Skírnir - 01.01.1845, Side 123

125
o" svo miklir föðurlandsvinir a& leitun er á slíkri
föðurlandsást lijá enuin öðrum vel mentuðu f>jóh-
11 n 11 m; eru jieir og all voldug f jófe og liafa raikla
verslun vífea um lieim og gott skipulag á flestn.
Lönd feirra í 4 heimsálfunum eru að víðáttu
h. 17,353 Q m. og mannfj. þar h. 17 þ. |>. 809
jiúsundir; en lönd þeirra i Norðurálfunni eru
aðeins h. 570 Q m. og mannfj. þar h. 2 þ. þ.
653 þ. 4 hundr. og því h. 4652 menn á hvörri
ferh. mílu. það helsta, er þar liefur verið i ólagi
að undanförnu, er fjárhagur ríkisins. Ráð það
er tekife var í fyrra; að fækka herliðinu og fleira
(sjá Skirnir 1844 bls. 105) reyndist eigi að vera
einhlýtt til að ráða bót á þessu; var því í ár ræðt
um að taka að láni herum 127 þús. þús. rdd.
Atik þessa stakk stjórnin uppá að leggja nýan
skatt á alla efnamenn; en það geðjaðist þjóðinni
illa, og ef greiðliga gengi afe fá lánið, sem og
flestum þóktu vera likindi til, vyrðist mönnum
. best að sneifea sig hjá skattálögunni, af þvi hennar
myndi þá eigi vife þurfa; yrðu menn á þann hátt
lausir allra þeirra vankvæða og ókosta, er þá,
eiusog endrar nær, flytu af nýum skatta álögum.
A þetta féllust og stjórnendurnir, og buðu hvör-
jum þeim, er gjæti og greiða vildi úr vankvæðum
föðurlaudsins, að taka þátt í láninu og hjálpa rík-
inu um sinn skerf. Gekk þá konúngur og ætt-
menni hanns á undan öferum með góðu eptirdæmi,
og margir urðu þegar til að lána rikinu mikið ffc;
og innan skamms fekk stjórnin að láni hjá þegnum
sinum fe það efe mikla er á þurfti afe halda. Var
þetta vottur þess hvað mikla ást Hollendíngar hafa