Tímarit lögfræðinga - 01.06.1961, Side 80

Víðis h/f um stóreignaskattinn, hefði komið til kasta
dómstólsins og gengið á móti rikisstjórn Islands, þá má
gera ráð fyrir, að ríkisstjórnin hefði gengizt fvrir því að
breyta löggjöfinni um stóreignaskattinn, að þvi leyti, sem
hún hefði reynzt í ósamræmi við sáttmálann. Það myndi
heldur ekki valda neinum vandkvæðum að þessu leyti,
ef dómstóliinn úrskurðaði bætur úr hendi ríkissjóðs til
einstaklings, sem teldist liafa vexúð órétti beittur. Málið
kynni að verða erfiðara viðfangs í öðrum samböndum,
en á það hefur ekki reynt.
Fáum málum hefur enn, sem komið er, vei'ið skotið
til dómstólsins, en nefndin hefur Ixins vegar liaft á ann-
að þúsund mál til meðferðar. Ég minntist á áðan, að
tilvist dómstólsins hefði þegar haft þau áhrif í Becker-
málinu, að hegningarlögum Belga var breytt. Rétt er
einnig að geta þess, að Suður-Ameríkuríkin og hin ungu
ríki Afríku munu hafa áhuga á að setja á stofn hlið-
stæða dóinstóla í álfurn sínum. Þá má og minnast á
það, að fulltrúar íbúa i Nýasalandi snei-u sér til utan-
ríkisráðherra og alþingis með beiðni unx, að Island vís-
aði til nefndarinnar meintu broti Breta á ákvæðum sátt-
málans i Nýasalandi, þar á meðal fangelsun forustu-
manns þein-a, dr. Hastings Banda. Bretar bafa sam-
þykkt, að sáttixxálinn taki einnig til nýleixdna þeirra, þar
á meðal til Nýasalands, en lxins vegar ekki viðurkennt
rétt einstaklinga til að skjóta málum til xxefndai'imxar.
Eins og áður hefur verið greint frá, getur sérhvert að-
ildarríki vísað til nefndarinnar hvers konar broti á ákvæð-
uixx sáttnxálans, sem annað aðildarríki telst hafa fraxxxið.
I ársbvrjun 1959 konx liingað finixxx manna nefnd Nýasa-
nxanna, til þess að ræða við íslenzk stjórnvöld og fylgja
máli þessu eftir. Kann að vera að einhverju hafi þar ráðið
um, að Island varð fyrir valinu, að það átti þá í deiluixi
við Breta út af landhelgismálinu. Ekki konx til þess, að
íslenzk stjórnvöld tækju ákvörðun um þetta efni, en
svo nxikið er víst, að dr. Banda var látinn laus aðeins
120
Tímnrit löcjfræðinga