Birtingur - 01.01.1957, Síða 15

Birtingur - 01.01.1957, Síða 15
Skúlasonar Thoroddsens. En þessara áhrifa gætti ekki mjög hjá höfuðskáldum Islendinga fyrir 1930? Nei. En einmitt þjóðhátíðarárið komu út þrjár ljóðabækur, þar sem nokkuð kvað við nýjan tón. Ég nefni fyrst ,,Kvæðakver“ Kiljans. Það var mikill hálfkæringur í þessum ljóðum, ekki gott að vita hvort þau voru ort í gamni eða alvöru. En hér var maður, sem kynnzt hafði nýjungum í franskri og amerískri Ijóðagerð, ungur höfundur, sem á ýmsan hátt hafði víðari sjónhring en jafnaldrar hans á þessum árum. Mönnum hefur líklega þótt nýstárlegt kvæðið um unglinginn í skóginum? Já, hvað heldurðu! Og það mætti nefna mörg önnur kvæði. Og þarna voru mjög nýstárleg vinnubrögð. Um líkt leyti hafði og komið út í Vöku „Söknuður" Jóhanns Jónssonar og tvö önnur kvæði eftir hann. Kvæðakverið var sprengja, sem fyrst og fremst hæfði ungu skáldin. Kiljan var þá þegar orðinn mikill ferðalangur og lesinn í nýtízkri kvæðagerð. Og hver var svo næsta bókin, sem áhrif hafði á skáldin? Ja, ihún var nú af annarri gerð og hætt við að sumum fræðimönnum kunni að sjást yfir hana. Hún hét „Kveður í runni“ og var eftir borgfirzka skáldkonu, Sigriði frá Munaðarnesi. Hún hafði lengi dvalizt erlendis og birti þarna m. a. þýðingar eftir norska skáldið Obstfelder. I þessari litlu bók var líka nýr tónn, sem snerti ung skáld. En Magnús Ásgeirsson? Honum gleymi ég áreiðanlega ekki. En fyrst verð ég að nefna þriðju bókina, sem út kom þjóðhátíðarárið. Það var „Hamar og sigð“ eftir Sigurð Einarsson, sem þá var einn snjallasti og skeleggasti ritgerðahöfundur, sem uppi var með þjóðinni. Þetta voru sannarlega nútímaljóð. Hér kom fram verkamaðurinn við höfnina og í byggingarvinnunni, kolakraninn, vélarnar, borg sem var að vaxa, — ný öld var að rísa, alþýðunnar, jafnaðarstefnunnar. Og þar var Sordavala, sem þótti gott kvæði á þeirri tíð, þótt Einar vinur okkar Bragi eigi ef til vill erfitt með að skilja slíkt. — Það má kannski finna brotalamir á öllum þessum bókmn, ef þær eru einungis metnar fagurfræðilega. En með þeim var vissulega nýr tími að ryðja sér til rúms. 1 þessu sambandi hlýt ég líka að nefna Magnús Ásgeirsson og ljóðaþýðingar hans. Fyrstu söfn hans voru að koma út um þessar mundir, sannarlega nýstárleg kvæði eftir ýmis helztu öreigaskáld Norðurlanda, auk annarra merkishöfunda. Freistandi væri að fjölyrða um hans þátt í þróuninni, því enginn nútímamaður hefur haft jafn víðtæk áhrif á íslenzk ungskáld síðasta aldarfjórðunginn. Um þetta leyti réðist líka gátan Jóhannes úr Kötlum. Fékk hann ekki verðlaun 1930? Jú, að vísu, mest fyrir fallegan sálm. En það var annað alvarlegra að brjótast 1 honum um þessar mundir. Hann var nú að gerast mjög róttækur í skoðunum, nýtízkulegur í skáldskapnum. „Ég læt sem ég sofi“ kom út 1932 og þar er hinn snjalli ljóðaflokkur hans „Karl faðir minn“, eitt mesta raunsæisljóð, sem ort hefur verið á íslenzku. Hann tekur strax forustuna sem ljóðskáld verkalýðsins, hjartahlýr og samúðarríkur, heitur baráttumaður réttlætismála. Form laust eða bundið eftir því sem við átti í stríði mikilla tíma. Aldrei gleymi ég skáldskap hans á kreppuárunum. Síðan þá 7
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Birtingur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Birtingur
https://timarit.is/publication/823

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.