Morgunblaðið - 18.12.2005, Qupperneq 8

8 SUNNUDAGUR 18. DESEMBER 2005 MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
edda.is
Fimm stjörnu ljóðabók
Misrétti
Að jafnrétti náist er veruleg von um
því vekur það furðu að enn
er bærinn svo fullur af fallegum konum
sem fengu sér ljóta menn.
MBL
6. – 12. des.
3.
Ljóð
2005
„Ég vildi eiga kverið að á seinni stigum eins
önnur kvæðasöfn Þórarins.“
Páll Baldvin Baldvinsson, DV
„Hættir og mörk er fjölbreytt ljóðabók sem
staðfestir að Þórarinn er eitt allra besta ljóðskáld
sem nú yrkir á íslensku.“
Jón Yngvi Jóhansson, Kastljós
Gallabuxur í þekktuvörumerki semkosta 44 dollara
(um 2.700 krónur) í versl-
un í Bandaríkjunum kosta
hátt í 20 þúsund krónur
hér heima. Vinsælar
svartar tískubuxur kosta 9
dollara eða 560 krónur í
Bandaríkjunum en sams-
konar buxur kosta 2.500
krónur í verslun í Reykja-
vík. Tvenn kúrekastígvél
fyrir átján þúsund krónur,
jakki fyrir 30 dollara og
barnaföt á, eftir því sem
flestum Íslendingum
finnst, hlægilegu verði, er m.a.
ástæðan fyrir því að Anna Karen
Kristinsdóttir, þjónustufulltrúi á
innkaupa- og rekstrarsviði
Reykjavíkurborgar, hefur þrisvar
flogið vestur um haf á þessu ári.
Hún er þó aðeins ein fjölmargra
Íslendinga sem þangað hafa flogið
undanfarna mánuði til að nýta sér
hagstætt gengi til innkaupa. „Ég
hef eingöngu gert góð kaup,“ seg-
ir Anna Karen sem hefur flogið til
Baltimore á leið sinni til Maryland
þar sem vinir hennar búa. „Ég fæ
illt í magann þegar ég skoða í
verslanir hér heima núna.“
En það er ekki bara verðið
heldur einnig vöruúrvalið og fjöl-
breytnin sem heillar vesturfarana
að sögn Önnu Karenar. Hún kýs
t.d. að nota lífrænar snyrtivörur
sem ekki fást hér á landi og segir
það eins og að komast í fjársjóð að
kaupa þess konar vörur í Banda-
ríkjunum.
Fylgikvillar verslunar
En verslunargleðin hefur
margskonar áhrif og undanfarið
hefur það ítrekað komið fyrir að
þotur Icelandair frá Bandaríkjun-
um hafi verið fylltar svo rækilega
að ekki hefur allur farangur kom-
ist fyrir. Dæmi eru um að skilja
hafi þurft eftir allt upp í fjörutíu
töskur og senda þær síðan heim
daginn eftir eða eftir því sem
plássið leyfir í næstu ferðum. Haft
var eftir Guðjóni Arngrímssyni
upplýsingafulltrúa Icelandair í
Morgunblaðinu nýlega að Amer-
íkuferðum Íslendinga hafi fjölgað
um 50% frá því í fyrra. Eina skýr-
ingin væri gengi dollars. „Á þess-
um árstíma blasir við að margir
eru að fara í verslunarleiðangra,“
sagði hann.
Anna Karen er ekki ein um þá
skoðun að finnast upphæð til
undanþágu ferðamanna frá toll-
um, sem er 46 þúsund krónur, í
lægri kantinum. „Hver verslar
fyrir 46 þúsund krónur úti? Eru
þeir ekki að grínast?“ segir hún
og margir taka eflaust undir.
Meginregla að allar
vörur séu tollskyldar
Morgunblaðið leitaði skýringa
og fékk þessar helstar í tollalög-
um og reglum og hjá fjármála-
ráðuneytinu: Það er megin regla
samkvæmt tollalögum að allar
vörur eru tollskyldar þegar þær
eru fluttar hingað til lands. Í toll-
frjálsri heimild til handa ferða-
mönnum felst undantekning.
Samkvæmt reglugerð nr. 526/
2000 er ferðamönnum, sem bú-
settir eru hér á landi, heimilt að
hafa með sér við komu til landsins
án greiðslu aðflutningsgjalda
varning sem keyptur er í ferðinni
fyrir allt að 46.000 kr. að smásölu-
verði á innkaupsstað. Andvirði
hvers hlutar má þó ekki nema
hærri fjárhæð en 23.000 kr. Upp-
hæðin er endurskoðuð reglulega
með tilliti til vísitölu. Henni var
síðast breytt árið 2002. Börn
yngri en 12 ára njóta að hálfu
þessara réttinda. Sé verðmæti
hlutar sem framvísað er meira
getur viðkomandi notið undan-
þágu frá aðflutningsgjöldum,
enda greiði hann aðflutningsgjöld
af því verðmæti sem er umfram
fyrrgreindar fjárhæðir, segir í
reglugerðinni. Andvirði matvæla
(þ.m.t. sælgæti) sem heimilt er að
taka með inn í landið án greiðslu
aðflutningsgjalda má ekki vera
meira en 13.000 kr. og skulu þau
ekki vera meira en 3 kg að þyngd.
Undanþága frá aðflutnings-
gjöldum gildir um varning sem
viðkomandi hefur í eigin vörslu
við komu frá útlöndum og fluttur
er inn til persónulegra nota við-
komandi, fjölskyldu hans eða til
gjafa.
