Morgunblaðið - 18.02.2003, Blaðsíða 10

FRÉTTIR
10 ÞRIÐJUDAGUR 18. FEBRÚAR 2003 MORGUNBLAÐIÐ
ÞINGFUNDUR Alþingis hefst kl.
13.30 í dag.
Að loknum atkvæðagreiðslum
verða eftirfarandi mál á dagskrá:
1. Tekjuskattur og
eignarskattur.
2. Vörugjald af ökutækjum,
eldsneyti o.fl.
3. Tollalög.
4. Aukinn tollkvóti
hreindýrakjöts.
5. Fjárhagslegt sjálfstæði
þjóðgarðsins í Skaftafelli.
6. Rannsóknir í þágu
atvinnuveganna.
7. Breytt hlutföll aldurshópa
eftir árið 2010.
8. Framboð á leiguhúsnæði.
9. Reynslulausn.
10. Aðgangur landsmanna
að GSM-farsímakerfinu.
11. Milliliðalaust lýðræði.
12. Stjórnarskipunarlög.
13. Innflutningur dýra.
14. Lánasjóður íslenskra
námsmanna.
15. Grunnskólar.
16. Gjaldþrotaskipti o.fl..
17. Þjónustu- og
endurhæfingarstöð sjónskertra.
SAMSTAÐA er milli stjórn-
arflokkanna og Samfylkingar-
innar um að mæla með sam-
þykkt frumvarps iðnaðar-
ráðherra, Valgerðar Sverr-
isdóttur, um heimild til að
semja við Alcoa og tengd félög
um að reisa og reka 322 þús-
und tonna álverksmiðju á
Reyðarfirði. Þetta sagði
Hjálmar Árnason, formaður
iðnaðarnefndar Alþingis, í
samtali við Morgunblaðið í
gær.
Málið hefur verið afgreitt úr
iðnaðarnefnd. Fulltrúi Vinstri-
hreyfingarinnar – græns fram-
boðs í nefndinni leggst gegn
frumvarpinu.
Að sögn Hjálmars er stefnt
að annarri umræðu um frum-
varpið í lok næstu viku. Gerir
hann ráð fyrir því að þá verði
frumvarpið jafnframt afgreitt
sem lög frá Alþingi.
Álvers-
frumvarp-
ið að
lögum í
næstu viku
Vörugjald
lækki
í 13%
VÖRUGJALD af ökutækjum
til vöruflutninga sem eru allt
að fimm tonnum verður 13%
verði frumvarp ríkisstjórnar-
innar þess efnis gert að lög-
um. Frumvarpið var lagt
fram á Alþingi í gær. Sam-
kvæmt núgildandi lögum er
umrætt vörugjald 20% af
flestum tegundum fyrr-
greindra ökutækja. „Ef tekið
er mið af aðflutningsgjöldum
ökutækja af þessum toga árið
2001 má ætla að ríkissjóður
verði af um 60 m.kr. tekjum á
ári verði frumvarpið að lög-
um,“ segir í fylgiskjali frum-
varpsins.
Í athugasemdum með
frumvarpinu segir m.a. að
umræddar breytingar séu til
þess fallnar að draga úr hvata
til innflutnings þyngri bif-
reiða sem bera ekkert vöru-
gjald, en nokkuð hafi borið á
því að ökutækjum sem ekki
nái fimm tonnum sé breytt til
þess að þau nái þeirri þyngd
fyrir álagningu vörugjalds.
ÖGMUNDUR Jónasson, þing-
flokksformaður Vinstrihreyfingar-
innar – græns framboðs, gerði óskir
Eftirlitsstofnunar EFTA (ESA) um
frekari upplýsingar frá stjórnvöld-
um vegna opinberra styrkja og
ívilnana ríkis og sveitarfélaga við ál-
ver Alcoa í Reyðarfirði, að umtals-
efni í upphafi þingfundar Alþingis í
gær. Eins og fram kom í Morg-
unblaðinu í gær kallaði ESA eftir
þessum viðbótarupplýsingum á
föstudag og hafa starfsmenn iðn-
aðarráðuneytisins unnið hörðum
höndum um helgina við að safna
þeim saman. Haft var eftir Valgerði
Sverrisdóttur iðnaðarráðherra í
Morgunblaðinu að hún tryði því
ekki að þessar óskir gætu frestað
undirritun endanlegra samninga við
Alcoa.
