Morgunblaðið - 25.04.2001, Blaðsíða 28

Morgunblaðið - 25.04.2001, Blaðsíða 28
LISTIR 28 MIÐVIKUDAGUR25.APRÍL2001 MORGUNBLAÐIÐ OLIVE LEAF EXTRACT FRÁ Apótekin með GMP gæðastimpli 100% nýting/frásog Hágæða framleiðsla J OHN Isaacs fæddist árið 1968, og hefur hann þegar vakið talsverða athygli í Bretlandi og víðar fyrir verk sín. Framfara- og vísindahyggja Vesturlanda hefur verið Isaacs nokkuð hugleikin í listsköpuninni og víða veltir hann upp spurningum um þá stefnu sem framþróun erfðavís- inda á Vesturlöndum virðist vera að taka. Spurningar um upplausn marka milli manna og dýra, náttúru og tækni eru meðal þess sem hann hefur velt upp í verkum sínum. „Það má segja að vísindin hafi rekið mig út í listina,“ segir Isaacs en hann hóf háskólanám í líffræði, en sneri síðan baki við þeirri grein og fór í listnám. „Vísindin ganga út á það að fá stað- festingu á staðreyndum, sem síðan er unnið með sem sannleikur væri – þar til staðreyndirnar eru afsann- aðar. Þannig er stöðugt einblínt á staðreyndir, sem jafnframt eru ákaflega fallvaltar. Í listinni er kom- ið að sannleikanum á allt annan hátt. Þar leyfist mönnum að sýna ákveðn- ar efasemdir gagnvart því hvernig hlutirnir eru eða eru almennt taldir vera í samtímanum. Listskapandinn getur þannig sett fram sína eigin túlkun á sannleikanum.“ „Kjötleiki“ mannslíkamans Isaacs segir að sýningin í Hafn- arhúsinu, sem ber heitið „Eruð þið enn reið við mig?“, feli ekki í sér þá beinskeyttu gagnrýni á vísinda- hyggju sem finna megi í mörgum fyrri verka hans. „Í titli sýningar- innar er kannski að finna skírskotun til hinna flóknu tengsla einstaklings og samfélags. Hver einstaklingur er að einhverju leyti hluti af stofnunum og formgerðum samfélagins. Hann er því mótaður af samfélaginu án þess að gera sér einu sinni grein fyr- ir því. Þær hörmungar og grimmd- arverk sem honum berast spurnir af í fjölmiðlum hljóta því að vekja með honum blendnar tilfinningar. Hann er að einhverju leyti meðsekur, en er um leið fullkomlega vanmáttugur um að breyta hlutunum.“ Sýning Isaacs felur í sér innsetn- ingu sem byggist á samspili ólíkra listmiðla. Sá hluti innsetningarinnar sem fyrst vekur athygli er vaxmynd sundurlimaðs mannslíkama sem listamaðurinn hefur titlað sem sjálfsmynd. „Ég leitaðist við að vinna vaxmyndina af anatómískri nákvæmni, og draga fram „kjöt- leika“ mannslíkamans. Þannig lítur þetta út eins og eitthvað sem maður gæti séð á borðinu hjá slátrara. Í myndinni felst einnig nokkurs konar tragíkómedía. „Manneskjan“ sem myndin er af er vissulega fórnar- lamb, en hún er líka kómísk, þar sem hún situr í stöðu sem getur ekki beinlínis talist eðlileg fyrir líkama í þessu ástandi,“ segir Isaacs um höggmyndina, sem komið hefur ver- ið fyrir á stalli í miðju sýningarrým- isins á annarri hæð Hafnarhússins. Í innsetningunni er einnig að finna portrettmynd, þar sem listamaður- inn lætur skarast málverk af stúlku með tár á hvarmi og ljósmynd af unnustu sinni. „Ég fann þetta mál- verk á markaði og það vakti athygli mína, þar sem stúlkan á myndinni er mjög lík unnustu minni. Í verkinu varpa ég myndskyggnu af unnustu minni yfir málverkið og við það skapast sjónhverfing um þrívíða mynd, sem hefur þá eiginleika að breytast eftir afstöðu áhorfandans.“ Þriðji meginþáttur innsetningarinn- ar er kvikmyndarbrot, sem sýnir tunglbjarta nótt, og er sýnt í eins konar lykkju. Lýsingin í sýningar- rýminu er dimm, en myndar um leið nokkurs konar hringhreyfingu sem, ásamt tónlist, skapar nokkurs konar ójafnvægisáhrif með sýningargest- inum sem stígur inn í rýmið. Isaacs bendir á að hreyfanleiki sé mikilvægur þáttur í verkinu. Hver hluti verksins fyrir sig, sem og sam- spil þeirra, feli í sér ákveðið tíma- ferli og breytingar sem vinni gegn hinni „statísku“ ímynd listarinnar. „Hin miðlæga hugmynd um lista- verkið er sú að það sé statískt og óhagganlegt. Þegar sýningargestur- inn gengur inn á listasafnið setur hann sig jafnframt í ákveðnar vit- rænar stellingar gagnvart safninu og listinni. Sú heild sem ég reyni að skapa í verkinu gengur út á það að fá sýningargestinn til að leggja ósjálfrátt niður þessa brynju þegar hann gengur inn í rýmið. Ég reyni að gera honum kleift að skynja verkið á sinn hátt og lesa sína eigin merkingu úr heildinni.