Morgunblaðið - 07.04.1988, Blaðsíða 21

Morgunblaðið - 07.04.1988, Blaðsíða 21
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 7. APRÍL 1988 21 annað skilið en að þiggja ölmusu. Villig'ötur Þegar fyrsta kaupfélag íslands, Kaupfélag Þingeyinga, var stofnað árið 1882 áttu íslenskir bændur og almenningur allur í baráttu við hálf- danskt kaupmannavald. Kaupfélög- in, sem stofnuð voru um og eftir aldamótin, fólu þannig í sér hvort tveggja í senn; viðleitni til bættrar afkomu íslensks almennings og andóf gegn erlendu valdi. Kaup- félögin voru þannig snar þáttur í efnahagslegri og pólitískri sjálf- stæðisbaráttu íslensku þjóðarinnar. Samband íslenskra samvinnufé- laga spratt af samtakaviðleitni íslenskra kaupfélaga og tók í arf markmið þeirra og hugsjón. Gildi þess starfs sem Sambandið vann á fyrstu áratugum aldarinnar í þágu umbjóðenda sinna verður ekki ve- fengt. Auðvitað stóð oft styrr um SIS, ekki síst á hinum pólitíska vettvangi, en vilji þeirra, sem löng- um stóðu í forsvari fyrir þessa hreyfingu, til að standa vörð um hagsmuni umbjóðenda sinna verður ekki með góðu mótidreginn í efa. I þeim skilningi var SÍS raunveruleg fjöldahreyfing, sprottin af fólkinu, vegna fólksins og fyrir fólkið. Það er gömul saga og ný að fjöldahreyfingar, sem leyfa valdinu að safnast í fárra hendur, hætta að vera til fyrir fjöldann — nema á tyllidögum. Því miður urðu þetta örlög Sambands íslenskra sam- vinnufélaga. Hreyfing, sem orðið hafði til vegna fólksins og fyrir fólk- ið, komst á villigötur — varð tæki í höndum fámennrar forystu, sem týndi hugsjóninni og tók að skara eld_ að eigin köku. íslensk samvinnuhreyfing er enn á þessum villigötum og ef til vill miklu frekar en nokkru sinni fyrr. Forysta hreyfingarinnar er ekki lengur í hlutverki þeirra sem bera eiga hagsmuni umbjóðenda sinna fyrir brjósti. Þvert á móti stendur þessi forysta að ýmsu leyti í sömu sporum og hið hálfdanska kaup- mannavald á 19. öld, kaupmanna- valdið sem samvinnuhreyfingunni var upprunalega ætlað að sporna gegn. Hið hálfdanska kaupmannavald 19. aldar vildi mergsjúga viðskipta- menn sína, íslenskan almenning, en enga ábyrgð bera á afkomu þeirra. Hið hálfdanska kaupmannavald nútímans er Sambandsforystan, sem vill mergsjúga kaupfélögin en enga ábyrgð bera á afkomu þeirra sem að félögunum standa. Svona undarlega getur sagan endurtekið sig — þar sem menn hefðu þó síst átt á slíku von. Þess þurfa nú þeir að gjalda sem gengust í ábyrgð fyrir Kaupfélag Svalbarðseyrar — þeir sem standa nú uppi eignalaus- ir öreigar. Vegna hugsjónar, sem þeir áttu en aðrir hafa týnt. Höfundur er sagnfræðingur. Falleg bæn í Kópavogskirkju eftír Önnu S. Snorradóttur Greinarstúfur skrifaður líklega í janúar leið komst aldrei lengra en í skúffuna. Þegar hann er dreginn fram í dagsljósið er það vegna þess að ég las nýverið í blaði, að út væri að koma námsefni um bænina eða fræðsluefni og að námskeið væru að hefjast í Grindavíkurkirkju um sama efni. Eflaust er margt hægt að kenna fólki um bænahald og fyrirbænir þótt áður fyrr væri það að jafnaði móðirin sem kenndi barni sínu vers og bænir, er fylgdu því mann fram af manni. Sumum kann að þykja það undarlegt, að það skuli þurfa að kenna fólki að biðja, en svona er nú þetta, og prest- arnir þekkja margt fólk, hafa mikla reynslu og vita eflaust betur en flestir hvers er vant. Það er sjálf- sagt ekki öllum létt að opna hjarta sitt og „tala við Guð", eins og einn lítill vinur minn segir, þegar hann fer með bænirnar sfnar. BæniníKópavogskirkju Kópavogskirkja Það var nokkru fyrir jólin, að undir- rituð var stödd við hátíðlega athöfn í Kópavogskirkju. Þetta var ekki venjuleg guðsþjónusta, heldur var verið að minnast þess, að 25 ár voru liðin frá vígslu kirkjunnar og einnig var tekið í notkun við þessa athöfn nýtt píanó sem kirkjunni hafði áskotnast. Hrefna Eggerts- dóttir pianóleikari vígði hljóðfærið en auk hennar léku þeir Kjartan Óskarsson klarínettuleikari og Martial Nardeau flautuleikari, en allt er þetta unga fólk tónlistar- kennarar við Tónlistarskóla Kópa- vogs. Þessi þáttur var framlag skól- ans til athafnarinnar, en kirkjan hefir mjög oft hýst tónleika og ýmsar samkomur skólans. En það var ekki þetta, sem er minnisstæð- ast þótt fallegt væri, heldur bæn prestsins í lok athafnarinnar, en henni hefi ég ekki getað gleymt. 011 þekkjum við hina opinberu bæn, þar sem beðið er fyrir fóstur- jörðinni, forsetanum, ríkisstjórn- inni, beðið um farsæla atvinnuvegi til lands og sjávar, beðið fyrir sjúk- um og sorgmæddum og alltaf hefir mér þótt vænt um bænina „vertu þeim líf og ljós sem farnir eru á undan okkur". En presturinn í Kópavogskirkju lauk bæn sinni með því að biðja fyrir ölluni ófæddum börnum og mcnningarlífi í landinu. Það mætti fara mörgum orðum um það, hversu aðkallandi slík fyrir- bæn er, en það verður ekki gert hér. Aftur á móti skal endurtekin þökk til prestsins fyrir þessa óvenju fallegu bæn, sem ekki gleymist. Kannski gæti hún orðið innlegg, þegar tekið verður að fjalla um bænina almennt á væntanlegum námskeiðum, er minnst var á í upp- hafi. . Höfundur er húsmóðir í Reykjavík. Óumdeilanlega kollurinn sem stendur upp úr... ...þegar íslenskt efni er annars vegar. Það leiðir könnun Félagsvísindastofnunar í ljós. Manninn Ómar Ragnarsson þarf vart að kynna. Hann hefur stiklað á stóru í starfi sínu hjá Sjónvarpinu í fjöldamörg ár og það er næsta öruggt að þegar Ómar er væntanlegur á skjáinn setjast íslendingar í sjónvarps- stólana og kveikja á Sjónvarpinu Athyglisvert fyrir auglýsendur. SJÓNVARPIÐ ekkert rugt.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.