Mótmælir vinnubrögðum
Ögmundur kvaddi sér hljóðs í
upphafi þingfundar og sagði m.a. að
efnahags- og viðskiptanefnd þings-
ins hefði ekki verið kölluð saman til
að fá upplýsingar um fyrrnefndar
óskir ESA. Síðan sagði hann:
„Ráðherra segir í fjölmiðlum að
hann trúi því að álverkefnið komi til
með að standast ákvæði Evrópska
efnahagssvæðisins (EES) og að
þetta muni ekki verða þess valdandi
að undirritun samninga dragist á
langinn. Nokkuð sem ég myndi þó
ekki gráta. En þetta verkefni er
stærra en svo að það eigi að geta
hvílt á trú einstakra ráðherra eða
ríkisstjórnar. Ég vil því mótmæla
þeim vinnubrögðum að þingnefndir
skuli ekki vera upplýstar um stöðu
mála. Það er mikilvægt að hæstvirt-
ur iðnaðarráðherra upplýsi þingið
um hvernig þessi mál standa nú.“
Steingrímur J. Sigfússon, formaður
VG, tók undir gagnrýni Ögmundar.
Valgerður Sverrisdóttir svaraði
því til að það væri mikill misskiln-
ingur að málið væri í uppnámi
vegna óska ESA. „Samkvæmt EES-
samningnum ber okkur að tilkynna
til ESA um opinberan stuðning við
rekstur fyrirtækja og í þessu tilfelli
er um opinberan stuðning að ræða.
Það er ekkert launungamál og þess
vegna ber að tilkynna það til ESA.“
Valgerður sagði að verkefnið hefði
verið tilkynnt formlega til ESA
nokkru fyrir jól. Síðan hefðu komið
fram óskir frá ESA um frekari upp-
lýsingar. Verið væri að vinna að því
að senda þær upplýsingar til ESA.
Það yrði gert í dag, þriðjudag, hefði
það ekki verið gert í gær, mánudag.
„Þannig að þetta er stormur í vatns-
glasi,“ sagði hún og meinti með því
að Ögmundur væri að gera meira úr
málinu en efni stæðu til. Síðan bætti
hún við: „Ég tel að það sé ekki
nokkur vafi á því og er reyndar
nokkuð sannfærð um það að þetta
verður heimilað því sá opinberi
stuðningur sem þarna er um að
ræða er mjög í samræmi við það
sem var þegar Norðurál var reist og
þar var stuðningurinn samþykktur
af hálfu ESA.“
Ráðherra sagði að það væri eðli-
legt að ESA vildi fá allar „hugs-
anlegar upplýsingar til þess að hafa
á borðinu áður en endanlegt svar
væri gefið.“ Síðan sagði hún: „Ég
reikna með því að það geti tekið ein-
hvern tíma að ljúka þessari vinnu af
hálfu stofnunarinnar. En eins og ég
hef sagt opinberlega, eru þarna
engin hættumerki á ferð. Ég get
glatt háttvirtan þingmann með því.“
Síðar í umræðunni, þegar Stein-
grímur hafði spurt hvað ríkið teldi
vera beina aðstoð til verkefnisins á
Reyðarfirði, sagði ráðherra að það
sem ríkið þyrfti að gera væri að
gefa ESA allar upplýsingar. „Síðan
er það ESA sem ákveður hvað er
opinber stuðningur og hvað ekki.
Þannig fer þetta fram. Og þetta er
bara hluti af því sem við Íslendingar
búum við eftir að við urðum aðilar
að hinu Evrópska efnahagssvæði.
