Morgunblaðið - 21.10.2007, Blaðsíða 42

2007
Starfsmenntaverðlaunin eru veitt þeim aðilum sem eru að vinna framúr-
skarandi starf í starfsmenntun. Verðlaunin eru veitt í þremur flokkum:
Fyrirtæki og félagasamtök
Skólar og fræðsluaðilar
Opinn flokkur (t.d. einstaklingar, einstök verkefni og frumkvöðlastarf)
Tilnefningar skal senda á sérstökum eyðublöðum sem eru á
slóðinni www.starfsmenntarad.is
Frestur til að senda inn tilnefningar er til 2. nóvember nk.
Nánari upplýsingar eru veittar hjá Starfsmenntaráði, Hafnarhúsi
v/Tryggvagötu, 101 Reykjavík, sími 515 4800, www.starfsmenntarad.is













bók
42 SUNNUDAGUR 21. OKTÓBER 2007 MORGUNBLAÐIÐ
Við Íslendingar eigum aðvonum ekki ríka frásagn-arhefð af aðkomu lands-manna að hernaði og
hernaðarlífi í öðrum löndum. Er
þar helst að leita aftur til manna
eins og Jóns Indíafara, kannski frá-
sagna af þátttöku í spænska borg-
arastríðinu á sinni tíð – og svo fer
að þynnast hópurinn. Þessa dagana
kemur hins vegar út bókin Í felulit-
um, við friðargæslu í Bosníu með
breska hernum. Hún er frásögn
Hildar Helgadóttur hjúkrunarfræð-
ings af reynslu sinni sem hjúkr-
unarfræðings í Bosníu á vegum ut-
anríkisráðuneytisins fyrir fáeinum
árum. Bókin er gefin út af JPV for-
lagi.
Þetta er reyndar ekki saga um
stríðsátök. Hún er einfaldlega saga
af hjúkrunarfræðingi sem fær dag
einn nóg af dáðlausu lífi uppi á Ís-
landi og ákveður að takast á við
nýja áskorun. Í byrjun bókar lýsir
Hildur því hvernig hún hafi verið
orðin lúin á stöðnuðu lífi sínu hér
og ónógu sjálfsáliti. En þá sér hún
í blaði hvar auglýst er eftir hjúkr-
unarfræðingum til friðargæslu-
starfa í Bosníu. Eftir nokkra um-
hugsun afræður hún að freista þess
að sækja um það starf. Hún er svo
valin úr stórum hópi til starfans.
Þegar hún síðan er komin í þjálf-
unarbúðir á Englandi, og klæðist í
fyrsta sinn hermannabúningnum
sem henni var fenginn, lýsir hún
hvernig hún fyllist nýju sjálfs-
trausti og réttist í baki. Eru þá
herklæði gott ráð við lúnu sjálfs-
áliti?
„Ég var á þessum tíma orðin
eitthvað óánægð með líf mitt og
kringumstæður hérna heima,“ segir
Hildur. „En svo fannst mér ég fá
tækifæri upp í hendurnar til að
breyta ímynd minni út á við, verða
önnur manneskja. Auðvitað eru föt
og umgjörð og samhengi heilmikill
partur af því hvernig við erum.Við-
brögðin sem ég fékk hér heima
voru flest á þá lund hvað ég væri
huguð að ætla að fara á svo hræði-
legan stað. Mér sjálfri fannst ég
reyndar ekkert hugrökk. En svo
þegar ég var komin í fullan her-
mannaskrúða í fyrsta sinn þá hugs-
aði ég með mér að ég skyldi ein-
mitt bara að prófa að vera það.
Rosalega hugrökk,“ segir Hildur og
brosir við.
Frásögn Hildar af dvöl sinni í
Bosníu er mestanpart í léttum dúr
og hún skopast óspart að sjálfri sér
við framandlegar kringumstæður.
Þar kemur einnig rómantík við
sögu. Undir frásögninni býr þó
önnur hugsun. Sú að starf eins og
það sem hún tók þátt í fari hreint
ekki alltaf fram á ýkja gæfulegum
forsendum. Hún segir að þetta sé í
og með hvati þess að hún skrifaði
þessa bók.
