Morgunblaðið - 23.11.1995, Blaðsíða 24

24 FIMMTUDAGUR 23. NÓVEMBER 1995
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Fender Stratocaster,
Gibson, Burns ...
Á SÝNINGUNNI verða gítarar af öllum stærðum og gerðum.
Gítarínn er sennilega eitt
algengasta og vinsælasta
hljóðfærí í heimi og hefur
haft gagnger áhríf á
þróun tónlistarsögunnar á
þessarí öld. Þröstur
Helgason heimsótti Hitt
húsið þar sem verið er að
setja upp yfirlitssýningu á
íslenskum gíturum.
NÚTÍMAGÍTAR á uppruna sinn á
Spáni á 16. öld en þar náði hann
miklum vinsældum og varð reynd-
ar þjóðarhljóðfæri Spánveija. Gít-
arinn náði mikilli útbreiðslu um Evrópu strax
á 17. öld og á 19. öld var gítar orðinn helsta
hljóðfæri áhugamanna. í dag er gítarinn eitt
vinsælasta og algengasta hljóðfæri í heimi
og er ein af undirstöðum að uppgangi al-
þýðu-, djass og rokktónlistar á þessari öld í
hinum vestræna heimi. Bylting varð .með til-
komu rafmagnsgítarsins en það var Leo
Fender sem framleiddi þann fyrsta árið 1954,
Fender Stratocaster, sem orðið hefur að fyrir-
mynd margra seinni gítarframleiðenda, svo
sem Schecter, Tom Anderson og Valley Arts.
Meðal frægra tónlistarmanna sem nótað hafa
Stratocaster eru Buddy Holly, en hann var
einn af þeim fyrstu sem það gerðu, og Hank
Marvin í Shadows.
Gítarasýning
í dag verður opnuð gítarsýning í Hinu
húsinu (í Geysishúsinu gamla). Markús H.
Guðmundsson og Viktor Steinarsson eru
skipuleggjendur sýningarinnar og segja að
ætlunin sé að gera þetta að árlegum við-
burði. „Kveikjan að sýningunni var sú að það
vantar skrá yfir gítara á íslandi“, segir Mark-
ús. „Það er sennilega til ótrúlegur fjöldi gít-
ara í landinu. Það er ekki endilega verið að
spila á þá alla, heldur liggja þeir margir hveij- •
ir undir rúmi eða á hillum inni í skápum og
geymslum. Sum þessara tækja eru sjaldgæf-
ir gripir sem gaman væri að fá fram í dags-
Ijósið en við höfum í hyggju að tölvuskrá
alla gítara sem til eru í landinu, kassagítara
og rafmagnsgítara, þjóðlagagítara og klass-
íska gítára, bassagítara og hvað eina. I skrán-
ingunni munum við taka fram tegund, ár-
gerð, seríunúmer, ástand og eiganda. Slík
skrá gefur okkur í fyrsta lagi yfirsýn yfir
gítaraeign í landinu en hún getur til dæmis
líka orðið mönnum til gagns sem eru að leita
sér að gítar til kaupa.“
Nýir og gamlir
Markús segir að margt skemmtilegra gít-
ara muni verða á sýningunni, bæði nýrra og
gamalla. „Kristján Kristjánsson mun til dæm-
i_s koma hér með safn af gíturum í sinni eigu.
Á meðal þeirra er Gibson-gítarinn sem hann
notaði í götuspili sínu. Einnig kemur hann
með gítar sem er handsmíðaður af íslenskum
hljóðfærasmið, Eggerti Má Marínóssyni. Á
sýningunni verður líka einn af fáum álgítur-
um af gerðinni Fender Stratocaster sem til
eru í heiminum. Þessir gítarar voru framleidd-
ir í tilefni af 50 ára afmæli Fender-fyrirtækis-
ins frá júlímánuði 1994 fram í ágúst 1995.
Aðeins voru framleiddir um 5000 gítarar
þessarar gerðar og bárust tveir þeirra hingað
til lands. Einnig verður til sýnis Fender Jazz-
bass árgerð 1965, sem upphaflega var í eigu
Arthúrs Moon í Dúmbó og Steina en er nú
í eigu Eiðs Arnarssonar bassaleikara Tweety.
