Morgunblaðið - 19.04.1988, Blaðsíða 24

Morgunblaðið - 19.04.1988, Blaðsíða 24
24 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 19. APRÍL 1988 V Virðisaukaskattur eftírHalldór Jónsson EnníVASKinn Ríkisstjórnin hefur nú lagt fram frumvarp um virðisaukaskatt, sem er um flest svipað fyrri frum- vörpum. Hernaðaráætlunin er hinsvegar snjallari en fyrr, þar sem nú er upphafsskattprósentan sett í 22%. Þeir halda því þar með fram, að einhverjar vörur muni lækka í verði, að vísu eftir að þeir sömu höfðu hækkað hana áður, t.d. með matarskattinum. En al- menningur virðist ætla að gleypa þessar sjónhverfingar hráar. Það er alveg óskiljanlegt hversu almenningur og samtök hans láta sig þetta mál litlu varða, nú þegar þetta er til umfjöllunar á Alþingi. I raun mátti sjá þennan herfjötur á verkafólki þegar Þorsteinn og Jón Baldvin voru búnir að gefa í skyn, að matarskatturinn væri til sölu hjá þeim. Verkalýðsforystan virtist hinsvegar vera steinheyrn- arlaus og hafðist ekki að. Enda virtust vinsældir hennar ekki keyra um þverbak þegar að at- kvæðagreiðslum um samningana kom. Fyrir bragðið komu þeir stjórnarbræður fram matarskatt- inum, sem undirbúning að öðru verra, stóra VASKinum. Nú virðast leiðtogar launþega sitja algerlega klumsa og sýnist stefna í það, að virðisaukaskattur- inn bruni yfir alþýðu án þess að þeir hafist að. Var þó lífsmark með Ásmundi Stefánssyni á sínum tíma, sem sá, að þetta yrði laun- þegum til mikillar óþurftar og tal- aði gegn virðisaukaskatti. Jón Baldvin var líka þá heldur á móti honum áður en nafni hans Sig- urðsson úr kerfinu kristnaði hann svo kyrfilega að nú veit hann ekk- ert dýrlegra djásn. En það verður hinn lægra laun- aður almenningur og enginn ann- ar, sem greiðir þennan stóraukna skatt af mestum þunga, ekki þeir sem kaupa bréf fyrir afganginn af kaupinu sinu. Þessi skattur mun leggjast á flest stig viðskipta og þjónustu og áður en lýkur stór- hækka allt verðlag í landinu. Mik- ið er orðið gæfuleysi samtaka launafólks ef það ætlar að taka við þessu möglunarlaust. Hvar er nú Kvennalistinn, Alþýðubanda- lagið og Borgaraflokkurinn? Hvar eru Ásmundur, Guðmundur H. Garðarsson, Guðmundur J., Magn- ús L. Sveinsson og Karveí? Samkvæmt þessu nýja frum- varpi er nú ákveðið að skattleggja alla vinnu og þjónustu í sambandi við húsbyggingar. Þokukenndar yfirlýsingar í greinargerð með frumvarpinu um það, að ráðamenn muni gefa fólki, sem er að byggja í fyrsta sinni, einhverjar bætur, þannig að það verði „jafnsett", eru alltof gamlar lummur til þess að margir eldri en tvævetur taki mark á beim. Hér er sem fyrr verið að setja mjög alvarleg lög, sem snerta alla lífshætti fólks í landinu, en fela handhöfum framkvæmdavaldsins það alfarið, hvernig og með hversu miklum þunga lögin leggjast á þolandann. Þrátt fyrir það, að Stjórnarskráin okkar hafi sagt, að skatta skuli einungis leggja á með lögum, þá er nettóupphæð virðis- aukaskatts grímulaust háð reglu- gerðum framkvæmdavaldsins. Byggingarkostnaður fólks mun því hækka um ein 10% um mitt næsta ár. í greinargerðinni með frumvarpinu er gengið út frá því sem staðreynd, að virðisauka- skatturinn af íbúðabyggingunum hafi þegar verið endurgreiddur húsbyggjendum, þannig að áhrif breytingarinnar séu engiri. Búast menn í alvöru við því að þetta fari eftir um alla framtíð? Ætla siSmu ráðherrar að vera við völd alla tíð? Er tekjuþörf ríkissjóðs endanlega mætt? Greinargerðin segir berum orð- um að 1,2 milljarða halli verði af 22% skattinum. Enda þarf aðeins að breyta einum tölustaf í 14. gr. til þess að breyta upphæðinni og kollsteypa lífskjörum fólksins. Það er hægt að gera í haust eða hven- ær sem er. Ráðamenn búast ef til vill við því, að unga fólkið, sem ætlar að fara að byggja yfir sig, muni fylkja sér um flokka þeirra í næstu kosningum. Skoðanakann- anir virðast hinsvegar benda til aukinnar tiltrúar fólks á Kvenna- listanum umfram