Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1921, Blaðsíða 61

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1921, Blaðsíða 61
STEFNUR OG STRAUMAR 59 áttunni við Dani hvað föst og ákveðin flokkaskipun var í iþjóðróttindamál- inu. En veikjandi áhrif hafði það á framkvæmdir í innlendum málum. All- ur áhugi hinna leiðandi manna snerist mest um stjórnarbótamálið. Nokkur hluti þjóðarinnar, var farinn að þreyt- ast í stjórnarskrárbaráttunni, fanst of miklu afli eytt í hana, og oflitlu í fram- kvæmdir innanlands, og heyrðist oft á þeim árum talað um “visnunar póli- tík”, alt lenti í að rífast um þetta “stjórnarskrármál”; var það einkum meðan Nellemann sat að völdum í Danmörlku og beitti hlífðarlítið valdi sínu til að synja lögum þeim staðfest- ingar -er Alþingi hafði samþykt, enda var það skoðun margra að þessi harð- ráði og stjórnkæni þjóðmálamaður Dana 'hefði beitt lagasynjunum, til þess að þreyta íslenzku þjóðina í stjórnarbaráttunni, fremur en af því hann áliti hættu stafa af ýmsum þeim lögum er hann synjaði staðfestingar, og sumum fanst hann stundum stað- festa lög sem voru almenningi til ó- gagns, og heftu frelsi manna, eins og margir litu þá á í hverju frelsi væri fólgið. T. d. man eg glögt hve marg- n álitu það ófrelsi er þingið samþykti og Nellemann staðfesti lögin um frið- un fugla og hreindýra. Fjöldi manna kunni ekki að meta tilgang slíkra laga. Var það eflaust mælt fyrir munn margra, er ,Páll Ólafsson kvað í kýmn- iskvæði um íslenzka stjórnmálastarf- semi: “Löggjafir sem færa fjær frelsi og matbjörg aumingjans; Aldrei vantar undir þær undirskriftir Nellemanns.” En sem betur fór hélt víðsýnari hluti þjóðarinnar altaf stefnunni í þjóðrétt- indamálinu og fylgdi trúlega hinu síð- asta ráði síns ástsæla leiðtoga, Jóns Sigurðssonar, er hann gaf íslenzku þjóðinni um leið og hann kvaddi hana í síðásta sinn: “Að halda horfi með- an rétt stefnir”. Og eftir því sem inn- anlandsframkvæmdir fóru vaxandi, og ýms lög, sem studdu að þeim, voru samþykt af þinginu, þá þögnuðu þess- ar raddir um “visnunar pólitík”; og eftir því sem þroskinn fór vaxandi í innanlandsframkvæmdum, jókst að sama skapi áhugi hjá þjóðinni að keppa að því, að verða frjáls þjóð. Eft’r að stjórnin færðist inn í land- ið 1904, þá hélzt flokkaskiftingin enn hin sama. En nú var það ekki ein- ungis umbætur á stjórnarskránni um hin sérstöku mál íslands, sem um var barist, þá var það ríkisréttarlegt sam- band Islands og Danmerkur, sem var þrætueplið, sem endaði með því, að Danir viðurkendu ísland sem fullvalda ríki með sambands'lögunum 1. des 1918. Á þessu tímabili var háð með miklum hita baráttan fyrir frelsi Is- lands og lausn þess frá því að vera “óaðskiljanlegur hluti Danaveldis”, og þótt mörg og stór innanlandsmál væru þá til umræðu og úrslita, þá var það sambandsmáhð, sem réði í kosnmgum og flokkaskipun. Á því tímabili kom- ust í framkvæmd mörg þýðingarmikil hagsmunamál, svo sem ritsíma- og tal- símalagningin, aukin pemngavelta í landinu, fyrir aflmeira banka-fyrir- komulag. Jókst á þeim árum að mikl- um mun þjóðarauður Islendinga, og annar atvinnuvegur þjóðarinnar, sjáv- arútvegurinn, tók þá svo miklum fram- förum, að hann þolir samanburð og samkepni við samkyns atvinnuvegi annara þjóða. Og við þessa efnalegu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.