Morgunblaðið - 11.03.2001, Blaðsíða 24

24 SUNNUDAGUR 11. MARS 2001 MORGUNBLAÐIÐ
ÞAÐ var eiginlega sama hvern ég
spurði er ég gekk á milli manna og
nefndi Símon í Naustinu eða Símon á
Símonarbar, eins og hann er oft kall-
aður, og reyndi að rekja úr fólki það
fyrsta sem kæmi upp í huga þess við
að heyra hann nefndan. Öllum virtist
hugsað til hans með hlýju og höfðu
sitt að segja við tilhugsunina. „Sím-
on? Ja, það má eiginlega segja að
hann hafi verið hluti af innrétting-
unni á Naustinu,“ sagði ein. Annar
sagði Símon vera „goðsögn í lifanda
lífi,“ og sá þriðji sagði hann hafa ver-
ið „burðarás í barþjónastéttinni í
Reykjavík“. En hvern segir hann
sjálfur vera Símon í Naustinu?
„Hann er nú bara ósköp venjuleg-
ur maður, held ég,“ segir hann og
hlær. „Ég byrjaði að læra fagið á
Hótel Borg, árið 1946. Ég útskrifað-
ist þremur árum síðar og vann þá
meðal annars á Gullfossi áður en ég
fór á Naustið.“ Á Naustinu byrjaði
hann sama dag og húsið var opnað, 6.
nóvember 1954, og vann þar til júlí-
loka árið 1985. „Eftir að hafa starfað í
nokkur ár sem framreiðslumaður í
sal fór ég á upp á bar. Síðan þá hef ég
verið kenndur við Naustið.“
Spurður um það hvers vegna hann
telji svo marga þekkja til hans, segir
Símon ástæðuna líklega vera að „það
voru svo fáir barir hér áður fyrr.
Naustið var bæði með hádegis- og
kvöldbar, en á kvöldin komu þeir eft-
ir vinnu og maður tók náttúrlega allt-
af vel á móti þeim. Ætli það hafi ekki
verið í kringum 1960 er það voru að-
eins fjögur vínveitingahús í Reykja-
vík. Á þessum tíma var alltaf troðið
út að dyrum í Naustinu og fólk þurfti
jafnvel að bíða í tvo tíma til að kom-
ast inn. Svo var það er fimmti stað-
urinn kom, Lídó, held ég að hann hafi
heitið, að eigendur hinna fjögurra
staðanna gripu hendur á lofti og
sögðu „ja, nú er allur bissness að
verða búinn,““ segir Símon og brosir.
„Í dag eru hins vegar hátt í 200 vín-
veitingastaðir í Reykjavík einni sam-
an. Ef þú gengur frá Lækjatorgi og
niður á Skólabrú, þá geturðu talið tíu
vínveitingahús á þessum stutta
spotta. Og maður heyrir engan
kvarta í dag!“
Naustið er eitt af elstu veitinga-
húsum landsins og skipaði það stóran
sess í skemmtanalífi Reykvíkinga
sem og matarmenningu. „Ef það kom
túristi til landsins, þá urðu menn að
fara með hann á Naustið. Það þótti
mjög glæsilegt veitingarhús. Halldór
Gröndal, sem ásamt sex skólafélög-
um stofnaði Naustið, bryddaði upp á
fjölmörgum nýjungum í íslenskri
matarmenningu. Þeir voru með am-
eríska daga sem voru vel sóttir og
meðal þess sem var að finna á mat-
seðlinum var körfukjúklingur, en
hann var voðalega vinsæll. Svo ég tali
nú ekki um þorrann, þegar þeir fóru
að halda upp á hann í Naustinu.“
„Hlátur og grátur“
á Símonarbar
Símon segir Naustið hafa gengið
upp og niður þau ár sem hann vann
þar enda hafi viðskipti þar eins og
annars staðar í landinu, endurspegl-
að hag fólksins að einhverju leyti.
Símon hefur frá mörgu að segja í
þessu sambandi og ég byrja á að
spyrja hann frekar út í frásögn hans
af því að það hafi „oft verið mikið um
að vera í Naustinu, – mikið bæði um
hlátur og grát“.
„Það gerist margt á svona stað.
Þetta starf getur verið óskaplega
stressandi, eins og það getur verið
skemmtilegt líka. Maður verður að
ýta frá sér því sem stressar mann og
reyna að hafa gaman af þessu. Öðru-
vísi verður maður ekki góður fag-
maður. Ég tók þann pól í hæðina að
gleyma því sem gerst hafði um dag-
inn um leið og vinnudegi mínum var
lokið. Mér tókst það svo vel stundum
að er ég átti að skila kveðju til kon-
unnar var ég búin að steingleyma því
er ég kom heim,“ segir Símon og
hlær.
