Morgunblaðið - 19.04.1988, Blaðsíða 39

Morgunblaðið - 19.04.1988, Blaðsíða 39
MORGUNBLAÐŒ), ÞRIÐJUDAGUR 19. APRIL 1988 39 Eyjólfur Konráð Jónsson „Sjálfstæðisflokkurinn er í miklum vanda. Ef hann lætur enn neyða sig til að hverfa frá skoðunum flokks- manna og markaðri stefnu, eins og gerðist sl. haust, hlýtur það að leiða til stórfelldra vandræða innan flokks og utan, enda „stjórnar- stefnan" þá endanlega gengin sér til húðar." fastari tökum, þ.e.a.s. herða enn á „aðgerðum" og „ aðhaldi" — með öðrum orðum að efla enn þá óskyn- samlegu kollsteypu sem kunngerð var 10. október og kveikti kaup- æði, meiri ríkissjóðshalla og óða- verðbólgu. Og ekki láta kratar á sér standa þegar stjórnlyndið ber á góma og eru þeir þegar farnir að gæla við nýja skatta og minni pen- inga í eigu almennings og atvinnu- vega. Gott ef þeir efna ekki bráðum til samkeppni um hugsanlega skatta og frumlegar nafngiftir. Sjálfstæðisflokkurinn er í mikl- um vanda. Ef hann lætur enn neyða sig til að hverfa frá skoðunum flokksmanna og markaðri stefnu, eins og gerðist sl. haust, hlýtur það að leiða til stórfelldra vandræða innan flokks og utan, enda „stjórn- arstefnan" þá endanlega gengin sér til húðar. Þetta tel ég mér skylt að segja nú þegar, því að aðrar leiðir eru ekki einungis færar heldur augljós- ar, ef menn hætta að láta stjórnast af tölvuútreikningum sem sýna bara annan dálkinn. Mannleg við- brögð reikna tölvurnar ekki þótt kerfiskratar og framsóknarmenn haldi sig skilja þau — eða varðar þá kannski ekkert um þau. „(Og allt með glöðu geði er gjaman sett að veði)! Höfundur er alþingismaður Sjálf- stæðisflokks fyrir Reykjavíkur- kjördæmi. Gangtruflanir í flugvél: Lending undirbúin á Suðurlandsvegi MINNSTU munaði að flugmaður iítillar flugvélar þyrfti að lenda heuni á Suðurlandsvegi við Sandskeið síðdegis á sunnudag vegna vélartruflana. Lögreglan í Reykjavík gerði ráðstafanir tíl þess að loka veginum, en til þess kom þó ekki þar sem hreyf ill flugvélar- innar tók við sér á ný og flugmaðurinn lenti heilu og höldnu á Reýkjavíkurflugvelti. „Þetta var ekkert mál, svona álíka og ef það hefði sprungið dekk á bíl hjá gamalli konu," sagði Eirík- ur Haraldsson, flugmaður vélar- innar. „Ég var á sveimi við Sand- skeið þegar mótorinn fór að hiksta, en hann drap þó aldrei alveg á sér. Ég ætlaði að lenda á Sand- skeiðsvellinum, en það var ófært vegna snjóa, og ég fékk þá ábend- ingu frá flugturninum um að lenda á veginum ef mótorinn tæki ekki við sér aftur. Það gerði hann þó sem betur fór, líklega var þetta aðeins smávægileg ísing." Eiríkur sagðist hafa verið salla- rólegur allan tímann og aldrei haldið sig í verulegri hættu. „Þetta eru viðbrögð, sem okkur eru kennd í flugnáminu, að halda rónni og gera hlutina rétt," sagði hann. Hjá lögreglunni í Reykjavík fengust þær upplýsingar að fjórir lögreglubílar og sjúkrabíll hefðu verið sendir að Litlu kaffistofunni við Suðurlandsveg og lögreglu- menn hefðu verið í viðbragðsstöðu að loka veginum. Ekki kom til þess og lenti flugvélin í Reykjavík rúmum tuttugu mínútum eftir að lögreglan var kölluð út. Lýsi hf.: Sjálfboðaliða leitað tfi rannsókna á lýsi