Við beygjum okkur að sjálfsögðu
undir það og veitum allar þær upp-
lýsingar sem beðið er um og vænt-
um þess þá einnig að fá jákvæða
niðurstöðu.“
Þingmenn VG vilja fá frekari upplýsingar um óskir Eftirlitsstofnunar EFTA
„Stormur í vatnsglasi“
segir iðnaðarráðherra
ÞVERPÓLÍTÍSK samstaða var
meðal þeirra þingmanna sem þátt
tóku í utandagskrárumræðu á Al-
þingi í síðustu viku um flugvallar-
skatta að endurskoða bæri þá skatta,
lækka þá eða leggja niður. Misjafnt
var hve sterkt þingmenn tóku til
orða, margir sögðu að lækka bæri
umrædda skatta eða leggja þá alveg
niður en aðrir fóru varlegar í sak-
irnar og sögðu rétt að endurskoða þá
m.a. með tilliti til ýmissa þátta, s.s.
efnahags- og atvinnuumhverfisins.
Sturla Böðvarsson samgönguráð-
herra sagðist sjálfur reiðubúinn til
þess að standa að því „með eðlilegum
hætti,“ eins og hann orðaði það að
lækka bæði skatta og þjónustugöld á
flugvöllunum.
Lúðvík Bergvinsson, þingmaður
Samfylkingarinnar, var málshefj-
andi umræðunnar. Hann sagði að nú
lægi fyrir að fjögur lággjaldaflug-
félög, sem hefðu haft hug á því að
fljúga til Íslands, hefðu hætt við
fyrst og fremst vegna hárra flugvall-
arskatta. Hann hvatti til þess að
þessir skattar; opinber gjöld sem
innheimt væru á Keflavíkurflugvelli,
yrðu lækkaðir. Með því væri hægt að
fá fleiri ferðamenn til landsins.
Samgönguráðherra sagði það fyr-
irslátt hjá lággjaldaflugfélögunum
að háir flugvallarskattar hefðu vald-
ið því að þau hefðu hætt við að fljúga
hingað. Gjöldin á Keflavíkurflugvelli
væru ekki frábrugðin þeim sem inn-
heimt væru á öðrum erlendum flug-
völlum. „En auðvitað vil ég sem sam-
gönguráðherra og ráðherra
ferðamála lækka gjöld sem leggjast
á flugfélög ef það mætti verða til
þess að auka umferðina hingað til
landins,“ sagði Sturla.
Benti hann á að Alþingi hefði sam-
þykkt árið 1987 að leggja á farþega-
gjöld til að standa undir flugmála-
áætlun. Eftirlitsstofnun EFTA
(ESA) hafi gert athugasemdir við
þetta mál. „Það verður að segjast al-
veg eins og er að þær athugasemdir
eru nokkuð sérstakar þegar við lít-
um til þess hvað er að gerast í þess-
um efnum í Evrópu. Svíar, Finnar,
Spánverjar og Grikkir nota tekjur,
þ.e. farþegaskattatekjur, til þess að
reka sitt flugvallarkerfi og færa á
milli flugvalla. Það er vitað mál að
meðal annarra ríkja inn Evrópusam-
bandsins eru mismunandi flugvalla-
skattar. Eftirlitsstofnun EFTA er
því að gera ríkari kröfur til okkar en
gerðar eru til annarra ríkja á hinu
Evrópska efnahagssvæði,“ sagði
Sturla.
Ráðherra sagði að reyna þyrfti all-
ar leiðir til að lækka gjöld, lækka
þjónustugjöld á flugvöllum og lækka
skatta. „Ég er að sjálfsögðu reiðbú-
inn til þess að ræða lækkun farþega-
skattanna, en ég vil tryggja tekjuhlið
málsins.“
Flugvallarskattar
verði afnumdir
eða lækkaðir
Í FRUMVARPI til laga um breyt-
ingu á lögum um erfðafjárskatt, sem
átta stjórnarþingmenn hafa lagt
fram á Alþingi, er lagt til að 5%
skattur verði lagður á alla erfingja,
burt séð frá því hver sifjatengslin við
þann látna séu. Í dag borga erfingj-
ar hærri skatt eftir því sem þeir eru
fjarskyldari hinum látna, eða allt að
45%.
