Fróðskaparrit - 01.01.1996, Side 29

SKALDSLIG SØGA ELLA SØGULIG SKALDSØGA
33
Bartal roynir at vinna sær fyrimunir av øll-
um og svíkur á tann hátt bygdarfelagsskap-
in at enda. Tá ið einahandilin er avtikin og
handlamir í Havn eru farnir at taka ímóti
fiski, hava menninir avrátt, at Páll fyri
bygdina skal fara at kanna, um tey kunnu
fáa fisk á Nesið at vaska og turka fyri
handlarnar. Hann fer fyrst í handilin úti í
Tinganesi at fáa treytimar at vita og síðani í
handilin í Vágsbotn. Har fær hann at vita, at
Bartal hevur longu verið og gjørt avtalu um
at byggja fiskahús á Nesinum (bls. 206).
Bartal hevur á henda hátt sett seg út um tað
fólksliga almennið, sum valdar í bygdini.
Páll hevur eina serstøðu, hann minnir teir
á nýggju støðu teirra:
Veitst tú ikki, at nú ert tú ognarmaður. Ein-
asti ognarmaður sunnan fyri Hóreksgøtu.
- Jú, pínadoyð Páll, har segði tú okkurt.
Hatta havi eg ikki hugsað um. Einastu ognar-
menninir sunnan fyri Hóreksgøtu. Alt hitt
undirkong. (Bls. 15.)
Páll fær viðurkenning fyri, at tað er hann, ið
orðar felags ásannan. Páll hevur leiklutin at
siga tað hátíðarliga m.a. at navngeva bátin
teir fáa eftir »Royndini fríðu« (bls. 52) hjá
Nólsoyar-Pálli, og hann er tann hittinorð-
aði:
- Fyrstur steig hann fótin á land, læt í Pálli,
tá Hálvdan leyp niður á helluna, sunnanvert í
gjónni.
- Einki hóttafall, tað var væl, læt í Bartali.
- Men heldur einki veiðufall, kom tað so
spakuliga frá Jákupi. (Bls. 13.)
Páll er skyldur við Nólsoyar-Páll og dugir
kvæði, mest hugtikin er hann av Fugla-
kvæðinum eftir skyldmannin. Navnalíkleik-
in ger, at Páll verður ein mynd av Nósloyar-
Páll. Ofta tekur hann til kvæðaørindi, eins
og tá ið teir fara í land.
I fyrstuni hittast menninir í bygdini í
roykstovuni hjá Binu,konu Bartal (bls. 65).
Sum frá líður flytur samkomuplássið í
smiðjuna hjá Óla, har hittast menn, børn og
unglingar. Óli fylgir væl við nýggju upp-
finningunum í tíðini. Hann hevur snild am-
boð, eitt nú ein hálvavegna sjálvvirkandi
físibjølg (bls. 193). Hann ger grótborar
(bls. 131) og byrsu (bls. 133). Ein av stóru
løtunum í smiðjuni er, tá ið Óli greiðir frá
grundreglunum í guvumaskinuni, sum fer
at hava við sær »at teir fara at sigla við ong-
um seglum« (bls. 196) og við jarnskipum.
Hetta vísir eina mest til tíðarmunin millum
søgutíð og skrivitíð, og lesarin fær einki at
vita um hvaðani Óli hevur kunnleika sín.
Umframt tøknilig tíðindi verða felags
•áhugamál umrødd í smiðjuni. Hálvdan tyk-
ist vera orðstýrari á teimum fundunum. Tað
er hann, sum skjýtur upp, at Páll fer til
Havnar at kanna, um tað ber til at arbeiða
fisk fyri handlamar í Havn. Smiðjan er eitt
fólksligt almenni í bygdini. Fólksliga al-
mennið er ein samkoma, sum viðger mál í
gerandislívinum.Tað er innvent - talar við
seg sjálvt, tí tað sum fer fram í fólksliga al-
menninum er ætlað tí fólksliga kollektivin-
um - luttakarunum, monnunum sjálvum.23
Bygdin er eftir hesum skipað við Dánjali
sum formanni. Hann talar fyri bygdina við
myndugleikamar, embætismenninar amt-
mann, fúta og prest. Hálvdan stflar fyri inn-
eftir biður hann, ið hóskar best til einhvørja
uppgávu, útinna hana. Óli er tøkniliga flog-
vitið. Bartal er tann morðgírigi og sjálv-
søkni, sum dámar best at arbeiða í sjálv-