Já, Símon er tryggur sínum við-
skiptavinum og fer varlega í frásagn-
ir af erindum félaga sinna á barinn.
Hann gegndi hlutverki sálusorgara,
félaga, uppalanda og ókunnugs þjóns
bak við borðið en alla tíð lagði hann
metnað sinn í að veita sem besta
þjónustu; þjónustu eins og sönnum
fagmanni sæmir.
„Það er aðalatriðið að hafa gott
samband við gestinn. Að láta hann
finna að það komi hlýja frá þeim sem
á að fara að afgreiða hann. Drykk-
urinn verður jafnvondur og svipurinn
er illur á barþjóninum. Barþjónninn
á alltaf von á því að fá einhverjar sví-
virðingar og skammir, nudd og tuð,
frá viðskiptavinum. Maður á aldrei
að svara svoleiðis. Bara leyfa viðkom-
andi að gusa því ef þú svarar því þá
er það eins og þú sért að öskra á vegg
sem bergmálar og færð það allt fram-
an í þig aftur. Þannig að ef það eru
einhver ónot í fólki, þá verður maður
að leiða það hjá sér. Það er margt
svona sem maður verður að hafa í
huga.“
Með barþjónsins vökulu augum
fylgdist Símon með fjölmörgum pör-
um sem komu á Naustið – „í drykk á
barnum uppi, áður en þau borðuðu
niðri“ – sem urðu síðar hjón. Er
mönnum lá eitthvað á hjarta leituðu
þeir oft til Símonar með vandamál
sín, sem jafnframt reyndi að vera
þeim góður hlustandi. Stundum kom
fyrir að viðskiptavinir voru með yf-
irgang og læti. Símon segir það ekki
hafa verið erfitt að mæta þeim aftur
þrátt fyrir að þeir hafi verið með
dónaskap deginum áður, ef hann
þekkti þá vel.
„Ef það var eitthvað sem hrjáði þá
og þeir voru illir, þá leyfði ég þeim að
rasa út. Það tók sinn tíma en þeir
duttu niður aftur yfirleitt. Það var til
dæmis einn, sem er rithöfundur
núna, hann kom kannski eitt kvöldið
er mikið var að gera sem algjört ljúf-
menni, en annað kvöld er lítið var að
gera alveg snarvitlaus, tók alla ösku-
bakka og grýtti þeim í vegginn. Ég
lét hann bara eiga sig og svo settist
hann niður eftir smástund og var ró-
legur. Það urðu þó engin slys á fólki,
því það voru ekki margir inni. En
svona æðisköst líða yfirleitt hjá.“
„Þegar menn eru í heitum sam-
ræðum og koma og kvarta við mann,
segja „þessi andskoti“, „konan er
snarvitlaus“, og þetta, þá hlustar
maður bara. Svona þegar þeir segja
einhverja vitleysu sko, þá segir mað-
ur nú ekki mikið. Bara jánkar svona.
Þetta er ákveðin sálfræði að vita hve-
nær maður á að svara. Menn sáu nú
oft að sér þótt þeir vildu ekki við-
urkenna það. Oft er ég þurfti að vísa
einhverjum út, eða biðja þá að fara er
þeir voru orðnir leiðinlegir, þá komu
Það var sú tíð að orðið „vínmenning“ var álitið hálfgert blótsyrði, Reykjavík hýsti aðeins um fjóra vínveitinga-
staði og þú varst ekki maður með mönnum nema þú vissir hver Símon í Naustinu væri. Hrund Gunnsteinsdóttir
ræddi við Símon Svein Sigurjónsson um barþjónastarfið, „Strangerinn“, lífið og tilveruna.
Ljósmynd/Pétur Thomsen
Hér sést hvar Símon hristir í
kokteilblöndu á barnum fræga.
„Kokteill er alltaf kokteill,“
segir Símon, „en hann verður
að drekka á 20 mínútum.“ Sé
það ekki gert, er hætta á að
kokteillinn „sofni“. Símon bjó
til nokkrar kokteiluppskriftir,
en meðal þekktustu kokteila
hans eru „Strangerinn“ og
„Hotpants“.
Margir minnast þess er Símon „passaði uppá“ viðskiptavini sína er líða fór á
kvöld og menn urðu vel kenndir. Um þetta, ásamt öðru, rituðu þeir Ási í Bæ og
Ragnar Lár í eitt af jólakortunum sem þeir félagar, Símon og Viðar Ottesen,
sendu viðskiptavinum sínum í áraraðir.
SÍMON
í Naustinu
Hér má sjá skopmynd af þeim Sím-
oni og Viðari sem prýddi jólakort
þeirra félaga árið 1969. Myndina
teiknaði Halldór Pétursson, en það
þótti mörgum „flott“ að fá slíkt kort
sent heim. Fyrir aðra gat það hins
vegar skapað vandræði ...