Sóun á mannauði
„Íslenskir hjúkrunarfræðingar
eru mjög vel menntaðir og vanir
því að hafa mikið að gera. Þannig
er það í heilbrigðiskerfinu hér og
spítalinn sem ég starfa á er dæmi
um það. Þetta er fjölbreytt og
krefjandi starf og ég hef heldur
aldrei upplifað aðgerðaleysi í því
eða að vera að bíða eftir verk-
efnum. En síðan fer maður í svona
verkefni eins og í Bosníu, er valinn
úr stórum hópi umsækjenda. Þar
er lagt mikið upp úr að velja hjúkr-
unarfræðinga með mikla og víð-
tæka reynslu og þekkingu sem geti
brugðist við hverju sem er á vett-
vangi stríðs. Öll umgjörð starfsins
og þjálfunin miðast við að búa
mann undir mikil átök, stríð og að
þurfa að gera að alvarlegum áverk-
um. Loks er búið að mynda mikla
spennu og eftirvæntingu, hálftrylla
fagfólkið. En síðan er þetta fólk
sett niður á einhvern einangraðan
stað og þá verður reyndin allt önn-
ur. Þá er þetta friðargæsla, við er-
um bara að sinna hermönnunum,
þeir eru kannski úti að hlaupa og
snúa á sér ökklann, einn og einn
fær kannski botnlangabólgu og svo
framvegis. Á endanum ólgar allt af
mjög vel þjálfuðu og reiðubúnu
fagfólki sem fær ekkert að gera.
Þetta varð smám saman býsna
þrúgandi ástand.
Spítalinn okkar var í tjöldum.
Svo voru gámar notaðir sem skurð-
stofa og gjörgæsla. Þar var allt til
alls fyrir móttöku tveggja sjúk-
linga. Þar var síðan einn maður
með gjörgæslumenntun og gerði
ekkert annað allan daginn en pússa
þar tól og tæki. Þessi gjörgæslu-
gámur var síðan opnaður einu sinni
allan tímann sem ég var þarna – og
þá var þessi maður einmitt fjarver-
andi í dags orlofi.
Auðvitað hafði okkur verið sagt
að við ættum fyrst og fremst að sjá
þarna um herinn og ekki um inn-
fædda. En ég átti kannski bara erf-
itt með að trúa því að það væru
dregnar svo skýrar línur í því sam-
bandi. Það var bara einhver samn-
ingur um að það mætti sinna ein-
hverjum fámennum hópi úr
þorpinu á hverjum degi varðandi
heilsugæslu og það var greinilega
heilmikil spilling í gangi varðandi
valið á því fólki. En við hefðum
bara getað gert svo miklu meira.
Það þótti bara ekki verkefni þess-
arar deildar. En þá spyr maður
sig: Eiga Íslendingar að vera að
manna slíkt starf? Eiga þeir ekki
að gera það sem þeir eru bestir í?“
Friðargæslan í spéspegli
Morgunblaðið/Brynjar Gauti
Skrýtinn her Hildi Helgadóttur kom á óvart hvað breski herinn var ógegnsær og öll samskipti innan hans. Mikið
var um óskrifaðar reglur um það hver mætti tala við hvern, um hvað og hvað mætti segja auk þess sem brugðist
var við minnstu málum á mjög ýktan hátt .
Hildur Helgadóttir ákvað að rífa sig upp úr
stöðnun og sækja um stöðu hjúkrunarfræðings
í Bosníu. Hún fékk starfið eftir flókið umsókn-
arferli, en ýmislegt var öðruvísi en hún hafði
búist við. Hallgrímur Helgi Helgason ræddi
við Hildi, sem segir frá störfum sínum með
breska hernum í Bosníu í bók.
Tannlæknir
Hef hafið störf á Tannlækna-
stofunni Grensásvegi 44
Vilhelm Grétar Ólafsson, tannlæknir.
vilhelm@navi.is, villigretar@gmail.com
Tímapantanir í síma 568 6695