Tímarit lögfræðinga - 01.06.1961, Page 75

er hægt að áfrýja dómum æðstu dómstóla aðildarríkj-
anna til hans, hann dæmir eingöngu um, hvort aðildar
ríki hafi brotið gegn þeim mannréttindum, sem Evrópu-
sáttmálinn helgar. Hins vegar hafa æðstu dómstólar að-
ildarríkjanna fjallað um öll þau mál, sem koma til kasta
Mannréttindadómstólsins, þar sem Mannréttindanefndin
getur þvi aðeins tekið mál til meðferðar, að leitað hafi
verið til hlitar leiðréttingar í lieimalandinu. Má því segja,
að Mannréttindadómstóllinn dæmi í þessum tilvikum
um, hvort úrlausn æðsta dómstólsins sé í samræmi við
ákvæði sáttmálans, en ekki, hvort hún hafi verið rétt
að landslögum. Telji Mannréttindadómstóllinn úrskurð
eða ráðstöfun dómstóls eða stjórnvalds aðildarríkis fara
að öllu leyti eða nokkru í bága við skvldur þess sam-
kvæmt sáttmálanum, þá úrskurðar hann, ef nauðsyn ber
til, þeim sem órétti var beittur, sanngjarnar bætur. Hlut-
verk dómstólsins er eingöngu þetta tvennt, að dæma
um brot á sáttmálanum og dæma bætur eftir atvikum.
Hann getur að sjálfsögðu ekki fyrirskipað brotlegu að-
ildarríki, t. d. að breyta landslögum, að því levti, sem
þau hafa reynzt í ósamræmi við sáttmálann. En réttar-
áhrif dómsins mvndu þó verða þau, að aðildarrikið breytti
löggjöf sinni í þá átt, þvi þá skuldbindingu tók það á sig
með fullgildingu sáttmálans og þátttöku í Evrópuráð-
inu. Dórnurinn er fullnaðarúrskurður sakarefnis, sem
viðkomandi aðildarríki eða -ríkjum er skylt að hlita,
en hann er ekki aðfararhæfur, eins og t. d. á sér stað
um dóma „The Court of Justice", en sá dómstóll var
stofnaður með samningum liinna svokölluðu sex velda
um lcol og stál, sameiginlegan markað og atom. Dómur
Mannréttindadómstólsins skal afhentur ráðiiei-ranefnd-
inni, sem hefur eftirlit með fullnustu hans. Hún (fulin-
ustan) er þvi falin viðkomandi aðildarríki eða -rikjum.
Væri hún vanrækt, kemur til kasta ráðherranefndarinnai
að ákveða, hverjar ráðstafanir skyldu gerðar. Ráðherra-
nefndin hefur að sjálfsögðu ekkert vald, til þess að knýja
Tímarit lögfræðinga
121