“ Andúð á niðurstöðum Isaacs er spurður hvort markmið- ið með hinni ókennilegu sjálfsmynd hans sé að vekja nokkurs konar hroll eða viðbjóð með áhorfandan- um. „Nei, alls ekki,“ svarar hann. „Í herberginu er rökkur sem mildar dálítið skynjunina á höggmyndinni. Henni er fremur ætlað að vekja for- vitni en óhug. Við verðum að athuga að vestræn vísindi byggja þekkingu sína á mannslíkamanum einmitt á því að fara inn í hann, hluta hann í sundur og skoða náið.“ Isaacs bend- ir í framhaldinu á að tilhneiging manneskjunnar til að skapa sér sjálfsmynd í gegnum auga smásjár- innar sé um leið ákaflega takmörk- uð. „Þótt það megi alltaf læra nokk- uð um hlutina með því að taka þá í sundur og skoða nákvæmlega segir það aldrei alla söguna. Okkur mann- eskjunum er tengdur heill heimur tilfinninga sem verður aðeins skynj- aður með öðrum leiðum. Kannski er hægt að nálgast þennan heim í gegnum listina, þar sem skynjunin er önnur en í hinu rökræna tungu- máli til dæmis.“ Isaacs segir að hann reyni að skapa nokkurs konar rými til vanga- veltna um veruleikann í innsetningu sinni, og kannsk miðla ákveðnum hugmyndum en engin túlkun sé þó hin eina rétta. „Það er ekki um neina endanlega niðurstöðu að ræða. Það var einmitt fyrir andúð á niðurstöðum sem ég hætti í líffræði- náminu. Undanfarið hefur listsköp- un einkennst mikið af því að reynt sé að hneyksla sýningargesti og sumir segja að það sé ódýrt bragð til að ná athygli fólks. En mér virðist, eftir að hafa fylgst með þeim sem hafa skoðað þessa sýningu, að fólk sé alls ekkert hneykslað eða „sjokk- erað“, og margir taka verkum mín- um vel. Ég vil fyrst og fremst að fá fólk til að tengjast verkum mínum, og það hefur að miklu leyti tekist. Ég hef verið lánsamur sem lista- maður að því leyti,“ segir John Isa- acs að lokum. Sýningunni lýkur á sunnudag. „Engin túlk- un er hin eina rétta“ Um þessar mundir stendur sýning breska listamannsins Johns Isaacs yfir í Listasafni Reykjavíkur – Hafnarhúsi. Þar getur m.a. að líta heldur ókennilega sjálfsmynd listamannsins. Heiða Jóhannsdóttir tók listamanninn tali meðan hann var staddur hér á landi. heida@mbl.is Morgunblaðið/Þorkell „Það má segja að vísindin hafi rekið mig út í listina,“ segir breski myndlistarmaðurinn John Isaacs. Í BLANK í Noho-hverfinu á Man- hattan stendur nú yfir sýning þriggja íslenskra listakvenna, þeirra Bjarkar Guðnadóttur, Hrafnhildar Arnadóttur og Katr- ínar Elvarsdóttur. Björk Guðnadóttir útskrifaðist frá Listaháskólanum í Umea, Sví- þjóð, 1999. Hún hefur haldið einkasýningar í Noregi, Íslandi og Svíþjóð ásamt því að hafa tekið þátt í fjölda samsýninga. Hrafn- hildur Arnadóttir útskrifaðist frá School of Visual Arts í New York 1996 og hefur hún verið búsett í New York undanfarin 6 ár. Hrafnhildur hefur haldið tvær einkasýningar á Íslandi og tekið þátt í fjölda samsýninga, meðal annars í Kanada, Bandaríkjunum og Þýskalandi. Vídeóverkið Magic Á sýningunni í Blank má finna vídeóverkið Magic sem Hrafnhild- ur og Björk hafa unnið í samein- ingu, ásamt öðrum verkum þeirra. Katrín Elvarsdótttir sýnir svart- hvítar ljósmyndir en hún lauk listanámi frá Art Institute of Boston 1992. Hér á landi hefur Katrín haldið tvær einkasýningar og tekið þátt í samsýningum en hún hefur einnig haldið fjölda sýninga í Bandaríkj- unum og Skandinavíu. Katrín starfar við ljósmyndun í New York. Sýningin er styrkt af Clutch USA. Hún stendur yfir til 19. maí næstkomandi. „This World I“, 1999, ljósmynd eftir Katrínu Elvarsdóttur. Þrjár íslenskar listakonur sýna verk í New York Í TILEFNI af 70 ára afmæli Hauks Guðlaugssonar, söngmálastjóra þjóð- kirkjunnar, 5. apríl sl., stofnuðu nokkrir vinir hans og velunnarar út- gáfusjóð til að gefa út á geisla- diskum hljóðrit- anir á orgelverk- um sem hann hefur leikið og á kórverkum sem hann hefur stjórn- að. „Ég, ásamt nokkrum vinum Hauks, stofnuðum þennan sjóð af því að það eru til ótrú- lega margar upptökur með leik hans hjá Ríkisútvarpinu sem væru sann- arlega þess virði að væru gefnar út,“ segir Smári Ólafsson einn stofnend- anna. „Haukur er óumdeilanlega einn af fremstu orgelleikurum þessarar þjóðar þó svo að hann hafi staðið í ströngu sem söngmálastjóri sl. 27 ár. Einnig eru til gamlar plötur sem við vildum gjarnan sjá endurútgefnar.“ Þeim sem vilja styrkja útgáfuna er gefinn kostur á að skrá sig á lista, „tabula gratulatorium“, sem birtur verður með útgáfunni, í síma 898 9618 eða á netfangi smariola@is- mennt.is. Útgáfusjóð- ur Hauks Haukur Guðlaugsson
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.