Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1949, Síða 18

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1949, Síða 18
16 TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFÉLAGS ÍSLENDINGA hæf kona, að héraðsbrest mátti kalla, þá er hún féll frá; en um hana hefir Gunnar skrifað minn- ingargrein merka og fagra ásamt erfiljóðum undir ljóðahætti. Er hvorttveggja með því fegursta er Gunnar hefir ritað, og er auðséð, að honum hafa hnitið við hjarta örlög hinnar stórbrotnu og góðvilj- uðu frændkonu sinnar. Enn ein mannlýsing er í Árbók- inni: greinin um „Töframanninn“ Halldór Kiljan Laxness fertugan. Er sú grein af glettum rituð, en þó af ósvikinni aðdáun á galdralist Lax- ness, þótt eigi þyki Gunnari hinn kommúnistíski áróður Laxness til bóta. Um Sölku-Völku segir Gunnar: „Það er ekki mörgum skáldum gefið að draga upp mynd af íslensku eðli í ömurleik útkjálkans á borð við Sölku-Völku; en það er hún sem ber söguna uppi . . . og lyftir henni upp úr svaði dægurmálanna og inn í heimsbókmentirnar". Um Bjart í Sumarhúsum: „Úr landnemanum í eigin landi hefir Halldór með hárbeittri rimmugýgi feðratungunnar axað hálftröll, er sómir sér hið besta í forneskju lands- lags og lífskjara. Mun kotkarl sá verða ærið langlífur í landinu, og' mega sumir þeir, er mest býsnast yfir honum . . . vara sig á að minn- ing þeirra sjálfra með þjóðinni verði ekki minni“. Um Ólaf Ljósvíking: „Þeim, sem þetta ritar, er ekki kunnugt um, að til sé sambærileg lýsing á skáldi í álögum umhverfis og erfðakenja, enda hefir Laxness hvergi með ann- ari eins innfjálgi gefið sig innblæstri sínum á vald“. Þetta eru ekki ómerkileg ummæli manns, sem enginn getur vænt kommúnisma, né heldur hins að hann hafi ekki vit á skáldsagnagerð! Og annarsstaðar í Árbókum þess- um áréttar Gunnar álit sitt á Lax- ness með því að segja, að hann þekki engan höfund núlifandi á Norðurlöndum, er fari fram úr Lax- ness.* „Heillin“ segir frá vansköpuðum hænuunga, „Sagan af Valda“ (sam- in fyrir danska útvarpið og lesin í það 1938) er af meiddum svartþrast- arunga, en örlög þessara vesalinga verða Gunnari tilefni til hugleið- inga um gátu mannlífsins. Því hvernig á að koma því saman, að menn skuli vorkenna slíkum vesa- lingum og leggja við þá ást og um- önnun á sama tíma og þeir standa í heimsstyrjöldum, drepa og lim- lesta milljónir bræðra sinna og þurka borgir svo hundruðum skift- ir út af kortinu? En samt, meðan menn geta vorkent vesalingum, þá er ekki alveg vonlaust um fram- tíð þeirra, að ætlun Gunnars. „Þáttur tungunnar“ og „Landið okkar“ eru gullfallegar greinar um tvo sterka þáttu íslensks þjóðernis. Gunnar telur tunguna réttilega aðalgrundvöll hins endurheimta sjálfstæðis íslendinga. En um vernd hennar segir hann meðal annars þetta: „Að lokum skal minnst sérstak- lega á þann þáttinn í vernd tung- sem síst liggur í augum uppi og er <:Þegar þetta er ritaS, er Sjálfstaítt fólk a'S fara sigrurför um SvíþjóS, enda var Laxness einn af þeim, er kom til mála aS fengju Nóbelsver’Slaunin þetta ár, þótt engum væri veitt. En ætli hann hefSi ekki fengiö þau, ef hann hefSi ekki veriS kommúnisti?
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.