Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.06.1950, Blaðsíða 169

Tímarit Máls og menningar - 01.06.1950, Blaðsíða 169
UMSAGNIR UM BÆKUR 159 yrði hlýðir Hoel af heilum hug, því honum er meira að skapi sálfræði en félagsfræði, enda eru lýsingar hans á sálarlífi svo margbreytilegar og skarp- ar, að þær kunna að hafa varanlegt gildi út af fyrir sig. B. U. S. Karl Marx og Friðrik Engels: Kommúnistaóvarpið. Ný þýðing úr jrummálinu, eftir Sverri Kristjánsson. Reykjavík, Bókaútgáfan Neistar 1949. ÁitiB 1948 var liðin öld, frá því er Kommúnistaávarpið kom út í fyrsta sinni, og tuttugu og fjögur ár síðan fyrsta íslenzka þýðingin á því birtist. Fá munu þau rit, er markað hafa dýpri spor í stjórnmála- og félagslífi þjóð- anna en einmitt Kommúnistaávarpið, -og Bókaútgáfunni Neistum því þótt "hlýða að minnast þessa aldarafmælis með nýrri og myndarlegri þýðingu. Islenzka þýðingin frá 1924 var ann- ars fremur vel gerð og liðleg, og marg- ir íslenzkir sósíalistar munu minnast 'þessa litla, rauða kvers með hlýhug og þakklæti. Þar fengu þeir oft fyrstu kynnin af marxismanum. Þessar fáu prentmálssíður bjuggu yfir kjama nýrrar lífsskoðunar, nýs skilnings á sögu og hlutverki mannkynsins, ýttu við manni, ögruðu manni, brugðu upp leifturmyndum. Þaðan mátti sjá vítt og breitt um mannheim allan, ekki sízt ef góðs leiðbeinanda naut við. Og nú er þetta gamalkunna rit kom- ið til okkar aftur í nýjum búningi. Það er Sverrir Kristjánsson sagnfræð- ingur, sem annazt hefur þýðinguna. Það er mikið vandaverk að þýða svo á íslenzku rit hinna sósíalisku læri- feðra, að vel sé. íslenzka tungu hefur skort orð yfir ýmis fræðileg og heim- spekileg hugtök marxismans, og um mörg hin erlendu orð leikur blær og angan liðinnar sögu, sem erfitt er að r,á í íslenzkri þýðingu. Auk þess voru þeir Marx og Engels snjallir stíluðir, og á það ekki sízt við um Marx. Stíl- brögðin eru margþætt, óvæntar mynd- ir, líkingar og orðaleikir, — stundum er hugsunin tjáð á heimspekimáli hegelismans eða túlkuð með kunnum atvikum eða persónum sagna og sögu — og í og undir logar glóð brennandi sannfæringar og baráttuvilja — „die Leidenschaft des Kopfes" eins og Marx orðaði það. Þessara stílbragða gætir að vísu ekki eins mikið í kommúnista- ávarpinu sem öðrum æskuritum Marx, en Sverrir hefur þýtt ýmislegt upp úr þeim í formálanum. Það er augljóst af þýðingu Sverris, að hann hefur ekki ætlað sér það eitt að þýða efnisinntak ritsins af ná- kvæmni, heldur líka að þræða stílinn, iiá stílbrögðum Marx án þess að slaka á kröfum íslenzkrar tungu. Það er harðsótt glíma og engum hent nema þeim, sem sjálfir eru stílfimir og tekið hafa ástfóstri við málfar þessa andríka og skarpvitra gyðings. En Sverri hefur tekizt þetta — og tekizt vel. Hann hefur auk þessa skrifað for- mála að ritinu og skýringar. Formálinn tekur yfir 82 bls., eða meira en helming bókarinnar. Þar eru raktir meginþætt- irnir í sögu sósíalismans fyrir og eftir daga þeirra Marx og Engels og höfuð- atriðin í hagsmuna- og frelsisbaráttu alþýðunnar. Auk þess er gerð þar grein fyrir æviferli þeirra félaga, aðalinntaki marxismans og þeim þáttaskilum, sem
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.