Morgunblaðið - 22.03.2001, Blaðsíða 32

ERLENT
32 FIMMTUDAGUR 22. MARS 2001 MORGUNBLAÐIÐ
KATHERINE Harris, innan-
ríkisráðherra Flórída, tilkynnti
á þriðjudag að flipakerfi yrði
ekki framar notað í kosningum
í ríkinu. Í næstu kosningum,
sem haldnar verða á næsta ári,
verður notast við sjónrænar
talningarvélar sem greina
merkingar á kjörseðlum, en
ekki flipa.
Sem kunnugt er risu miklar
deilur um úrslit bandarísku for-
setakosninganna í Flórída á
síðasta ári, en þær snerust að
nokkru leyti um það hvort taln-
ingarvélar hefðu ekki greint
göt, sem gerð hefðu verið á
kjörseðla. Harris hyggst koma í
veg fyrir að þetta endurtaki sig.
Auk þess að taka í notkun sjón-
rænar talningarvélar áformar
innanríkisráðherrann að koma
á fót nákvæmum gagnagrunni
yfir kjósendur, sem myndi
sjálfkrafa uppfæra upplýsingar
um búferlaflutninga og dauðs-
föll. Ennfremur er áformað að í
forsetakosningunum árið 2004
verði búið að þróa rafrænt
kosningakerfi, sem gerði kjós-
endum kleift að greiða atkvæði
hvar sem er í ríkinu.
Í kjölfar forsetakosninganna
í fyrra kom upp gagnrýni á
hversu mikið vald kjörstjórnum
í sýslum ríkisins væri falið. Til-
lögur Harris gera ráð fyrir að
dregið verði úr því og að yfir-
kjörstjórnin í Flórída taki í
framtíðinni afstöðu til deilna
um kosningaframkvæmd og
krafna um handtalningu at-
kvæða.
Flipakerfi
ekki fram-
ar notað
í Flórída
Tallahassee. AP.
SKIPSTJÓRI bandaríska kafbátsins,
sem sökkti japönsku skólaskipi með
þeim afleiðingum, að níu manns fór-
ust, kom fyrir rannsóknarrétt banda-
ríska sjóhersins í fyrradag. Lýsti
hann því yfir, að hann bæri einn
ábyrgð á slysinu en kenndi um röng-
um ákvörðunum sem þó hefðu verið
teknar í góðri trú. Skipstjórinn og
tveir aðrir yfirmenn á kafbátnum eiga
á hættu að verða dregnir fyrir her-
rétt.
„Um var að ræða mistök, rangar
ákvarðanir, sem voru þó teknar í
góðri trú,“ sagði skipstjórinn, Scott
Waddle, og verjandi hans, Charles
Gittins, skoraði á aðmírálana og dóm-
arana þrjá að láta málið ekki fara fyr-
ir herrétt. Sagði hann, að slysið mætti
kenna mjög sérstökum og óvenjuleg-
um aðstæðum um borð í kafbátnum.
Verið gæti, að Waddle hefðu orðið á
einhver mistök vegna þess en um
glæpsamlegt athæfi væri hann ekki
sekur.
Waddle er gefið að sök að hafa ekki
gegnt skyldu sinni; að hafa stofnað í
hættu öðru skipi og í þriðja lagi, að
hann hafi gerst sekur um manndráp.
Það sama má segja um hina yfir-
mennina og sakborningana tvo, Ger-
ald Pfeifer og Michael Coen. Búist er
við að dómararnir skili skýrslu með
niðurstöðum sínum eftir þrjár vikur
og þá hefur Thomas Fargo, yfirmað-
ur bandaríska Kyrrahafsflotans, 30
daga til að ákveða framhaldið. Verj-
andi Coens sagði við réttarhöldin í
fyrradag, að ástæða slyssins væri
mjög einföld. Waddle skipstjóri hefði
verið að flýta sér og rekið á eftir
áhöfninni.
Neitað um grið
Það kom á óvart, að Waddle skyldi
bera vitni en lögfræðingur hans hafði
áður gefið í skyn, að það myndi hann
ekki gera nema tryggt væri fyrir
fram, að hann yrði ekki sóttur til saka.
Sjóherinn hafnaði því en Waddle
kvaðst hafa viljað grið til að eiga ekki
yfir höfði sér að verða fórnað á altari
alþjóðastjórnmála og átti þá við sam-
skiptin við Japan. Gagnrýndi hann
ákvörðun sjóhersins en kvaðst hafa
komist að þeirri niðurstöðu, að mik-
ilvægt væri að hann bæri vitni.
Kafbáturinn, USS Greeneville,
rakst á og sökkti japanska fiski- og
skólaskipinu Ehime Maru þegar
hann kom skyndilega úr kafi. Var um
að ræða æfingu eða kannski sýningu
fyrir 16 óbreytta borgara og gesti um
borð. Níu manns týndu lífi við árekst-
urinn.
Fljótaskrift á
undirbúningi
Rannsóknin hefur einkum snúist
um það hvort Waddle hafi hraðað
undirbúningnum of mikið og hvort
ekki hafi verið kannað nógu vel með
kafbátssjánni hvort skip væri nærri
áður en komið var úr kafi. Var
Waddle inntur eftir þeim fyrirskipun-
um sem hann gaf undirmönnum sín-
um og meðal annars hvort hann hefði
gefið einum þeirra fimm mínútur til
verka sem ekki er unnt að anna á
þeim tíma. Var einnig spurt mikið um
könnunina með kafbátssjánni sem tók
80 sekúndur en tekur yfirleitt þrjár
mínútur.
„Ég veit ekki hvers vegna ég sá
ekki Ehime Maru. Ég veit bara, að ég
sá það ekki,“ sagði Waddle og hann
neitaði orðrómi um, að skipstjórn
hans hefði verið mjög óformleg og
slök.
Verið að skemmta
gestunum?
Waddle kvaðst ekki vita hvers
vegna níu af 13 eftirlitsstöðvum um
borð hefðu ekki verið mannaðar þeim
sem áttu vaktina og hann vissi ekki
hvers vegna nýliði var við eina són-
arstöðina en ekki þjálfaður maður.
Einn aðmírálanna sagði, að þetta
benti til að einhver losarabragur hefði
verið á stjórnuninni og Waddle bar
ekki á móti því að ýmislegt hefði farið
úrskeiðis.
Annar aðmírálanna benti á að
Waddle hefði verið með ýmsar æfing-
ar fyrir gestina, til dæmis snúið bátn-
um skart, og spurði hvort hann hefði
verið að skemmta gestunum með eins
konar rússíbanaleik á kafbát.
Skipstjóri bandarísks kafbáts, sem sigldi niður japanskt skólaskip, fyrir rétti
Losarabragur og mis-
tök stuðluðu að slysinu
AP
Scott Waddle, skipstjóri banda-
ríska kafbátsins Greeneville,
með eiginkonu sinni, Jill.
Pearl Harbor. AP.