Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1997, Síða 43

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1997, Síða 43
Frangois Ricard Augnaráð elskendanna Um Óljós mörk eftir Milan Kundera að sem fyrst slær lesanda Óljósra marka er hversu mjög þessari I J níundu skáldsögu Kundera svipar til þeirrar sem út kom næst á JT undan henni, Með hœgð. Hún er jafn stutt, skiptist á sama hátt niður í 51 stuttan kafla, atburðarás og innskot eru jafn þéttofin, sami meitlaði og nákvæmi prósinn. Það er því ekki einungis umhverfið í upphafi Óljósra marka, hótelið úti landi þangað sem Chantal fer, sem minnir á hallarhótelið þar sem Með hægð gerist. En vissulega eru skáldsögurnar einnig ólíkar á margan hátt. Meginmun- urinn felst í frásagnarhættinum eða tóninum í hvorri bók: hláturinn og háðið kraumaði undir Með hœgð, þar var urmull af stórfurðulegum persón- um samankominn á skordýrafræðiráðstefnu, en andrúmsloftið í Óljósum mörkum er hins vegar alvarlegra, eða í það minnsta hófstilltara, „einkalegra“, og kann skýringin að vera sú að elskendurnir tveir eru svona miðlægir, nánast yfir, undir og allt um kring. Með hœgð einkenndist af samþjöppun tíma og rúms (ein nótt, einn staður) en nú berst leikurinn vítt og breitt (smábær í Normandi, París, Brussel, Lundúnir) og spannar vikur ef ekki mánuði, svo ekki sé minnst á fjölmörg endurlit þar sem löngu liðin fortíð persónanna kviknar á ný. En mér virðist að það sem greinir skáldsögurnar tvær sundur skipti minna máli en það sem tengir þær saman. Það leiðir mig aftur til þess að skoða Óljós mörk í ffamhaldi af Með hægð sem nýjan áfanga þess sem ef til vill verður annar „flokkurinn“ í verkum Kundera, „franskur" flokkur sem kemur í kjölfar þess „tékkneska" sem hófst með Brandaranum og virðist sannarlega hafa endað með Ódauðleikanum. Vitaskuld er of snemmt að velta vöngum yfir því hvað muni felast í þessum nýja flokki. En bygging sagnanna í þeim flokki mun sennilega einkennast af áframhaldandi úrvinnslu þessa forms sem er svo ólíkt „tékknesku“ skáld- sögunum: stutt skáldsaga sem gerist á einu sviði og snýst um fremur fáar persónur og atburði. En flokkunum tveimur svipar saman hvað varðar viðfangsefni og úrvinnslu, því bæði í Óljósum mörkum og Með hægð er að finna samskonar „tilvistargreiningar“ í formi tilbrigða sem áttu sinn þátt í TMM 1997:4 41
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.