LÝSI hf. leitar eftir sjálfboðaliðum tíl að taka þátt í tílraun þar sem rannsökuð verða áhrif lýsis á vítaminbúskap. Óskað er eftir einstaklingum sem annars vegar hafa tekið ufsa- eða þorskalýsi daglega f 5-10 ár og hins vegar þeim sem ekki taka lýsi. Æskilegt er að þátttakendur séu á aldrinum 45-65 ára. Rannsókn þessi er gerð í samvinnu við háskólann í Wisconsin og með aðstoð Hjarta- verndar. í frétt frá Lýsi hf. segir að á undanfórnum árum hafi töluverð umræða átt sér stað hér á landi sem annars staðar um hollustu þorskalýsis. Rannsóknir hafí leitt í ljós að lýsi vinni gegn kransæða- og hjartasjúkdómum auk þess að hafa jákvæð áhrif á kvilla s.s. liðagigt. Það sem hafi opnað augu vfsindamanna fyrir eiginleikum lýsis voru rannsóknir á fitusam- setningu þess. Lýsi innihaldi mikið magn fjölómettaðra fitusýra af svokölluðum Omega-3 flokki sem gegni mjög mikilvægu hlutverki í vörnum líkamans gegn hjarta- og æðasjúkdómum. Lýsi inniheldur einnig A og D vítamín, sem eru fituleysanleg. A-vítamín er nauðsynlegt fyrir sjón og heilbrigði húðar, D-vítamín stuðlar að nýtíngu kalks og fos- fórs auk þess sem það stuðlar að vexti og viðhaldi beina. En þó þessi vítamín séu nauðsynleg mannslíkamanum, geta þau verið hættuleg í of mikiu magni. Hyggst Lýsi hf. kanna frekar áhrif lýsis á vitaminbúskap með áðurnefnd- um tilraunum. AF ERLENDUM VETTVANG! eftir LARS LUNDSTEN Alandseyjar: Hægri flokkar mynda fyrstu pólitísku landstjórnina í ÞESSARI yiku tekur fyrsta þingræðisiega landstjórnin við völdum á Álandseyjum. Eyjaskeggjar hafa búið við sjálfsstjórn áratugum saman, en samkvæmt Iagabreytingu, sem nú hefur öðlast gildi, er gert ráð fyrir að landstjórnin verði mynduð þingræðislega. í fyrstu landstjórninni sitja fulltrúar úr þremur flokkum: hægri flokknum „Frisinnad samverkan," Miðflokkn- um og Frjálslynda flokknum. í stjórnarandstöðu eru jaf naðar- menn, græningjar og óháðir. Stjórnin er tiltölulega sterk meiri- hlutastjórn, nýtur stuðnings 22 þingmanna af 30 á landsþingi Álendinga. Með breytingunum á heima- stjórnarlögunum, sem nú hafa gengið í gildi, er gert ráð fyrir að Álendingar fái aukið ákvörðunarvald og að áhrif ríkis- stjórnarinnar í Helsinki minnki. Lita má á þessa eyþjóð sem litla bróður Finna, og eyjaskeggjar virðast nokkuð ánægðir með það. Fáir þeirra vilja sænsk yfirr- áð á eyjunum, og álenska sjálf- stæðishreyfingin hlaut mjög lítið fylgi í þingkosningunum í haust. Deila Svía og Finna um Álandseyjar Álendingar fengu sjálfsstjórn á þriðja áratugnum, en þá ákvað Þjóðabandalagið að Finnar skyldu halda yfirráðum á eyjunum. Eftir að Finnar hlutu sjálfstæði árið 1917 gerðu Svíar tilkall til Álandseyja og margir eyjaskeggj- ar voru hlynntir því að Alandseyj- ar yrðu hluti Svíaríkis. Þar sem Álendingar höfðu sænsku að móð- urmáli þótti þeim ekki við hæfi að þurfa að lúta yfírráðum finn- skumælandi yfírvalda. Deilan um eyjarnar olli mikilli spennu milli Finna og Svía, en ríkisstjórnir þeirra féllust á að fela Þjóða- bandalaginu að úrskurða í málinu. Sumir hafa fullyrt að Álandseyja- málið sé i raun eina deilumál tveggja þjóða sem Þjóðabandalag- ið hafi getað leyst. Sérstök