Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1979, Síða 50

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1979, Síða 50
Tímarit Máls og menningar presta, en það var nafn helgisiðabókanna á þeirri tíð. Samkvæmt henni skuldbundu guðfeðginin barnið til ákveðinnar lífsstefnu og lífsskoðunar til æviloka. Helgi skírnarsáttmálans var fólgið í þrem atriðum. I fyrsta lagi var barnið skuldbundið til að „afneita djöflinum og öllum hans verkum og öllu hans athæfi“. I öðru lagi var barnið játað undir lútersku trúarjátninguna, og í þriðja lagi var gefið loforð um að standa við afneitunina á djöflinum og stöðugur í hinni játuðu trú til æviloka. Við ferminguna var hið skírða barn síðan krafið staðfestingar á því, sem við skírnina var staðfest fyrir þess hönd, með þreföldu jáyrði og handsali. Undir þessa kvöð var ég leiddur í Slindurholtskirkju á vordögum 1907. En 1910 kom svo ný helgisiðabók. Þar stóð þessi formáli fyrir lestri trúarjátningarinnar við skírnina: „Heyrum nú játning trúar vorrar, sem barnið á að skírast til“. Þar eru engin loforð gefin fyrir barnsins hönd, og við ferminguna er einskis jáyrðis krafizt af táningnum og einskis handsals. Vaxandi mannúðarstefna og tilfinningin fyrir persónulegum rétti barnsins og unglingsins setur mót sitt á breytinguna. I nýrri helgisiðabók, sem út kom 1934, er annað hænufetið stigið í sömu átt. A titilsíðu þeirrar bókar er það tekið fram, að hún komi út „að tilhlutun prestastefnunnar og kirkjuráðs hinnar íslenzku þjóðkirkju“, og er hún þannig vitnisburður um lýðræðislega þróun í stjórnun kirkjumálanna. Þar er enn breytt inngangi að lestri trúarjátningarinnar. Það er ekki sagt, að barnið eigi að skírast til hennar. Nú var þekking á innihaldi og tilorðn- ingu trúarjátningarinnar orðin svo kunn og viðurkenning á staðreynd- um svo sjálfsögð, að prestar kinokuðu sér við að vanhelga skírnina með játningu trúaratriða, sem skröltu óraleiðir í burtu frá áhugaefnum samtíðarinnar. Það er aðeins bent á það, að kirkjan hafi „við skírnina kyn- slóð eftir kynslóð og allt til þessa dags játað trú sína þannig“. Hér er þessi játning aðeins lesin vegna fornhelgi hennar, en ekki jámð. 2 Þessa mola, sem hér hafa verið rifjaðir upp um gengna tíð íslenzku þjóð- kirkjunnar, hef ég víst nokkrum sinnum rifjað upp áður í einu og öðm sambandi, þegar mér hefur þótt gefast tilefni til. Nú um síðustu áramót gafst nýtt tilefni af sérstakri gerð. I jólabókahromnni barst á markaðinn lítil bók, sem lét ekki mikið yfir sér, hvorki að yfirbragði né innihaldi. Hún bar hið látlausa og hlýlega heiti „Félagi Jesús“, og svo virtist sem 40
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.