Náttúrufræðingurinn - 1976, Page 53

6. mynd.
Grasdrjólar í melgrasi.
(Gróðursjúkdómar og
varnir gegn þeim, 1962.)
ir mikið í rúg og gat síðan lent í rúg-
rnjöli og þá var ekki að sökum að
spyrja. Var mönnum fyrr á öldum
ekki ljóst orsakasámbandið milli gras-
drjólasvepps í rúgi og veikinda sem
af honum hlutust. í miklum sveppa-
árurn mátti segja að eitrun fylgdi á
eftir, stundum eins og versti farald-
ur. Krampinn og samdráttur vöðva
í smáæðum hamlar blóðrás. Hel’-
ur það leitt til þess, að fingur og
tær visna og detta al', ef um ntikla
eða langvarandi eitrun er að ræða.
Geðveiki hlaust stundum af, og má
vera að bæði „nornir“ og sumir of-
sækjendur þeirra hafi í rauninni ver-
ið sjúklingar haldnir eitrun af sveppn-
um. Eru til margar, ferlegar lýsing-
ar á drjólasýkinni en hún var sum-
staðar köl 1 uð „hinn heilagi eldur“
og sagt að sá eldur gæii smám sam-
an uppétið líkamann. Satt er það að
minnsta kosti að sveppur þessi getur
vaklið hættulegri eitrun. Eru í hon-
um ýmsir eitraðir alkaloidar t.d. ergo-
toxin. í lyfjafræðinni ganga drjólarn-
ir undir nafninu Secale cornutum.
Secale er latneska nafnið á rúg. Gæt-
ið þess að drjólarnir lendi aldrei í
munni eða maga. Sveppur þessi sést
stundum í ýmsum grastegundum og
ber að gjalda varhuga við honum.
Utsceðiskorn er víða sóttlneinsað áð-
ur en því er sáð til þess að eyða þess-
47