Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1933, Blaðsíða 121

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1933, Blaðsíða 121
121 liggjandi og hjöllum og hæðum í kring. Enn norðar er Grœnu-tótta- hvammur (72), fagurlega myndaður og ekki mjög grýttur. í þeim hvammi norðan-til sjást grónar tóttir, Grœnu-tóttir (73). Þar hafa auð- sjáanlega verið nokkrir samstæðir kofar, og innangengt milli sumra. Tóttirnar eru friðlýstar. Illa-gil (74) er hér norður af. Það er djúpt og liggur mjög bratt, en ekki þó illt yfirferðar, nema helzt þar, sem oft- ast er farið yfir það, — á fjárgötunni. Hagar hér líkt til og um Bleiks- mýrarklif. Áin rennur fast við rætur austurfjallsins og girðir Illa-gilið þvert yfir þetta klif. Sunnan að gilinu liggur snarbrattur melur og framan-í honum er stiklað, þegar leið liggur um þessar stöðvar. Eftir gilinu fossar Illa-gils-lœkur (75). Er norður fyrir Illa-gilið kemur, breikkar austurlandið mikið, því að þarna, svo að segja, snarbeygir áin til vesturs, alveg að hlíðarrótum. Blasir nú við viðlend skriða afarforn, nú gróin grasi og kjarri, og nefnist Illa-gils-skriða (76). Nið- ur-af henni er breið eyri við ána, sem nefnd er Illa-gils-eyri (77). Hér tekur nú við allmikið svæði, sem er skógi vaxið og er hið feg- ursta. Fjallið er klettótt og bratt, og gefur Bleiksmýrarfjalli síður en svo eftir um þá eiginleika. Þarna er Geldingahjalli (78) uppi í miðju fjalli, og er hér um bil konungsríki að víðlendu. Að neðan er að sjá ógurlega hátt upp á hjallabrúnina, sem er klettum sett, en grösugir rindar teygja sig upp að því belti, og nefnast Geldingahjallarindar (79). Loppugil (80) liggur frá fjallsbrún og niður á jafnsléttu, rétt norðan við hjallann. Þar freyðir Loppugilslœkur (81). í þessu gili bjó tröllkonan Loppa, sbr. þjóðsögu í safni Jóns Árnasonar. ^) Uppi undir fjallsegg, norðan við Loppugil, er Loppuskál (82). í hnúfunni framan við skálina er tófugren í stórgrýtisurð, Loppuskálargren (83). Loppu- gilsskriða (84) liggur niður af Loppugili. Hér er allt þakið ilmbjörkum. Spöl norðar en Loppugil er Smáraklif (85). Það er raunar ekkert annað en feiknamikil skriða, sem fyrir afarlöngu hefir fallið fram úr Smáragiljunum (86) tveimur, uppi í fjallinu. Norðan undir skriðunni 1) í sögu þeirri er þessi setning: »Á Bleiksmýrardal, afrétt Fnjóskdælinga, er skál sú i fjalli þar vestan megin ár, sem Loppuskál heitir.« — »Vestan megin ár« er landfræðileg villa. Loppuskál er í fjallinu austan megin Fnjóskár, í landar- eign jarðarinnar Tungu, og skammt inni á Bleiksmýrardalnum. Gönguskarð er að vestan, beint á móti. Og þegar komið er upp í skálina, sem er næstum þvf fast uppi undir fjallsegg, er tilkomumikið og hrikalegt útsýni inn yfir Gönguskarð, suður um allan Bleiksmýrardal og norður til heiða, utan við Fnjóskadal. í Loppugilslæk neðst er býsna-laglegur foss. Má ganga að neðan fast að rótum hans. í gilinu er líka gamalt hreiðurstæði, skammt ofan við neðsta fossinn, og má enginn mennskur maður þangað ná. Hrafn og fálki skiftast á um að nota það. Skógi vaxið hjallalandið norðan- og sunnan-við Loppugil er listafagurt.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.