Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Årgang

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1933, Side 70

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1933, Side 70
70 Væri því engin furða, að kirkjan væri nú,1) eftir 23 ár frá byggingu, orðin mjög hrörleg. Af rannsókn sinni á fjárhaldi kirkjunnar segist Árni sjá, að kirkjan hafi verið féflett af kaupmönnunum, umboðs- mönnum konungs. Nefnir hann þar til, auk Anders Svendsen, Pétur Wibe, sem var umboðsmaður um 1683—1692 og flæktur var í morð- inu á Gísla, syni séra Péturs Gizurarsonar, og fór að síðustu land- flótta utan árið 1692,a) Hans Christiansen, er tók við af Wibe, og Niels Regelsen, er var í Vestmannaeyjum um og eftir 1704. Um þetta skrifaði Árni kansellíinu 1705 og ítrekaði það 1706, og síðast skrifaði hann Gyldenlove 23. sept. 1709 um þetta mál,3) og hefir verið vitnað í það erindi hér að framan. Þá hafði Árni einnig skrifað Páli Beyer landfógeta 23. marz 1705, og skorað á hann að gæta embættisskyldu sinnar, og láta menn þessa bera ábyrgð gjörða sinna um fjárhald kirkjunnar og meðferð fjár hennar. En það bar engan árangur. Kirkjan var um þessar mundir svo á sig komin, að það þurfti að endurbyggja hana, og leggur Árni því til, að konungur leggi fé til byggingar hennar, þar sem hún standi á konungs eign og íbúar Vestmannaeyja séu mjög fátækir.4 5) Ennfremur færir hann það til, að Kristján III. hafi viljað styrkja prestana og kirkjuna í Vestmanna- eyjum. Hann hafi árið 1555 lagt svo fyrir, að afgjald það, er greitt hafi verið fyrir báta af meginlandi, er stundaðir hafi verið sjóróðrar á úr Vestmannaeyjum um vertíðir, skuli renna til prestanna og kirkj- unnar. Þessu boði Kristjáns III. hafi þó aldrei verið hlýtt. Gjald þetta hafi aldrei runnið til Landakirkju, sem komið hafi í stað gömlu kirknanna á Ofanleiti og Kirkjubæ, heldur hafi fógetar konungs stöð- ugt hirt afgjaldið. Af tíundunni segir hann, að kirkjan hafi heldur ekkert fengið. Prestarnir hafi tekið 2/3, en fógeti konungs ‘/3- Áður fyr mun þessi l/3 tíundarinnar hafa gengið til kirknanna í Vest- mannaeyjum, en þegar Skálholtskirkja brann (1527 eða 1532) tók Ögmundur biskup þriðjung teknanna til dómkirkjubyggingarinnar.6) Síðar munu prestarnir vegna kirknanna hafa gert tilkall til tíundar- hluta þessa, en Ögmundur biskup ákveður 1538, að tíundinni skuli skift eins og verið hafi, þannig að Skálholtskirkja fái Vs, en prestarnir 2/«> er þeir skifti jafnt milli sín.*) Þegar Stefán Jónsson var biskup í Skálholti, virðist hafa verið einhver tregða á greiðslu tíund- 1) A. M. Embedsskr., bls. 352, sbr. bls. 349, dags. 23. sept. 1709. 2) Annál. Bókm. fél. I., 424. 3) A. M. Embedsskr., bls. 349 - 355. 4) A. M Embedsskr., bls. 353. 5) P. E. O., Menn og m. II., 202. 6) Dipl. lsl. X„ 399 - 401.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.