Telja flutningsmenn frumvarpsins
að með því að lækka skattprósent-
una muni draga verulega úr undan-
skotum frá erfðaskatti og því muni
ríkið ekki verða af neinum tekjum
með breytingunni.
„Erfðafjárskattur getur verið
ósanngjarn skattur“
Gunnar Ingi Birgisson, þingmað-
ur Sjálfstæðisflokks, mælti fyrir
frumvarpinu, sem var vísað til efna-
hags- og viðskiptanefndar. Hann
segir meginmarkmiðið að einfalda
reglur um erfðaskatt. Verði af
breytingunum verði arfur ekki tví-
skattaður, eins og nú sé gert.
„Erfðafjárskattur getur verið
ósanngjarn skattur. Fólk er að
borga skatt af fé sem var borgaður
skattur af á sínum tíma þegar pen-
inganna var aflað,“ segir Gunnar.
Hann segir mikið um að fólk svík-
ist undan því að greiða erfðaskatt
við núverandi kerfi. „Það er eins og
með allt fé, það leitar skjóls, hvort
sem það er sauðfé eða peningar. Ef
það er mikið álag á því leitar það
skjóls. Þegar skattprósentan verður
komin niður í 5% held ég að menn
borgi bara þennan skatt og séu ekk-
ert að reyna að skjóta sér undan
honum. Ríkið ætti því ekki að verða
af neinum tekjum,“ segir Gunnar.
Hann telur að 5% skattur ætti að
duga fyrir kostnaði við skiptingu
dánarbúa.
Bendir Gunnar einnig á að það sé
ósanngjarnt að fólk þurfi að borga
erfðaskatt af eignum sem erfitt geti
verið að selja, t.d. af fasteignum á
landsbyggðinni þar sem fasteigna-
mat endurspegli ekki það verð sem
hægt sé að fá fyrir eignina.
Núverandi lög flókin
Gunnar bendir á að núgildandi lög
um erfðafjárskatt séu mjög flókin.
Niðjar hins látna greiða 5% af fyrstu
140 þúsund krónunum sem þeir erfa,
6% af næstu 140 þúsund krónum og
svo koll af kolli þar til skatturinn
nær því að vera 10%. Þá greiða for-
eldrar hins látna, eða niðjar hans,
15% af fyrstu 140 þúsund krónunum,
17% af næstu 140 þúsundum og svo
áfram þar til prósentuhlutfallið er
orðið 25%. Skattahlutfall af arfi sem
fellur í skaut ömmu eða afa hins
látna, eða niðja þeirra, byrjar í 30%
og endar í 45%.
Frumvarpið var einnig lagt fram á
síðasta þingi, en þá var ekki mælt
fyrir því. Meðflutningsmenn Gunn-
ars eru Hjálmar Árnason, Fram-
sóknarflokki, og samflokksþing-
menn Gunnars, þau Þorgerður K.
Gunnarsdóttir, Ásta Möller, Drífa
Hjartardóttir, Einar Oddur Krist-
jánsson, Katrín Fjeldsted og Sigríð-
ur Anna Þórðardóttir. Á síðasta
þingi var Vilhjálmur Egilsson, fyrr-
verandi þingmaður Sjálfstæðis-
flokks, meðal flutningsmanna frum-
varpsins.
Á viðskiptaþingi Verslunarráðs
Íslands á dögunum sagði Davíð
Oddsson forsætisráðherra að hann
hygðist beita sér fyrir skattalækk-
unum á næsta kjörtímabili og nefndi
erfðafjárskatt sem skatt sem mætti
breyta. Gunnar segir frumvarpið
þeirra standa fyrir sínu. „Við værum
ánægð ef hann styddi þetta, þá eru
meiri líkur en minni að þetta verði
að raunveruleika. Við skulum sjá
hvernig þessu máli reiðir af,“ segir
hann.
Erfðafé verði ekki tvískattað
5% flatur skattur komi
í stað núverandi kerfis