Fréttabréf Öryrkjabandalags Íslands - 01.03.1996, Síða 4

• • /
Þorsteinn Jóhannsson framkv.stj. Vinnustaða OBI.:
Náms- og kynnisferð til Irlands
á vegum S.V.V. 17.-23. október 1995
Igrein þessari verður sagt frá ferð
nokkurra forstöðumanna vemd-
aðra vinnustaða o.fl. áhugasamra
um atvinnumál fatlaðra til Irlands.
Fyrsta stefnumótið við gestgjafana
var á aðalskrifstofu Rehab Group, en
svo nefnist samsteypa mismunandi
deilda og stofnana fyrirtækisins, sem
gerð verður grein fyrir hér á eftir.
Rehab var stofnað sem hjálparstofnun
fyrir berklasjúklinga árið 1945, en var
síðar breytt í sjálfstætt fyrirtæki,
sjálfseignarstofnun, eftir inngöngu Ira
í Evrópubandalagið 1970.
Rehab Group hefur að jafnaði 600
fasta starfsmenn á sínum snærum og
2400 einstaklinga við nám, störf og
þjálfun. Námið og þjálfunin er ætluð
einstaklingum sem einhverra hluta
vegna hafa ekki getað fótað sig í hinu
almenna skólakerfi í írlandi og einnig
þá sem hafa ekki getað útvegað sér
vinnu eftir hefðbundnum leiðum hjá
opinberum aðilum eða á almennum
vinnumarkaði. Markmið Rehab er að
styrkja einstaklinga sem þarfnast
aðstoðar félagslega og fjárhagslega
með sköpun atvinnutækifæra gegn-
um nám og þjálfun til tiltekinna starfa.
Atvinnuleysi er mikið á Irlandi og er
þörfin fyrir sértækar aðgerðir í mennt-
un og aðstoð við einstaklinga í at-
vinnuleit mikil. Nemendur Rehab eru
ekki eingöngu fatlað fólk eins og við
skilgreinum fötlun á Islandi, heldur
eru í þessum hópi einstaklingar þar
sem sértækra aðgerða er þörf við nám
og þjálfun sem lið í að koma þeim í
vinnu eða til framhaldsnáms í al-
menna skólakerfinu. Rehab skiptist í
4 höfuðstofnanir, sem eru:
1. National Training and Devel-
opement Institute (NTDI) er sú
stofnun sem skipuleggur og annast
menntunar- og þjálfunarprógröm
Rehab. Starfsemin fer fram á 46
stöðum í írlandi og er boðið upp á 41
mismunandi leið til þjálfunar og
menntunar, þar sem áhersla er lögð á
að nýta hæfileika, áhugamál og getu
hvers einstaklings til náms og síðar
Þorsteinn Jóhannsson.
starfa við hæfi á almennum vinnu-
markaði. Stofnunin býður upp á nám
á breiðum grundvelli, hvort sem ein-
staklingurinn þarfnast grunnmennt-
unar eða framhaldsmenntunar. Ekki
eru gerðar neinar hæfniskröfur til ein-
staklinga sem leita til stofnunarinnar,
en þeir verða að hafa og sýna vilja til
að takast á við þjálfunina. Við inn-
göngu fer fram mat á hæfni og getu
viðkomandi, og áhugi er kannaður.
Þetta er 3ja daga forkönnun á al-
mennri þekkingu í einstaka grunn-
greinum, stærðfræði, talaðri og ritaðri
ensku og öðrum tungumálum. Aðrar
prófanir, kortlagning og val á leiðum
til náms fyrir viðkomandi nema tekur
allt að 12 vikur, áður en hið eiginlega
nám hefst. Allt námið er miðað við
þarfir og getu hvers einstaklings. Þeir
fara því mismunandi leiðir að mark-
miði sínu og þjálfunartíminn er mis-
Iangur allt eftir aðstæðum hvers og
eins.
Ef reynslan sýnir að skipulögð
braut hentar ekki viðkomandi
einstaklingi, er sú braut endurskoðuð
eða ný braut skipulögð og áfram
haldið. Auk grunngreina, svo sem
tungumála, stærðfræði, réttritunar,
félagsfræði ofl. er að finna allar hugs-
anlegar greinar framhaldsskóla á sviði
handverks og iðnaðar, verslunar-,
þjónustu- og skrifstofustarfa, land-
búnaðar og garðyrkju, auk greina á
háskólastigi. Innan iðngreina er að
finna nám í bakaraiðn, trésmíði, járn-
smíði, pípulögnum, rafvirkjun, raf-
eindavirkjun, prentverki, bólstrun,
húsgagnasmíði, málmsuðu, grafískri
hönnun, ljósmyndun o.fl. Innan hótel-
og veitingagreina er nám kokka, fram-
reiðslufólks, þjóna, gestamóttöku ofl.
Á háskólastigi má nefna greinar eins
og endurskoðun, bókhald og tölvu-
vinnslu, arkitektúr,tölvufræði, kerfis-
fræði, skipulagsfræði, rekstur fyrir-
tækja, lög og reglur um atvinnurekst-
ur og viðskiptafræði.
Flestir ljúka námi í áföngum á allt
að þrem árum. Hverri námsgrein
og hverjum áfanga í náminu lýkur
með ákveðnum vitnisburði, þar sem
gerðar eru fyrirfram ákveðnar kröfur
um lágmarkseinkunnir og fæmi, sem
nemandi verður að standast til áfram-
haldandi náms. Einkunnir og vitnis-
burðir um námsárangur eru útgefin og
staðfest af opinberum menntastofn-
unum eins og í hverju öðru námi. Allir
nemar útskrifast með fullnægjandi
vitnisburði um færni til tiltekinna
starfa á vinnumarkaði. Af þeim 1500-
1600 einstaklingum sem stunda nám
hjá NTDI að staðaldri, útskrifast 500-
600 á ári og um 70% þeirra fá vinnu
við hæfi. Þau 30% sem eftir eru fara í
framhaldsnám í almenna skólakerf-
inu, til náms eða starfa á sviði lista,
sumir fara aftur síðar í gegnum náms-
kerfi Rehab, aðrir lenda í atvinnuleysi
og enn aðrir fá tímabundna vinnu hjá
Gandon Enterprises, sem er í eigu
Rehab, og gerð verða skil hér á eftir.
Af þeim sem útskrifast og fá vinnu á
almennum vinnumarkaði, fara flestir
til starfa í greinum framleiðsluiðnaðar
og þjónustugreina. NTDI annast
einnig þróun og gerð nýrra verkefna
til atvinnusköpunar í samvinnu við
stofnanir og sjóði Evrópubanda-
lagsins. Þjálfunarstofnanir Rehab
njóta ríkulegra styrkja frá félagsmála-
sjóði Evrópusambandsins.
2. Gandon Enterprises nefnist
fyrirtækjasamstæða sem annast rekst-
4