réttindi Álendinga í úrskurðinum var gert ráð fyr- ir að Finnar héldu yfírráðum á eyjunum, en þeim bæri hins vegar að virða rétt Alendinga til að tala eingöngu sænsku. Samkvæmt sjálfsstjórnarlögunum eru Álandseyjar nú eina svæðið í Finnlandi þar sem ekki ber að mæla á fínnska tungu á vegum hins opinbera. Finnskumæiandi Finnum reynist erfitt að setjast að á eyjunum, meðal annars vegna þess að börn þeirra þurfa að ganga í skóla þar sem sænska er töluð. Einnig hafa verið settar hömlur á fasteignakaup Finna á eyjunum. Álendingar fá ennfremur sjálf- krafa sérstakan „ríkisborgara- rétt", „hemortsratt", en aðkomu- menn þurfa að búa á eyjunum í nokkur ár og uppfylla viss skil- yrði, meðal annars tala goða sænsku, til að öðlast þar sömu réttindi. Mörgum Finnum finnst þetta bera vott um kynþáttaof- stæki, en Alendingar segjast að- eins vilja varðveita menningararf sinn. Enginn her Finnska ríkisstjórnin fer með Landsþingið hefur umboð til að setja lög um ýmis mál sem varða Álendinga. Álensku um- ferðarlögin eru til að mynda frá- brugðin þeim finnsku. A meginl- andinu má til dæmis aka á 60, 80, 100 eða 120 kflómetra hraða, en á Álandseyjum er hámarks- hraðinn 50, 70 eða 90 kílómetrar á klukkustund. Alenska skóla- Frá landsþingi Alandseyja. utanríkismál Álendinga. Álend- ingar-og Finnar sitja við sama borð að því leyti. Einn helsti mun- urinn á Alandseyjum og Finnlandi er sá að á Alandseyjum er enginn her, og Alendingar þurfa ekki að gegna herskyldu. Astæðuna má rekja til Krímstrfðsins svokallaða, sem háð var á árunum 1853-56, þegar Finnland var sjálfsstjórnar- svæði í Rússaveldi. Eftir að Finnar höfðu tapað því stríði lögðu sigur- vegararnir, þar á meðal Bretar, fram þá kröfu að enginn her yrði á Álandseyjum. Landstjórnin var áður embættismannanefnd Alendingar eru um það bil 23.000 talsins, næstum helmingi færri en Færeying^ar. Stjórnar- hættir á Alandseyjum og Færeyj- um eru mjög líkir. Álendingar kjósa einn þingmann á þjóðþing Finna, auk þess sem þeir kjósa fulltrúa á álenska landsþingið. Samkvæmt lögunum sem nú öðl- ast gildi verður landstjórnin að njóta stuðnings meirihluta á landsþingi. Aður var hún f raun aðeins embættismannanefnd. kerfið er einnig nokkuð frábrugð- ið því finnska. Álenskir nemendur þurfa til að mynda ekki að stunda jafnmikið fínnskunám og sænsku- mælandi Finnar á meginlandinu. Vilja álenska fánann á álensk skip Álendingar hafa ætíð verið miklir sjómenn. Fyrrum áttu þeir stór seglskip sem fluttu hveiti frá Astralíu til Evrópu, en nú reka þeir einna helst bílferjur. Ferjus- amgöngur milli Finnlands og Svíþjóðar er drjúg tekjulind fyrir Alendinga, og þar að auki koma margir ferðamenn við á skerja- garðinum, _sem er undirstaða at- vinnulifs Alendinga. Alendingar eiga einnig ferjur sem flytja far- þega og bifreiðar milli Bretiands og Frakklands, auk skemmti- ferðaskipa sem sigla um Karíba- haf. Því er ef til vill skiljanlegt að þeir vilji fá að nota álenska fánann á áienskum skipum. Finnsk stjórnvöld hafa hins vegar hafnað þeirri ósk. Höfundur er fréttaritari Morguublaðsins í Finnlandi.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.