Tímarit lögfræðinga - 01.07.1973, Blaðsíða 57

með lögjöfnun fyrningarákvæðum alm. hgl. né laga nr. 68/1971. Hér
er málum á annan veg háttað en eftir lögum um tekjuskatt og eignar-
skatt, þar sem sá, er standa skal skil á söluskatti, hefur þegar lagt
skattinn á vöru eða þjónustu og telst innheimta hann frá neytendum,
sbr. 2. mgr. 2. gr. og 1. mgr. 3. gr. laga nr. 10/1960. Samkvæmt þessu
fyrnist ekki krafa ríkissjóðs á hendur þeim, er söluskatt skal gi'eiða.
c) Fyrningarregla 48. gr. er tvímælalaust sakfyrningarregla. Hún er
hvergi nærri ljós, t. d. að því er tekur til upphafs og stöðvunar fyrn-
ingarfrests. Hlýtur við ákvörðun þessara atriða að mega hafa hliðsjón
af reglum 82. gr. alm. hgl. Skv. 1. mgr. 82. gr. er fyrningarfrestur tal-
inn frá þeim degi, er refsiverðum verknaði eða refsiverðu athafnaleysi
lauk. Enn fremur er þar ákveðið, að séu tilteknar afleiðingar skilyrði
refsinæjnis, hefjist fresturinn ekki fyrr en þær hafa komið fram. I
1. mgr. 48. gr. eru afleiðingar ekki refsinæmisskilyrði. Verður því að
miða við það, er verknaði lauk. Brot skv. 48. gr. 1. málsl. telst fullframið
við skýrslugjöfina, nánar tiltekið, er skýrslan kemur í hendur móttak-
anda eða til vitundar hans. Að vísu kann að vera réttara að miða við
það tímamark, er framtalsfresti lýkur, því að þá er það fyrst sem
skattstjóri hefur aðstöðu til að kynna sér framtalsskýrslur manna al-
mennt. Er raunar ógerningur að fylgjast með því, hvenær hver skýrsla
kemur til skattstj óra. öðru máli gegnir um viðbótargögn og skýringar,
sem látin eru í té eftir lok framtalsfrests. Er því að ýmsu leyti aðgengi-
legast að miða lok verknaðar við þann dag, er framtalsfresti lýkur. Sé
vanrækt að standa skil á framtalsskýrslu, sbr. 2. málsl. greinarinnar,
er einnig eðlilegt að miða fyrningarfrest við þann dag, er framtals-
fresti lýkur. Er það í samræmi við það, sem áður var sagt um eðli
þessa athafnaleysisbrots. Gera verður greinarmun á tveimur atrið-
um í 1. mgr. 48. gr. Annars vegar því, að skattþegn vinnur sér til
sakar með rangri skýrslugjöf, enda þótt skattstjóri hafi uppgötvað
rangfærslur hans eða vanrækslu, áður en til álagningar kom. Hins veg-
ar er svo í ákvæðinu regla um það, hvernig ákvarða beri sekt þá, er
skattþegn hefur unnið til. Skattsekt á að miðast við skattupphæð þá,
sem undan var dregin. Er auðvelt að finna þann mismun með útreikn-
ingi á skýrslunni eins og henni var skilað borið saman við skýrsluna
rétta. Röng álagning er aðeins afleiðing af áður unnum verknaði, þ. e.
rangri skýrslugjöf. Sýnist af þessum ástæðum ekki vera efni til að
marka upphaf fyrningarfrests við álagningardag, svo fremi sem hlið-
sjón er höfð af 82. gr. alm. hgl.
Álitamál getur verið, hvort hér skuli gilda regla 2. mgr. 82. gr.
alm. hgl. um stöðvun fyrningarfrests, en þar er miðað við það „er rétt-
55