Annars má segja að það verði þarna gítarar
af öllum stærðum og gerðum; Fender Stratoc-
aster, Burns, Steinberger, Warwick, Schect-
er, Hofner, Ánderson og fleiri og fleiri.“
Hluti af mönnum
Markús segir að margir þeir sem beðnir
hafa verið um að koma með hljóðfærið sitt
hafi ekki treyst sér til þess. „Gítarar, eins
og önnur hljóðfæri, eiga það til að verða
mönnum mjög kærir, jafnvel svo að þeir geta
ekki skilið þá við sig; gítarinn verður óaðskilj-
Morgunblaðið/Þorkell
„GÍTARAR, eins og önnur hljóðfæri,
eiga það til að verða mönnum mjög
kærir, jafnvel svo að þeir geta ekki
skilið þá við sig; gítarinn verður óað-
skiljanlegur hluti af mönnum“, segir
Markús H. Guðmundsson, annar skipu-
leggjenda sýningarinnar.
anlegur hluti af mönnum. Sumir gítarar eru
líka svo dýrmætir að menn þora ekki að láta
þá frá sér, það eru til dæmi um gítara hér
á landi sem kosta um 1 milljón króna en
nýir gæðagítarar kosta um það bil 100 þús-
und krónur út pr búð.“
Gítarveisla
Sýningin mun standa í fjóra daga eða fram
á sunnudag. Á laugardaginn kl. 14.-16. munu
verða haldnir þrír fyrirlestrar um gítarsyntha
og möguleika þeirra, effekta og hljóðfæravið-
gerðir. Einnig verða settir upp magnarar frá
hljóðfæraverslunum borgarinnar í Tjamarbíói
þar sem gestir geta reynt sig í gítarleik. Á
föstudagskvöld verða svo haldnir tónleikar í
Tjarnarbíói undir heitinu Gítarveisla. Annars
vegar mun KK koma þar fram ásamt Björg-
vini Gíslasyni og Birni Thoroddsen en hins
vegar mun Jón E. Hafsteinsson leika ásamt
Sigurgeiri Sigmundssyni, Guðlaugi Falk og
Tómasi Guðlaugssyni. Við opnun sýningar-
innar kl. 20 í kvöld mun Ómar Einarsson
leika djass fyrir gesti.
FINNSKI karlakórinn Esmila.
Finnski karlakórinn
Esmila syngur í
Hallgrímskirkju
A flótta frá raun-
veruleikanum
Samsöngur
karlakóra
KARLAKÓR Selfoss og Karlakór
Rangæinga koma í heimsókn til
Hafnarfjarðar og syngja í Víðistaða-
kirkju ásamt Karlakómum Þröstum
laugardaginn 25. nóvember kl. 17.
Er þetta í þriðja skipti sem kórar
þessir koma fram saman, en haustið
1993 stofnuðu kórarnir til samstarfs
og héldu samsöng á Hvolsvelli. Aftur
sungu þeir saman í fyrra á Selfossi.
Hafa þessar skemmtanir yfirleitt
verið upphaf vetrarstarfs kóranna.
Skemmtun þessi verður ekki end-
urtekin.
-----♦ ■♦ ♦---
Sýningu Daða
að ljúka
SÍÐASTI dagur sýningar Daða Guð-
björnssonar í Listasetrinu Kirkju-
hvoli, Akranesi, er sunnudaginn 26.
nóvember. Daði sýnir þar aquarell-
ur, olíumálverk og graflk.
Listasetrið er opið virka daga frá
kl. 16-18 og um helgar frá kl. 15-18.
----------♦--■♦—♦--
Óskar sýnir á
Café Læk
NÚ stendur yfir sýning Óskars
Guðnasonar tónlistarmanns frá Höfn
á Hornafirði á Café Læk.
Á sýningunni eru olíumálverk af
þekktum gítargúrúum o.fl. með ab-
strakt ívafi, undir yfírskriftinni
„Hann Óskar sér“.
FINNSKI karlakórinn Esmila
(Espoon Mieslaulajat - Karlakór
Espoo) heldur tónleika í Hall-
grímskirkju föstudaginn 24. nóv-
ember kl. 20.30.
