Morgunblaðið - 28.05.1998, Blaðsíða 24

24 FIMMTUDAGUR 28. MAÍ 1998
ERLENT
MORGUNBLAÐIÐ
Breskir uppgjafahermenn fylgja Japanskeisara eins og skugginn
Krefjast bóta og
formlegrar af-
sökunarbeiðni
London. Reuters.
Reuters
KEISARAHJÓNIN, Michiko og Akihito, veifa til fólks við Cardiff-kast-
ala í Wales. Að baki þeim stendur Karl prins og ríkisarfi í Bretlandi.
BRESKIR uppgjafahermenn, sem
sátu í fangabúðum Japana í stríð-
inu, ætla ekki að láta af kröfum sín-
um um meiri bætur og þeir krefjast
þess einnig, að Akihito Japanskeis-
ari, sem er í opinberri heimsókn í
Bretlandi, biðji þá formlega afsök-
unar. í veislufagnaði í fyrrakvöld
lýsti keisarinn hryggð sinni vegna
þjáninga fanganna í stríðinu en þeir
og breskir fjölmiðlar telja ekki nóg
að gert.
Martyn Day, lögfræðingur fang-
anna fyrrverandi, sagði í gær, að
þeir myndu fylgja keisaranum eftir
sem skugginn og efna til mótmæla
hvar sem hann kæmi. Hundruð
fyrrverandi stríðsfanga sneru baki í
Akihito þegar hann kom til Buck-
inghamhallar í fyrradag ásamt
Elísabetu Bretadrottningu og gerðu
hróp að honum og einn kveikti í
japönskum fána.
Fj'árfesting Japana mikilvæg
Heimsókn Akihitos og keisara-
ynjunnar, Michiko, stendur í fjóra
Estrada
fékk
metfylgi
Manila. Reuters.
STAÐFEST var í gær að Jos-
eph Estrada, fyrrverandi leik-
ari, hefði farið með sigur af
hólmi í for-
setakosning-
unum á Fil-
ippseyjum
11. maí með
mesta mun í
sögu frjálsra
og lýðræðis-
legra kosn-
inga í land-
inu. Estrada
fékk 10,6
milljónir atkvæða og helsti
keppinautur hans, Jose de
Venecia, forseti þingsins og
frambjóðandi stjómarflokksins,
fékk 4,3 milljónir, samkvæmt
tölum sem þingið birti í gær.
Estrada fékk tæp 40% atkvæð-
anna og mun meira fylgi en írá-
farandi forseti, Fidel Ramos, í
kosningunum árið 1992. Ramos
fékk þá 24% atkvæðanna.
Ankara. Reuters.
STJÓRNVÖLD í Tyrklandi kváð-
ust í gær tilbúin til að taka aftur
upp viðræður við Evrópusamband-
ið, ESB, ef leiðtogafundur þess í
næsta mánuði slakaði nokkuð á
skilyrðum fyrir aðild landsins að
sambandinu.
Sermet Atac-
anli, talsmaður
tyrkneska utan-
ríkisráðuneytis-
ins, sagði, að
stjómin myndi
bíða niðurstöðu
Cardiff-fundarins en snurða hljóp á
þráðinn í samskiptum Tyrkja og
ESB í desember sl. þegar ákveðið
var að leggja tyrknesku aðildarum-
sóknina til hliðar. Sem ástæða voru
daga og í gær voru þau í Wales þar
sem japönsk fyrirtæki hafa fjárfest
fyrir á annað hundrað milljarða ísl.
kr. Skiptir þessi fjárfesting miklu
fyrir efnahagslífið þar og í Bret-
landi og Tony Blair forsætisráð-
herra lagði á það áherslu er hann
bað uppgjafahermennina að sýna
keisaranum, að hann væri velkom-
inn.
Breskir fjölmiðlar fjölluðu í gær
um yfirlýsingar Akihitos í veislunni
í fyrrakvöld og furðuðu sig á því
hvað það virtist vera erfitt fyrir
keisarann og Japani að biðjast ein-
læglega fyrirgefningar á framferði
sínu í stríðinu.
Raunar benda sumir á, að Japan-
ir séu hér ekki einir á báti. Þjóðar-
leiðtogar og þjóðir eigi almennt
erfítt með að játa gamlar sjmdir og
eru nefnd ýmis dæmi um það: Sviss-
lendinga og nasistagullið; Astrali og
frumbyggjana og syndaregistur
breska heimsveldisins.
Að vísu hafí breska stjórnin ný-
lega viðurkennt sekt sína að hluta
nefndar deilur Tyrkja og Grikkja,
sem eru í Evrópusambandinu, og
bágt ástand mannréttindamála í
landinu.
Ismail Cem, utanríkisráðherra
Tyrklands, mætti ekki til fundar í
fyrradag við ut-
anríkisráðherra
ESB-ríkjanna
eins og ráðgert
hafði verið og var
tvennu borið við.
Annars vegar, að
pólitísk skilyrði
ESB fyrir nánara sambandi væru
óaðgengileg og hins vegar, að
Grikkir kæmu enn í veg fyrir um 30
milljarða ísl. kr. aðstoð ESB við
Tyrki.
vegna hungursneyðarinnar í írlandi
um miðja síðustu öld og fyrirskipað
rannsókn á atburðum Blóðuga
sunnudagsins á Norður-írlandi
1972 en þagað sé um aðra atburði í
fjarlægari löndum. Einn af þeim sé
loftárásimar á Dresden í stríðinu og
fjöldamorðin í Amritsar í Indlandi
1919.
