Tímarit lögfræðinga - 01.06.1961, Side 66

■Lnar
rnaldó iffirboryardomari:
Um mannréttindadómstól Evrópu
Erindi þetsta var flutt á fundi í Lögfrœðingafélagi íslands
hinn 27. nóvember 1961.
I.
Það hefur löngum verið viðurkennt, að nauðsynlegt
væri að setja alþjóðlega löggjöf, sem einstaklingum og
ríkisstjórnum væri slcylt að virða. Margar tilraunir hafa
verið gerðar, til þess að láta gildi laga ná út fyrir landa-
mæri ríkjanna. Þær liafa einkum beinzt að því, að koma
í veg fvrir styrjaldir og draga úr hörmungum þeirra.
Hins vegar hefur til skamms tima lítið verið skeytt um
það að revna að afstýra, að rikisstjórnir beiti eigin
þegna sína ofbeldi. Þær hafa ekki þurft að óttast neina
íhlutun utan frá, önnur riki hafa ekki talið sig geta
hafst neitt að, þar sem ofbeldið væri framið innan landa-
mæra og því algert innanríkismál. Og þetta er enn i
dag skálkaskjól sumra valdhafa á vettvangi Sameinuðu
þjóðanna.
Um alþjóðlega vernd mannréttinda er fyrst getið i
Atlantshafsvfirlýsingunni frá 1942 og hún síðan einnig
rædd á undirbúningsráðstefnunni i Dumbarton Oaks
haustið 1944. I Niirnbergdómunum frá 1946 er kveðið
á um það, að á einstaklingum hvildu alþjóðlegar skyld-
ur, að ríkisvaldið gæti ekki fótum troðið helgustu mann-
réttindi þegnanna að eigin geðþótta, né að örlög þeirra
væru samtíðarmönnum i öðrum rikjum óviðkomandi.
Hvað sem segja má um Nurnbergdómana, þá er það víst,
að áhrifa þeirra gætti, þegar Sameinuðu þjóðirnar tóku
112
Tímarit lögfræðinga