Milli mála - 01.06.2014, Síða 84

Milli mála - 01.06.2014, Síða 84
GÍSLI MAGNÚSSON Milli mála 6/2014 88 tradition for beskrivelse af både selve musikken og dens performa- tive virkeliggørelse.70 I Perlmanns beskrivelser af det kunstskønne i den klassiske musik møder vi begge dele.71 En lægmand ville lytte uden at være i stand til at knytte mange refleksioner til den musikal- ske oplevelse, men fagmanden Perlmann, der har gået på konserva- toriet og har stor erfaring både som udøver og tilhører, er i besid- delse af et stort æstetisk vokabularium. Glenn Gloulds klang be- skrives som ”glasagtig klarhed kantet med fløjl”,72 og Perlmanns beskri- velse af rivalen Brian Millars opførelse af Johann Sebastian Bach 2. og 3. Engelske suite demonstrerer hans evne til æstetisk erfaring. (”Også den aften blev Bachs præludier og fugaer under Millars hænder til usynlige konstruktioner af krystallinsk arkitektur – fine hvide linjer bag natten.”73) Da konferencen nærmer sig sin afslutning, opfører Perl- mann selv et omfattende Chopin-program,74 der bliver ledsaget af en blanding af ekfrase, erindring og introspektion. Det kunstskøn- nes nærvær er dog til stadighed truet af Perlmanns trang til at hæv- de sig over for Millar, der i Nietzsches terminologi repræsenterer en apollinsk og strukturel tilgang, mens Perlmann trodsigt søger mod den dionysiske pol (”Den melodiske struktur blev svagere, tonerne 70 To kendte eksempler i det 20. århundredes litteratur er beskrivelserne af den fiktive kompo- nist Vinteuils værker i Marcel Prousts På sporet af den tabte tid og den fiktive komponist Adrian Leverkühns værker i Thomas Manns Doktor Faustus. Theodor W. Adorno fungerede – under deres amerikanske eksil – som Thomas Manns ’musikvejleder’, hvilket førte til ekfrase på et højt niveau, men også til en kontrovers mellem Mann og Schönberg, fordi Adorno påvirkede Leverkühns kompositioner mere i retning af Schönbergs tolvtonemusik, end Mann var klar over. Se Jan Maegaard, ”Zu Th. W. Adornos Rolle im Mann/Schönberg-Streit“, i: Rolf Wiecker (ed.), Gedenkschrift für Thomas Mann 1875–1975. København, 1975, pp. 215–222. 71 Den romantiske sakralisering af den klassiske musik kommer særlig tydeligt til udtryk i Pascal Merciers seneste såkaldte novelle Lea (der snarere bør betegnes som en kort roman). Ho- vedpersonen van Vliets datter Lea er violinist, og han sammenligner hende med en ung non- ne (’novice’), der har ladt alt bag sig for at forpligte sig helt og holdent til ’tonernes hellige messe’ (”sich ganz der heiligen Messe der Töne verschrieben hatte”). Van Vliet benytter or- det ’sakral’ om musikken. Datteren spiller en sonate af Bach, og van Vliet opfatter det, som om hun ’med hver tone bygger på en helligdom’ (”als baute sie mit jedem einzelnen Ton an einem Heiligtum”). Helt i romantikkens ånd definerer han opførelsen som en overvældende skønhedserfaring. Se Mercier, Lea, p. 123. 72 Her kan man iagttage, at Perlmann benytter sig af poetisk synæstesi til at beskrive Glenn Goulds særlige klanglige udtryk. Det, der beskrives, er akustisk, men det beskrives med me- taforer, som vedrører synssansen (glasagtig klarhed) og følesansen (fløjl). 73Mercier, Perlmanns fortielser, p. 149 74 Frédéric Chopin: Nocturne i f-dur, op. 15, nr. 1, Nocturne i g-mol, op. 15, nr. 3, Vals i as- dur, op. 34, Polonæse i as-dur, op. 53 (”Den heroiske”) og Etude i f-mol, op. 25.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217
Síða 218
Síða 219
Síða 220
Síða 221
Síða 222
Síða 223
Síða 224
Síða 225
Síða 226
Síða 227
Síða 228
Síða 229
Síða 230
Síða 231
Síða 232
Síða 233
Síða 234
Síða 235
Síða 236
Síða 237
Síða 238
Síða 239
Síða 240
Síða 241
Síða 242
Síða 243
Síða 244
Síða 245
Síða 246
Síða 247
Síða 248
Síða 249
Síða 250
Síða 251
Síða 252
Síða 253
Síða 254

x

Milli mála

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Milli mála
https://timarit.is/publication/1074

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.