðtölum við lækna og sjúklinga. The Money Pit, Volunteers
Óskarsverðlaunahafi
TOM Hanks fékk óskarsverðlaunin sem besti karlleik-
ari ársins 1993, en áður hafði hann verið tilnefndur
til verðlaunanna fyrir leik sinn í kvikmyndinni Big.
Tom Hanks ólst að mestu
upp í San Francisco,
en móðir hans yfirgaf heimil-
ið þegar hann var mjög ung-
ur og faðir hans gekk í hjóna-
band nokkrum sinnum eftir
það. Hanks segir að hann
hafi verið innhverfur og frek-
ar bamalegur þangað til
hann nálgaðist tvítugsald-
urinn, en í menntaskóla hóf
hann að leggja stund á leik-
Iist og var kennari hans í
faginu samkynhneigður og
einnig skólabróðir hans sem
hann umgekkst nokkuð. Sá
Hanks sérstaka ástæðu til
að þakka þessum tveimur
mönnum viðkynnin þegar
hann veitti óskarsverðlaun-
unum viðtöku á dögunum, en
hann sagði þá báða hafa haft
mjög mikil áhrif á sig.
Eftir að hafa starfað með
leikflokkum vítt og breitt um
Bandaríkin og fengist við fjöl-
breytt verkefni, eins og t.d.
Shakespearehlutverk á
Broadway, þá hélt Hanks til
Hollywood að reyna fyrir sér
í kvikmyndum. Hann settist
að í Los Angeles árið 1982
og byijaði fyrst að leika í sjón-
varpsþáttum sem hétu Bosom
Buddies, en þeir öðluðust
reyndar litlar vinsældir og
gengu aðeins í eitt ár. í milli-
tíðinni hafði Hanks hins vegar
tryggt sér aðalhlutverkið í
myndinni Splash, en í henni
Ieikur hann mann sem verður
ástfanginn af hafmeyju. Sú
mynd borgaði sig og gott
betur og í kjölfarið rak hvert
hlutverkið annað.
Meðal mynda sem Hanks
lék í um miðjan níunda ára-
tuginn eru Bachelor Party,
The Man With One Red Shoe,
The Money Pit, Volunteers
og Nothing in Common, en
það var svo árið 1988 sem
Hanks sló svo um munaði í
gegn sem gamanleikari.
Gagnrýnendur jusu hann lofi
fyrir leik sinn í myndinni
Punchline þar sem hann lék
á móti Sally Field, og fékk
hann reyndar verðlaun sam-
taka gagnrýnenda í Los Ang-
eles sem besti karlleikarinn
það árið. Þá var frammistaða
hans síst lakari í myndinni
Big, þar sem hann leikur lítinn
strák sem allt í einu verður
stór, en fyrir snilldarleik sinn
í myndinni var hann tilnefnd-
ur til óskarsverðlauna, auk
þess sem hann fékk Los Ang-
eles kvikmyndaverðlaunin
sem besti leikarinn það árið.
Meðal mynda sem Hanks
hefur leikið í síðan eru The
Bonfire of the Vanities, sem
gerð var eftir skáldsögu Tom
Wolfe og kolféll reyndar, A
League of Their Own og Sle-
epless in Seattle, en þær hafa
báðar notið mikilla vinsælda.
Engin hneyksli
Philadelphia breytir svo
sannarlega því áliti sem Tom
Hanks hefur notið sem leikari,
því jafnvel þó hann hafi verið
stórstjarna um nokkurt skeið
þá hefur hann verið tiltölulega
lítið í sviðsljósinu. Honum fylg-
ir í raun og veru engin sérstök
saga, og hann hefur ekki lent
í neinum hneykslismálum. „Ég
er 37 ára gamall og hef leikið
í ’ 17 kvikmyndum, en ég hef
stundum sagt í gamni að að-
eins fjórar þeirra geti talist
góðar og þess virði að horft
sé á þær,“ segir hann og á
þar við Big, A League of Their
Own, Sleepless in Seattle og
Philadelphia. Hann segir að
hann hafi að eigin áliti verið
ákjósanlegt val í hlutverk al-
næmissjúka lögfræðingsins í
Philadelphia vegna þess að
hann sé hvorki ógnvekjandi
né fyrirlitlegur á nokkurn hátt,
en hann segist telja að einn
helsti boðskapur myndarinnar
sé hvers vegna svo margir
óttist og líti niður á samkyn-
hneigða. „Það eru örugglega
mjög fáir sem óttast mig, en
það kunna kannski að vera
einhveijir sem hafa andstyggð
á mér einhverra hluta vegna.
Ég tel mig hins vegar vera
nokkurn veginn hina full-
komnu ímynd bæði heillandi
og viðkunnanlegrar persónu,"
segir hann.