Fréttablaðið - 19.11.2021, Síða 136

Fyrir hvert og eitt dýr í
bókinni samdi ég
nútímalega klassíska
tónlist.
Hann staðfestir hér
sess sinn sem einn
frambærilegasti túlk-
andi barnaleikrita
landsins.
Dýrasinfónían, barnabók í
bundnu máli, eftir metsölu-
höfundinn heimsfræga Dan
Brown er komin út í íslenskri
þýðingu.
kolbrunb@frettabladid.is
Af hverju ákvað hinn víðfrægi höf-
undur Da Vinci lykilsins að skrifa
barnabók?
„Ég hafði skrifað sjö skáldsögur í
röð og mig langaði til að gera eitt-
hvað aðeins öðruvísi. Sem barn var
ég afar hrifinn af myndabókum
Dr. Seuss, brjálæðislegum karakt-
erum og hans fáránleikavísum. Í
Dýrasinfóníunni langaði mig til að
skapa svipaðan töfraheim mynda
og skáldskapar fyrir nýja kynslóð
ungs fólks, og taka hann skrefinu
lengra,“ segir Dan Brown.
Af hverju að skrifa bók um dýr?
„Mér hefur alltaf þótt vænt um
dýr og mig langaði að fjalla um
ólíkan persónuleika þeirra. Svo
fannst mér skemmtilegra að láta dýr
setja fram boðskap frekar en að láta
manneskjur gera það.“
Hægt er að skanna inn kóða í
bókinni og hlusta á tónlist sem
Brown samdi við söguna. „Dýra-
sinfónían er lestrar- og myndabók
með tónlistarlegum snúningi sem á
að koma á óvart. Fyrir hvert og eitt
dýr í bókinni samdi ég nútímalega
klassíska tónlist, stutt skemmtileg
lög sem endurspegla persónuleika
viðkomandi dýrs,“ segir Dan Brown.
Blaðamaður spyr hvort hann leiki
á hljóðfæri. „Já, ég spila á píanó,“
svarar hann. „Foreldrar mínir voru
lærðir tónlistarmenn sem vildu
ekki eignast sjónvarp, þannig að ég
lék á píanó, söng í kórum og fór á
tónleika. Þegar ég var barn var tón-
listin eins og heilagur griðastaður.
Hún róaði mig þegar ég var í upp-
námi, var tryggur vinur þegar ég
var einmana og hjálpaði mér að tjá
gleði mína þegar ég var hamingju-
samur – og það sem var best af öllu,
hún ýtti undir sköpunargleði og
ímyndunarafl. Enn þann dag í dag
spila ég á píanóið á hverjum degi
– venjulega eftir langan vinnudag
við skriftir.“ Hann gefur sinn hluta
höfundarverðlaunanna af útgáfu
bókarinnar í Bandaríkjunum til
tónlistarkennslu barna í heiminum.
Hann hefur komið til Íslands
nokkrum sinnum á síðustu árum.
Hvað heillar hann við landið og á
hann von á því að koma aftur f ljót-
lega?
„Auk þess að hrífast af hinu ægi-
fagra landslagi finnst mér Íslend-
ingar vera sérstaklega hlýir og
gestrisnir. Ég hef eignast góða vini
á Ísland og vonast til að koma fljót-
lega aftur til að hitta þá,“ segir Dan
Brown. n
Vildi gera eitthvað öðruvísi
Dýrasinfónían
er lestrar- og
myndabók með
tónlistarlegum
snúningi, segir
Brown.
FRÉTTABLAÐIÐ/
EYÞÓR
Dan Brown með útgefendum sínum á Íslandi, Páli Valssyni og Pétri Má Ólafs-
syni, og glæpasagnahöfundunum Yrsu Sigurðardóttur og Ragnari Jónassyni.
MYND/AÐSEND
LEIKHÚS
Lára og Ljónsi, jólasaga
Þjóðleikhúsið
Höfundur: Birgitta Haukdal
Leikgerð og leikstjórn: Guðjón
Davíð Karlsson
Leikarar: Þórey Birgisdóttir, Bjarni
Kristbjörnsson og Kjartan Darri
Kristjánsson
Tónlist og söngtextar: Birgitta
Haukdal
Leikmynd og búningar: María Th.
Ólafsdóttir
Lýsing: Jóhann Bjarni Pálmason
Hljóðhönnun: Elvar Geir
Sævarsson
Myndbandshöfundur: Signý Rós
Ólafsdóttir
Sigríður Jónsdóttir
Daginn eftir breytingar á sóttvarna-
lögum, sem nú krefur leikhúsgesti
um neikvætt harðpróf næstu vik-
urnar, frumsýndi Þjóðleikhúsið
Lára og Ljónsa, jólasögu byggða
á vinsælum persónum Birgittu
Haukdal. Kúlan virðist líka hafa
farið í gegnum breytingu og er nú
kallað Litla sviðið, staðsett í kjall-
ara Jónshúss á Lindargötunni sem
síðastliðin ár hefur verið vettvangur
leiksýninga ætlaðra börnum.
Hér er á ferðinni algjörlega sak-
laus saga um vináttu og jólin,
skreytt með jóla- og leikhúsgleði. Þó
verður að nefna sokkaskrímslið sem
gæti stuðað okkar viðkvæmustu
áhorfendur en ekkert er að óttast
þrátt fyrir að leiksviðið myrkvist í
örskamma stund. Bækur Birgittu
hafa notið mikilla vinsælda á síð-
astliðnum árum en hér semur hún
bæði tónlist og söngtexta sem eru
hugljúf en skilja ekki mikið eftir
sig. Tónlistin er fremur daufleg og
textarnir hlaðnir endurtekningum
en leikararnir gera sitt besta með
takmarkað efni.
