Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1989, Blaðsíða 86

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1989, Blaðsíða 86
90 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS Árin 1264 og 1273 segja annálar að halastjörnur hafi sést erlendis en geta þess ekki að þær hafi sést frá íslandi. Um stjörnuna 1264 segir Konungsannáll: „Þá var sén kómeta í París*1.13 Það er athyglisvert að sjá hvernig hér er að orði komist því þessi halastjarna var á lofti bjartasta hluta ársins, var í sólnánd 20. júlí16 og gat því vart sést frá íslandi. Um stjörnuna 1273 segja annálarnir: „Sén kómeta í Noregi".17 Eins og 1264 er um erlenda frétt að ræða. Þess er ekki getið að stjarnan hafi sést frá íslandi en fregnir hafa borist af henni frá Noregi. Engar ritaðar heimildir eru til um þessa halastjörnu frá Evrópu svo mér sé kunnugt um. Hér hefðu menn vafalítið grunað íslenska annálaritara um að fara með rangt mál ef ekki vildi svo merkilega til að þetta ár geta kínverskir annálar um stjörnu sem virðist vera halastjarna. Hér hafa því íslend- ingar einu sinni sem oftar skráð tíðindi sem aðrir Evrópumenn gleyma. Lögmannsannáll og Annáll Flateyjarbókar geta um halastjörnu 1298 með stuttaralegum hætti.18 Sennilega er hér farið áravillt því ekki er vitað með vissu um neina halastjörnu á því ári en í byrjun árs 1299 greina erlend rit frá halastjörnu.19 í hinni miklu bók Pingrés, Cométo- graphie, sem gefin var út í París 1783 eru nefndar nokkrar óljósar heimildir um halastjörnu árið 1298 en þær verða að teljast ótryggar. „Kómeta sén af kaupmönnum“ Góðar athuganir frá meginlandi Evrópu eru til af halastjörnu Halleys sem skartaði á himnum í september og október 1301 (mynd 2) og glöggar lýsingar á ferð hennar milli stjörnumerkja himinhvelsins. Hins vegar veittu Evrópubúar halastjörnu sem birtist á himni um jólaleytið þetta ár og sást fram eftir vetri 1302 mun minni athygli og um hana eru mjög óljósar heimildir.20 Beggja stjarnanna virðist þó getið í íslenskum annálum. Halastjörnu Halleys lýsir Lögmannsannáll svo árið 1301: „Kómeta var sén af kaupmönnum í hafi um Mikjálsmessuskeið.21 Sýndist þeim hún meiri og dökkvari en aðrar stjörnur og var kleppur niður og fór hún hvern aftan er þeir sáu hana öfugt frá landnorðri til 15. G. Storm 1888, bls. 135. 16. B.G. Mardsen 1983, bls. 7. 17. G. Storm 1888: Annales Regii, bls. 139, Gottskalks Annaler, bls. 331. 18. G. Storm 1888: Lögmanns-annáll, bls. 262, Flatöbogens Annaler, bls. 386. 19. B.G. Mardsen 1983. 20. P. Lancaster-Brown 1985, bls. 29. 21. 29. scptember.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.