Vera - 01.04.2003, Page 68

/BÓKMENNTIR
Eva yrkir um rifbein
»Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs í ár féllu í skaut sænsku skáldkonunnar Evu
Ström, en hún hlaut verðlaunin fyrir hina sérstöku Ijóðabók Revbensstadernd, en titillinn
útleggst á íslensku Rifbeinsborgirner. Ekki er undarlegt að þessi vel þekkta skáldkona noti
myndmál líkamans í kveðskap sínum þar sem hún starfaði sem læknir þar til hún sneri sér
alfarið að ritstörfum fyrir u.þ.b. fimmtán árum. Dómnefndin nefndi sérstaklega að Eva
Ström „reyndi á þanþol tungumálsins" og „nýtti til fullnustu möguleika orðanna", því
bæri henni heiðurinn af verðlaununum, auk álitlegrar peningaupphæðar, nánar tiltekið
u.þ.b. fjórar milljónir íslenskra króna.
*
I ritdómi sínum um Rifbeinsborgirnar skrifaði Magnus Ringgren í
Aftonbladet: „Myndmál Evu Ström er í grunninn læknisfræðilegt
eða klínískt en einnig fæst hún við andlegar, allt að því trúarleg-
ar myndir. Textar hennar iða af lífi og dauða - af hlutum og
manneskjum. Yrkisefni hennar eru margvísleg. í Ijóðunum
standa þeir í röðum, barnaníðingurinn, klæðskiptingurinn og
umrenningurinn - krefjast allir tilveruréttar og leita kjarnans í
þeirri tilveru. Kannski á guð sinn stað mitt í þessu öllu, og kannski
er hann miskunnsamur, en líklega miskunnarlaus."
Ringgren segir ennfremur að sum Ijóðanna máli Eva svo
sterkum litum að þau minni einna helst á blaðaljósmyndir.
opplfn
Hægt að taka
Tilboðsverð:
Ókeypis
Stórar stærðir - frábært
Snorrabraut 38, S: 562 4362
Rifbeinsborgirnar
Eva Ström fæddist skammt utan við Stokkhólm árið 1947. Hún
gaf út fyrstu Ijóðabók sína árið 1977, en hún bar heitið Den brinn-
ande zeppeiinaren. Þá starfaði hún sem læknir þó að alltaf hafi
hún haft brennandi áhuga á skáldskap. Hún hefur sagt í viðtali að
í hennar fjölskyldu hafi bara einfaldlega aldrei komið til greina að
hella sér strax út í skáldskap. Eitthvað hagnýtt yrði fólk að læra
áður en það léti slíkt hvarfla að sér. Hún hafi valið læknisfræðina
og sjái ekki eftir því þar sem hún telur að reynsla hennar sem
læknir nýtist sér ákaflega vel sem skáldi, einkum og sér I lagi
þekking á líffærafræði sem veiti innblástur og gefi möguleika a
sterku myndmáli.
Ekki verður hjá því komist að íhuga titilinn Rifbeinsborgir út
frá þeirri reynslu en Eva hefur svarað því til að orðið hafi bara
skotist upp í huga hennar og I tengslum við það hafi svo hug-
myndaflugið farið af stað. Þetta segir hún alvanalegt: „Eitthvert
orð kemur utan úr fjarskanum og dregur svo til sín önnur orð
sem síðan verða að heildstæðu verki. En rifbeinsborgirnar? Rif'
beinin slá jú skjaldborg utan um það sem okkur er mikilvægast til
að lifa af, hjartað og lungun," segir doktor Eva I nýlegu viðtali við
Dagsavisen.
Göturnarí London
Það er heldur engin tilviljun að mörg Ijóðin í Rifbeinsborgunum
vísa til gatna og staða I London að sögn Evu. „London er heims-
borg sem rúmar allar öfgar hinnar mannlegu tilveru. Hinir snauð-
ustu og þeir ríkustu ganga um sömu stræti. Andstæður hafa
alltaf heillað mig og í Ijóðum mínum vil ég útmála minn eigm
sannleika um heiminn. Ég vil horfa á heiminn með galopnum
augum, ég vil sjá dökku hliðarnar jafn skýrt og þær björtu."
Rifbeinsborginar er sjötta Ijóðabók Evu Ström en hún hefur
einnig sent frá sér tvær prósabækur, þ.á.m. bók um Edith
Södergran sem alltaf hefur veitt henni mikinn innblástur. Eva být
núna í Kristianstad á Skáni ásamt eiginmanni sínum og þremut
börnum. X
68 / bókmenntir / 2. tbl. / 2003 / vera