„Dapurlegt dærni1'
Þegar Elísabet drottning kom
þangað í október sl. lagði hún
blómsveig að minnismerki um þá,
sem féllu, og talaði um mannfallið
sem „dapurlegt dæmi um erfiðan
tíma“ í sögunni. Filippus prins gerði
síðan þessa ófullburða afsökun að
TUGIR þúsunda verkamanna í
Suður Kóreu hófu í gær tveggja
daga verkföll til að mótmæla
ljöldauppsögnum og til að
krefjast hærri atvinnuleysis-
bóta, frekari umbóta hjá risa-
fyrirtækjasamsteypum og ým-
issa breytinga á samningum um
efnahagsaðstoð sem gerðir
voru við Alþjóðagjaldeyrissjóð-
inn (IMF).
Stjórnvöld óttast að aðgerðir
verkamanna hrekji í burtu
væntanlega fjárfesta sem landið
þarfnast sámauðsynlega til að
bæta efnahagsástand sem er af-
ar slæmt um þessar mundir.
Jung So-sung, fulltrúi hjá Sam-
engu með því að efast um, að jafn
margir hefðu fallið og sagt er.
Bresku blöðin segja, að Blair og
Robin Cook utanríkisráðherra hafí
lagt til, að Akihito yrði sæmdur
æðstu orðu Bretlands, Sokkabands-
orðunni, og það finnst uppgjafaher-
mönnunum og fleiri hneyksli. Fang-
arnir fyrrverandi krefjast ein-
greiðslu frá Japönum, 1,5 milljóna
kr., og að keisarinn biðjist afsökun-
ar með sama hætti og Kazuo Chiba,
talsmaður hans, gerði í viðtali við
breska ríkisútvarpið, BBC, í gær.
Þá sagði hann: „Framferði her-
manna okkar í stríðinu var skelfi-
legt. Þeir höguðu sér eins og skepn-
ur og ég harma það.“
tökum verkamanna, sagði hins
vegar að þótt hann gerði sér
grein fyrir því að róttækar að-
gerðir í efnahagsmálum væru
nauðsynlegar væri sjálfsagt að
fjármálajöfrar í landinu létu
eignir sínar af hendi áður en
ráðist væri að verkamönnum
enda hefðu þeir valdið efna-
hagsvandanum til að byrja með.
Mótmælastöður verkamanna
fóru friðsamlega fram í gær en
yfirvöld í S-Kóreu segja að þótt
þau skilji áhyggjur verkamanna
þá sé verkfallið ólöglegt og þau
hóta því skjótum viðbrögðum
gangi verkamenn of langt í að-
gerðum sínum.
A öðrum
fæti á
Everest
TOM Whittaker, 49 ára gamall
Bandaríkjamaður af breskum
ættum, komst á Everesttind í
gær ásamt félaga sínum, Jef-
frey Rhoads, sem var raunar
að fara á tindinn í annað sinn á
viku. Whittaker er með gervi-
fót en hægri fótinn missti hann
um hné er hann lenti í bílslysi.
Vildi hann verða fyrstur fatl-
aðra á Everest og sýna með
því hvað þeir gætu. Með þeim
félögunum voru fjórir Sherpar
og voru þeir allir á toppnum í
20 mínútur.
Manndráp
í Alsír
ÍSLAMSKIR öfgamenn myrtu
17 manns og særðu 50 í árás á
þorp í Blida-héraði í Alsír í
fyrrinótt. í tilkynningu frá
hemum segir, að sex hryðju-
verkamannanna hafi verið
felldir og sé öðrum enn veitt
eftirför.
Sigur verði
viðurkenndur
AUNG San Suu Kyi, leiðtogi
stjómarandstöðunnar í Myan-
mar eða Burma, skoraði í gær
á herstjóm-
ina í landinu
að kalla sam-
an þingið og
viðurkenna
stórsigur
flokks henn-
ar í kosning-
unum 1990.
Suu Kyi,
sem var í sex
ár í stofu-
fangelsi, lýsti þessu yfir á
fundi, sem haldinn var til
minningar um sigurinn fyrir
átta árum, og er það í fyrsta
sinn, sem herstjómin leyfir
slíka samkomu.
Vilja ákæra
Di Pietro
SAKSÓKNARAR á Ítalíu hafa
krafist þess, að Antonio Di Pi-
etro, sem varð frægur fyrir
rannsókn sína á spillingunni í
landinu, verði sjálfur ákærður
fyrir spillingu meðan hann
gegndi dómaraembætti. Snýst
málið um rannsókn á máli
svissnesks-ítalsks banka-
manns, Pierfranco Pacini
Battaglia, árið 1993 en hann
var grunaður um mikla mútu-
starfsemi. Var hann ákærður
en ekki hafður í gæsluvarð-
haldi eins og aðrir. í símtali,
sem hann átti og var hlerað,
gaf hann í skyn, að hann hefði
með mútum forðað sér frá
tugthúsinu.
HM í voða
SAMTÖK flugmanna og flug-
virkja bættust í gær í hóp
þeirra verkalýðsfélaga, sem
ætla að hefja verkföll hjá
franska ríkisflugfélaginu, Air
France, 1. júní nk., aðeins 10
dögum áður en heimsmeistara-
keppnin í knattspymu hefst.
Jean-Claude Gayssot sam-
gönguráðherra sagði í gær, að
augu alls heimsins væru á
Frakklandi og það yrði til mik-
illar hneisu fyrir land og þjóð
ef heimsmeistarakeppnin yrði
eyðilögð.
--------—-—----------:-
Tyrkir vilja við-
ræður við ESB
Reuters
Víðtæk verkföll
í Suður-Kóreu
Seoul. Reuters.
Estrada
*★★★*
EVRÓPA^
Suu Kyi