Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1954, Blaðsíða 86

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1954, Blaðsíða 86
SIGURJÓN BJÖRNSSON: Opið land . Lokuð menning Margir bera kvíðboga fyrir framtíð íslenzkrar menningar. Sá ótti er vissulega ekki ástæðulaus. Island, sem öldum saman hefur verið ein- angrað, liggur nú í þjóðgötu. Nýir straumar flæða yfir þjóðlífið. Munu þeir ekki drekkja hinni fornu arfleifð, spyrja margir. Ef til vill er ótti íslendinga að einhverju leyti óþarfur. Er ekki al- mennt lagður nokkuð þröngur skilningur í hugtakið menning? Þarf- legt væri að reyna að skilgreina það, reyna að sjá hvert er eðli menn- ingar, hvernig hún er samsett. Þá fyrst er unnt að greina hvar íslenzk menning er stödd og hver rök eru fyrir hinum almenna ótta. Tilraun sú er þó ýmsum annmörkum háð, ef til vill ókleif. Sitt er hvað að njóta menningar, lifa undir merki hennar, og hins vegar að skilja eðli hennar og samsetningu. Sá skilningur krefst víðrar yfirsýnar og hlutleysis. Við þurfum að losna um stundarsakir undan þunga henn- ar og líta á hana eins og hlut, utan við okkur sjálf. En menningin, sem maðurinn lifir og hrærist í, er ekki einungis þungi, sem leggst á hann utanfrá. Hún er samrunnin persónuleik hans og öllu sálarlífi. Hún setur innsigli sitt jafnt á skynsemi sem tilfinningar. Iívernig er þá hægt að skoða menningu sína í hlutlausu ljósi? Sú skynsemi, sem við viljum skoða hana með, er skynsemi tiltekinnar menningar, sem sér og skynj- ar á óhjákvæmilega hlutdrægan hátt. Allir vita hversu erfitt er að þekkja sjálfan sig. Jafnerfitt er að þekkja menningu sína, að svo miklu leyti sem hún er hluti af okkur sjálfum. Við myndum einnig þurfa að velja henni stað meðal hinna mörgu menningarfyrirbæra heimsins. Veljum við henni ekki ósjálfrátt æðsta
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.