Ritmennt - 01.01.2000, Page 73

Ritmennt - 01.01.2000, Page 73
RITMENNT 5 (2000) 69-94 Steingrímm Jónsson Prentnemarnir Bóksaga neðan frá Á árunum fyrir og eftir 1880 voru tveir systkinasynir við prentnám í Reykjavík. Ann- ar þeirra var Jón Steingrímsson en hinn Magnús Ingvarsson. Ymis bréf þeirra sem varðveist hafa bregða ljósi á sitthvað í daglegu lífi prentnema í Reykjavílt á þessum árum og sýna um nrargt aðra mynd en þá sem oft hefur verið dregin upp þegar litið hefur verið yfir vettvanginn ofan frá. Það er líka eftirtektarvert að viðhorf þeirra frændanna eru mjög ólík; Jón er frekar neikvæður í garð prentiðnarinnar en hefur áhuga á blaðaútgáfunni og pólitík, en Magnús lifir og lrrærist í prentsmiðjumálunum. Iíslandssögunni marlcar árið 1874 þátta- skil. Stjórnarskrá með löggjafarvaldi til handa alþingi opnaði nýjum hugmyndum leið og hleypti krafti í framþróun þjóðfélags- ins á öllum sviðum eftir mörg ár stöðnunar. í íslenskri bóksögu markar árið 1874 einnig þáttaskil. Prentsmiðjurekstur og út- gáfustarfsemi höfðu um áratugi verið í sama farvegi. Prentsmiðja landsins, hin eina í Reykjavík, var undir stjórn landsyfirvald- anna og ráðsmaðurinn, Einar Þórðarson, hafði haldið utan um reksturinn í rneira en tvo áratugi. Þjóðólfur, langstærsta blað þjóð- arinnar, hvort heldur var að umfangi, út- gáfutíðni eða útbreiðslu, hafði komið út undir ritstjórn Jóns Guðmundssonar frá haustdögum 1852 er hann tók við blaðinu úr höndum Sveinbjarnar Hallgrímssonar stofnanda þess. Nú var þess hins vegar skammt að bíða að á yrði gerbreyting. Þjóðólfur hafði orðið fyrir harðri gagnrýni og ýmsir fyrrum stuðningsmenn blaðsins höfðu snúið baki við því eða reynt að forðast það eins og t.d. Jón Sigurðsson. Menn gerðu jafnvel tilraunir til að koma á fót nýjum blöðum en varð ekki verulega ágengt fyrr en sumarið 1873 er Víkverji hóf göngu sína. Að honum stóðu ýmsir ágætismenn sem sumir hverjir höfðu verið handgengnir Þjóðólfi þótt aðalmaðurinn að baki Víkverja og sá sem kostaði útgáfu hans hafi verið nýr í ís- lenska samfélaginu, Jón Jónsson landritari frá Álaborg í Danmörku. Það var bæði styrk- ur Víkverja og veikleiki hversu nálægt yfir- völdum landsins aðaleigandi blaðsins var. Þótt Vílcverji liafi um margt verið nýstárlegt blað - t.d. varð útgáfutíðni þess meiri en nolckru sinni fyrr í blaðasögu landsins er Víkverji kom út 59 sinnum á fyrstu tólf mánuðunum - var Jón Sigurðsson þó ekki nema í meðallagi sáttur við blaðið og fannst stefna þess á botninum vera „án efa dönsk, en ofaná er luin íslenzk af þeirri tegund sem danskir Íslendíngar hafa".1 1 Jón Sigurðsson (1911), bls. 577. 69
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168

x

Ritmennt

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Ritmennt
https://timarit.is/publication/859

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.