Á efnisskránni eru verk eftir
finnsku tónskáldin Selim Palm-
gren, Armas Jarnfelt og Kaj-
Erik Gustafsson, en eftir hann
verður frumflutt á þessum tón-
leikum „Jóla-Trilogi“. Auk þess
íslensk þjóðlög og messa eftir
Gounod.
Stjórnandi er Heikki Saari en
undirleikari er Kaj-Erik Gustafs-
son, en hann mun jafnframt leika
Orgelsónötu nr. 2 í c-moll eftir
Mendelssohn - Bartholdy og jafn-
framt leika af fingrum fram
(improvisera/snarstefja).
Heikki Saari er einn virtasti kór-
sljóri Finna og kórar undir hans
stjórn hafa meðal annars unnið
fyrstu verðlaun í „Let the people
sing“ keppninni bresku. Hann
hefur verið stjórnandi Esmila
kórsins frá upphafi, eða í 20 ár.
Tónleikarnir eru fyrstu tón-
leikar kórsins í ferð hans til ís-
lands og Bandaríkjanna.
KVIKMYNPIR
Bíóborgin
GEGGJUÐ ÁST
(MAD LOVE) ★ ★
Leikstjóri Antonia Bird. Hanfrit
Paula Milne. Aðalleikendur Drew
Barrymore, Chris O’Donnell, Kevin
Dunn, Joan Allen, Kevin Dunn,
TJ. Lowther, Amay Sakasitz.
Bandarisk. Touchstone 1995.
ÞEGAR best lætur minnir þessi
litla vegamynd örlítið á Thelmu og
Louise, söguhetjurnar eru ástfangn-
ir menntaskólakrakkar, Casey Ro-
berts (Drew Barrymore) og Matt
Leland (Chris O’Donnell), sem gefa
fjárann í ráðleggingar foreldra sinna
og stinga af út í buskann. Matt og
Casey blindast svo af ástinni um
sinn að Matt nemur hana á brott
af geðsjúkrahúsi og taka þau vanda-
málin í eigin hendur. Þau stafa af
því að stúlkan var rekin úr skóla,
síðan vistuð um sinn á geðsjúkra-
húsinu í kjölfar sjálfsmorðstilraunar
er foreldrar hennar vildu stía þeim
Matt í sundur. Matt sér ekkert
umhugsunarvert í atferli sinnar
heittelskuðu til að byija með en
eftir því sem lengra líður á ferðalag-
ið gera þau sér smám saman ljóst
að það er ekkert annað en flótti frá
raunveruleikanum. Augu Matts
opnast fyrir þeirri hörmulegu stað-
reynd að Casey skortir mikið upp á
andlegt jafnvægi. Aðskilnaðurinn
er óumflýjanlegur.
Klikkuð ást fer líflega af stað uns
persónugallar Casey fara að verða
æ meira áberandi í samskiptum
elskendanna og alvaran nær yfir-
höndinni. Þunglyndi er erfíður sjúk-
dómur og vandmeðfarinn sem kvik-
myndaefni. Hollywood hefur gengið
brösuglega að íjalla um hann á
sannfærandi hátt, skemmst að
minnast Mr. Jones, þar sem Richard
Gere fór á kostum í annars afar
óraunverulegri mynd. Umfjöllunin
hér að þessu sinni, hjá forvitnilegum
en lítt reyndum leikstjóra, Antoniu
Bird, rís lítið hærra. Hápunktarnir
eru sumir klénir, einkum atburðirnir
undir lokin út á mörkinni, sem leiða
endanlega til heimfararinnar. Flest
vandamál aðalpersónanna og ekki
síður foreldra þeirra eru oftar en
ekki snöggsoðin. Á hitt ber að líta
að Drew Barrymore heldur sínu
fræga ættarnafni á lofti með viðun-
andi leik og yfirspilar gjarnan
O’Donnell, sem sýnir engu að síður
stæðilega frammistöðu. Aðstand-
endur Klikkaðrar ástar bera virð-
ingu fyrir viðfangsefninu sem fær
heiðarlega umfjöllun og komast að
ásættanlegum endapunkti - þótt
hún risti ekki djúpt.
Sæbjörn Valdimarsson