Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2000, Blaðsíða 162

Múlaþing
giftist aftur árið 1870 Jóni Einarssyni frá
Skeggjastöðum í Fellum. Móðir hans var
Hallfríður Jónsdóttir áðurnefnd frá Aðal-
bóli. Voru þetta sérkennilegar tengdir vegna
hinna fyrri á Aðalbóli. En Hermannía og
Jón voru óskyld svo ekkert var athugavert
við sifjarnar. Þau eignuðust fjögur börn á
Aðalbóli en tvö þau elstu dóu með mánaðar
millibili vorið 1872. Yngstir voru tveir
drengir, Einar og Metúsalem og fluttust þeir
með foreldrum sínum og hálfsystkinum að
Brunahvammi í Vopnafirði eftir öskufallið
vorið 1875. En næsta vetur varð mikill tími
sorgar hjá Hermanníu, því þá létust tvö
börn hennar af fyrra hjónabandi. Hafði hún
þá misst fjögur af þeim sjö börnum sem hún
fæddi á Aðalbóli. Eftir lifðu litlu drengirnir
tveir og dóttirin Ástríður Árnadóttir. Jón og
Hermannía fluttust með börnin til Ameríku
vorið 1876. Voru þá afkomendur 18. aldar
landnema á Aðalbóli horfnir úr Hrafn-
kelsdal svo og allt það fólk sem þeim tengd-
ist með ýmsum hætti. Má þar vissulega um
kenna herhlaupi gjóskunnar frá Dyngju-
fjöllum. Það spyrnti miklum mannfjölda frá
Norðausturlandinu til Ameríku á þrem
síðustu áratuguin 19. aldar. En einhverjir
hefðu eflaust flust vestur um haf á þeim
tíma þótt gosið hefði ekki komið til. Slíkur
var straumur tímans þá um Vestur-Evrópu.
Aðalból stóð tvö ár í eyði. Vorið 1877
fluttust þangað hjónin Jón Guðmundsson
og Solveig Þorsteinsdóttir, bæði afkom-
endur bræðranna Jóns og Guðmundar
Andréssona, sem fluttust að Vaðbrekku
með foreldrum sínum 93 árum fyrr. Þau
höfðu búið í Brattagerði frá árinu 1870, en
hörfuðu að Grófarseli í Hlíð vorið eftir
öskufallið, dvöldust þar árið en komu svo
aftur að Brattagerði til árs dvalar. Frá þessu
greinir Jón Pálsson í ritgerð sinni Um
Jökuldal en hún birtist í 24. bindi
Múlaþings.
Jón Guðmundsson var einn af fóstur-
börnum Elísabetar Jónsdóttur á Vaðbrekku
en Solveig var uppalinn á Glúmsstöðum í
Fljótsdal. Hefur æskudalurinn með öræfa-
frelsi sínu freistað Jóns og e.t.v. má sama
segja um Solveigu. Vegurinn milli Aðalbóls
og Kleifar í Fljótsdal er stysta leið yfir
Fljótsdalsheiði. Var Solveig því alls ekki
fjær sínum æskudal en áður. Þau voru á
Aðalbóli til vorsins 1898. Er búskapur
þeirra rakinn fyrr í þessum þáttum. Með
þeim hurfu brott síðustu afkomendur 18.
aldar landnema í Hrafnkelsdal.
I þessum þáttum er rakin búskaparsaga
fólksins meðan það lifði eða dvaldist á
íslandi. Ekkert er tilgreint um daglegt líf
þess, ástir, væntingar og vonbrigði, sigra
eða ósigra í daglegu striti.
Helstu heimildir
Ritsafnið Ættir Austfirðinga eftir sr.
Einar Jónsson. Tölur í svigum við nöfn
persóna eru númer þeirra í Æ. Au.
Þátturinn Hrafnkelsdalur og byggð þar
eftir Halldór Stefánsson í ritinu Austurland,
safn austfirskra frœða, 2. bindi, bls. 145 -
172.
Kirkjubækur Hofteigs- Brúar - og
Valþjófsstaðar - sókna eru meginheimildir
en auk þeirra kirkjubækur fleiri sókna á
Héraði.
Islenskar þjóðsögur og sagnir, sem
Sigfús Sigfússon safnaði. Þar eru nokkrar
sagnir um seinni tíma fólk í Hrafnkelsdal og
byggð þar.
Vesturfaraskrá - Sagnfræðistofnun
Háskóla íslands 1983.
Engra heimilda er leitað í fornritum, né
því sem um þau hefur verið ritað.
Lokið í maí 1999.