Sáldrar leikhústöfrum
Leikstjóri er Guðjón Davíð Karlsson
en hann skrifar líka leikgerðina. Þó
að sagan sé kannski með einfaldasta
móti þá notar Guðjón Davíð hvert
tækifæri sem gefst til að sáldra
smá leikhústöfrum yfir leiksviðið.
Sýningin er hugsuð til þess að bjóða
litla leikhúsfólkið velkomið í töfra-
heim sviðslistanna með góðum
árangri. Hann undirstrikar fallega
hvernig heimur barna umbreytist
í fjarveru foreldra þar sem skápar
geyma aðra veröld, leirpiparkökur
bakast í alvöru snarl og tuskudýr
taka heljarstökk.
Sýningin gerist öll í svefnherbergi
Láru, sem hannað er af Maríu Th.
Ólafsdóttur sem sér líka um bún-
ingana. Leyndu rýmin færa líf inn í
annars fremur pasteldofið herberg-
ið þar sem mismunandi tegundir af
bleiku ráða ríkjum. Tveir gluggar
eru í herbergi Láru sem endurvarpa
líðandi stund með hugvitssam-
legri myndbandshönnun Signýjar
Rósar Ólafsdóttur. Hljóðið var ekki
með besta móti á frumsýningu og
eitthvert misræmi í hljóðnemum
leikaranna sem virtust vera á mis-
munandi styrkleika, önnur tækni-
vinna var annars ágæt.
Smitandi orka
Þórey Birgisdóttir fer með hlut-
verk hinnar hugmyndaríku Láru,
ímyndunaraflið varpar henni inn í
alls konar ævintýri sem áhorfendur
taka þátt í. Hún kemur svo sannar-
lega með kátínu og leikgleði inn í
verkefnið en skortir sjálfsöryggi
í röddinni, og hljóðvandamálin
hjálpuðu ekki, en raddbeitingin
þróast örugglega í rétta átt á sýn-
ingartímanum.
Kjartan Darri Kristjánsson sýndi
og sannaði hversu vel barnaleikhús
á við hann sem leikara í verkinu
Kaf bátur, sem einmitt var sýnt á
sama sviði á síðasta leikári. Hann
staðfestir hér sess sinn sem einn
frambærilegasti túlkandi barna-
leikrita landsins. Orkan sem hann
gefur frá sér á sviðinu í hlutverki
Atla, leikfélaga Láru, er smitandi,
einlæg og hressandi. En auðvitað
má ekki gleyma Ljónsa, trúnaðar-
vini Láru og inniljóni. Þrátt fyrir
ungan aldur er Bjarni Kristbjörns-
son reynslumikill á leiksviðinu.
Líkt og Þórey þarf hann að vinna
aðeins betur í raddstyrknum en
sviðsnærvera hans er heillandi og
skemmtileg.
Lára og Ljónsi, jólasaga er tilvalin
sýning fyrir allra yngstu leikhús-
gestina sem fá líka tækifæri til að
hitta persónur verksins eftir sýn-
ingu, siður sem er orðin regla frekar
en frávik á íslenskum barnaleik-
sýningum. Hér er á ferðinni krúttleg
tæp klukkustund í góðum félags-
skap þar sem leikhústöfrar svífa
yfir leiksviðinu eins og snjókorn. n
NIÐURSTAÐA: Hugljúf, örlítið
einföld leiksýning um vináttu og
töfra ímyndunaraflsins.
Ljúfur jólaleikur
Hér er á ferðinni algjörlega saklaus saga um vináttu og jólin, segir gagnrýnandi.
MYND/AÐSEND
kolbrunb@frettabladid.is
Hvítidauði eftir Ragnar Jónasson fór
beint í þriðja sæti þýska bóksölu-
listans sem birtur er í Der Spiegel í
dag. Þar fylgir Ragnar eftir velgengni
bóka sinna í fyrra en þá átti hann
um tíma þrjár af mest seldu bókum
Þýskalands. Hvítidauði kom fyrst út
á Íslandi árið 2019.
Bækur Ragnar hafa notið fádæma
vinsælda á liðnum árum en þær hafa
nú selst í yfir þremur milljónum ein-
taka og komið út í yfir 33 löndum.
Fyrir utan að hafa átt þrjár bækur á
topp tíu í Þýskalandi komst Þorpið
inn á topp tíu á metsölulista The
Sunday Times, fyrst íslenskra bóka.
Í Hvítadauða deyja tveir starfs-
menn á berklahæli rétt utan við
Akureyri árið 1983 og er ljóst að
andlát þeirra bar ekki að með eðli-
legum hætti. Ungur af brotafræð-
ingur vinnur að lokaritgerð um þetta
undarlega mál árið 2012 og kemur
þá ýmislegt óvænt í ljós um þessa
skelfilegu atburði. Samhliða rann-
sókninni þarf hann að takast á við
erfiðleika í einkalífi sínu – erfiðleika
sem þola illa dagsins ljós. n
Ragnar í þriðja sæti í Þýskalandi
Hvítidauði Ragnars vekur lukku í
Þýskalandi. FRÉTTABLAÐIÐ SIGTRYGGUR
Bækurnar hafa selst
í yfir þremur millj-
ónum eintaka.
24 Menning 19. nóvember 2021 FÖSTUDAGURFRÉTTABLAÐIÐMENNING FRÉTTABLAÐIÐ 19. nóvember 2021 FÖSTUDAGUR