Miðað við hófleg innkaup
Lilja Sturludóttir, lögfræðing-
ur í fjármálaráðuneytinu, segir að
undanþágan sé veitt miðað við
hófleg innkaup fólks á ferðalög-
um. Aðflutningsgjöld séu greidd
af öllum vörum sem fluttar eru til
landsins til notkunar hér á landi,
þ.m.t. til sölu í verslunum, og því
sé talið rétt að gæta samræmis á
milli almenns innflutnings og inn-
flutnings ferðamanna til landsins.
Af þeirri ástæðu sé fjárhæð und-
anþágunnar ekki höfð hærri þar
sem hærri undanþága myndi setja
íslenska verslun í erfiða sam-
keppnisaðstöðu.
Hún bendir á að ekki átti allir
sig á að undanþágan frá greiðslu
aðflutningsgjalda taki einvörð-
ungu til vara sem fluttar eru inn
til persónulegra nota ferðamanns,
fjölskyldu hans eða til gjafa. Ekki
sé ætlast til að heimildir til toll-
frjáls innflutnings ferðamanna
séu notaður til innflutnings vara
til endursölu. Það hafi gætt mis-
skilnings varðandi þetta atriði.
Fréttaskýring | Af hverju er greiddur tollur
af vörum sem kosta yfir 46 þúsund kr.?
Miðað við
hófleg innkaup
Hærri undanþága myndi setja íslenska
verslun í erfiða samkeppnisaðstöðu
Ófáar ferðatöskur koma frá Bandaríkjunum.
Fólk á ótilkvatt að skýra
frá tollskyldum varningi

Farþegi sem kemur til lands-
ins skal við komu ótilkvaddur
skýra tollgæslu frá og framvísa
við hann tollskyldum varningi
sem hann hefur meðferðis svo og
þeim varningi sem háður er inn-
flutningstakmörkunum eða inn-
flutningsbanni, segir í tollalög-
um. Skv. upplýsingum frá
Tollgæslunni á Keflavíkurflug-
velli eru ferðamenn meðvitaðri
nú en áður um að fara með varn-
ing sinn til tollafgreiðslu við
komuna.
Eftir Sunnu Ósk Logadóttur
sunna@mbl.is
NÍU styrkjum var í fyrradag úthlutað úr Minningarsjóði
Helgu Jónsdóttur og Sigurliða Kristjánssonar til að
styrkja rannsóknir á fjórum sviðum læknisfræði, þ.e.
taugasjúkdómum, augnsjúkdómum, hjartasjúkdómum
og öldrunarsjúkdómum. Sjóðurinn var stofnaður árið
1984 með fyrirmælum í erfðaskrá þeirra hjóna en fyrst
var veitt úr honum í desember árið á eftir. Í framhaldi af
því eru veittir styrkir á öllum þessum sviðum í desember
ár hvert og hefur því tugum milljóna króna verið varið til
fjölbreytilegra rannsókna á undanförnum árum.
Guðmundur Þorgeirsson, prófessor og formaður
sjóðsins, segir að tilefni hafi þótt til að veita fé til allra
rannsóknarverkefnanna níu sem sótt var um styrk fyrir í
ár. Ekki hafi skipt máli hvort um væri að ræða klínískar
eða grunnrannsóknir eða hvort tveggja. „Þarna eru
grunnrannsóknir, klínísk verkefni og einnig verkefni
sem lúta að félagslegri aðstöðu sjúklinga þannig að þetta
er mjög víðtæk sýn sem sjóðurinn hefur á verkefnin,“
segir Guðmundur og bætir við að með hverri umsókn sé
lagður fram rökstuðningur um vísindalegt gildi rann-
sóknarinnar, rannsóknaráætlun og kostnaðaráætlun en
einnig sé gerð krafa um skil.
Í ár nam heildarupphæðin 4,8 milljónum króna og seg-
ir Guðmundur það vera sambærilega upphæð og á
undanförnum árum. Hæsti styrkurinn hljóðar upp á átta
hundruð þúsund krónur en upphæðin skiptist annars
niður á eftirfarandi verkefni:
Ástríður Pálsdóttir og Elías Ólafsson til rannsókna á
hlutverki ónæmiskerfisins í arfgengri heilablæðingu.
Brynhildur Thors til rannsókna á stjórnun boðferla
tengdum Akt í æðaþeli.
Friðbert Jónasson til að kanna bilun á innþekju-
frumum hornhimnu hjá Íslendingum 50 ára og eldri.
Guðmundur Viggósson, Þór Eysteinsson og Jóhann
Axelsson vegna rannsókna á áhrifum dagsbirtu á dægur-
sveiflur blindra og sjónskertra.
Jón Hersir Elíasson og Einar Valdimarsson fyrir
verkefnið faraldsfræði heilaæðasjúkdóms í Reykjavík
1996 til 2001.
Kristín Hannesdóttir fyrir verkefnið Skerðing á vits-
munum og innsýn í Alzheimerssjúkdóminn.
Maríanna Garðarsdóttir vegna rannsókna á konum
með sykursýki og æðakölkun. Rannsókn með hjarta-
segulómun.
Ólafur Samúelsson og Pálmi Jónsson til rannsóknar á
lyfjanotkun aldraðra.
Vilhjálmur Rafnsson vegna rannsókna á skýmyndun á
augasteini hjá flugfreyjum og flugþjónum.
Um fimm milljónir króna eru veittar árlega úr Minningar-
sjóði Helgu Jónsdóttur og Sigurliða Kristjánssonar
Morgunblaðið/Golli
Fulltrúar þeirra níu verkefna sem hlutu styrk úr Minningarsjóði Helgu Jónsdóttur og Sigurliða Kristjánssonar.
Níu styrkir til rannsókna á
fjórum sviðum læknisfræði