gömlu „kerfis- flokkana". Jón Baldvin hefur kallað sölu- skattskerfið „ónýtt". Hafi það með öllum sínum undanþágum verið ¦ „ónýtt", með 25% gjaldi, þá má spyrja hvernig 22% virðisauka- skattur á allt fari að því að skila minni tekjum en söluskatturinn. Enda eru blekkingarnar auðlæsar í greinargerðinni, þegar ófram- komiri náðarbrauð eru látin seðja lýðinn. En allir innheimtir skattmillj- arðar koma hvergi nema úr vösum almennings og matarbuddum heimilanna, það skyldu menn gera sér alveg ljóst. Það þarf því að beita ýtrustu gætni, þegar skatt- hlutföll sem þessi eru' rædd, þann- ig að hvergi sé skotið yfir mark. Lifskjör hinna verr settu þola enga tilraunastarfsemi á borð við upp- töku virðisaukaskatts. Því hélt maður að forystumenn launþega myndu verða á varðbergi. En þeir virðast hafa verið stungnir svefn- þomi. „Byggingarkostnaður f ólks mun því hækka um ein 10% um mitt næsta ár. I greinar- gerðinni með frum- varpinu er gengið út frá því sem staðreynd, að virðisaukaskattur- inn af íbúðabyggingun- um hafi þegar verið endurgreiddur hús- byggjendum, þannig að áhrif breytingarinnar séu engin. Búast menn í alvöru við því að þetta fari eftir um alla framtíð? Ætla sömu ráðherrar að vera við völd alla tíð? Er tekju- þörf rikissjóðs endan- lega mætt?" HaUdór Jónsson Megniatríði í VASKinum Virðisaukaskattur er sagður eiga að afla ríkissjóði svipaðra tekna nettó og söluskattur gerir í dag. Staðreyndin er að hann mun sækja miklu meiri tekjur í vasa almennings, sem ráðamenn eiga svo að endurgreiða honum af pólitískri gæsku sinni hverju sinni. Einhvern grunar, að afganginum verði fyrr en varir ekki skilað vegna sífellds fjárskorts stjórn- málamanna til góðverkagerðar. Afleiðingin verður því aukin skatt- heimta og verðbólga, sem henni fylgir ávallt. VASKkerfið verður margfalt dýrara í framkvæmd en sölu- skattskerfið. 35 starfsmenn á skattstofum landsins hafa annast eftirlit með söluskatti. í greinar- gerð frumvarpsins er tvöföldun þess fjölda talin nauðsynleg. Vafí er talinn leika á því, hvort skatt- stofur landsins hafi mannafla til þess að ráða við framkvæmdina og hvort sá mannafli sé fáanlegur á kjörum opinberra starfsmanna. Ef það verður að yfirborga fólk til skattstofustarfa, þá hlýtur það eitt að. leiða til launasprengingar upp allan ríkisstigann og svo allan almenna vinnumarkaðinn og til verðbólgu í framhaldi af því. Innheimta söluskatts hefur ver- ið mjög ódýr, það er meira að segja viðurkennt í greinargerðinni með frumvarpinu. Gjaldendur í því eru um 11.000 talsins. Þar af inn- heimta 1.600 aðilar um 80—85% skattsins, og þar af 300 aðilar nærri 60% alls skattsins. Um 9.400 aðilar innheimta 15-20% skattsins. Eftirlit með skattinum er almennt orðið allstrangt, og fullyrða má að innheimtan hjá hin- um 300 aðilum sé mjög örugg og innheimtan hjá 1.600 aðilunum einnig. Gjaldendur- í virðisauka- skattkerfi eru taldir verða um 25.000. Sjá menn hvert verkefnið verður ef 9.400 aðilar eru vanda- mál í dag? . Uppsöfnun söluskatts í atvinnu- rekstri er talin rýra samkeppnisað- stöðu íslenskra fyrirtækja. Er þessu mjög haldið á loft sem rök- semd fyrir nauðsyn virðisauka- skatts og talið standa í vegi fyrir útflutningi. Félag iðnrekenda hef- ur metið þetta til að vera á bilinu 1—3% eftir greinum. Margt hefur verið gert til þess að koma í veg fyrir þessi áhrif söluskatts og er ekki tiltakanlega torvelt í fram- kvæmd. Rökin eru því harla létt- væg fyrir því, að lífshagsmunir iðnaðarins krefjist upptöku VASK. VASK á að greiða í tolli af öllum innflutningi. VASK hefur því í för með sér mikla aukningu á rekstr- arfjárþörf, líklega um 5% af árs- veltu innflutningsaðila. Hvar á að fá þetta aukna fé? Fást þessir peningar að láni? Laun við bók- hald í verslun eru talin munu hækka um 50—60%, vegna VASK. Kostnaður af öllu þessu hlýtur að NYR UNO SERUTGAFA.... -t
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.