Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1978, Qupperneq 34

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1978, Qupperneq 34
Tímarit Máls og menningar leitast hann við að leika þau hlutverk sem hann heldur að hæfi hugmynd- um hvítra manna um atferli blökkumanna. En gervin bregðast honum sí og æ, vegna þess að ekkert þeirra kemur heim og saman við hans eigin flókna persónuleika sem er í sífelldri þróun. í sögulok er hann staddur í litlu kjallaraherbergi, köldu og óyndislegu, og hefur kveikt á 1369 ljósa- perum meðan hann reynir að gera upp sakir við sjálfan sig, líf sitt, til- finningar og hugsun. Hann kemst ekki að annarri niðurstöðu en þeirri að mennska hans sé ósýnileg öllum mönnum, svörtum jafnt og hvítum, og að eina færa leiðin sé að uppgötva upp á eigin spýtur hvað hann sjálfur hugs- ar, skynjar og er. Sjálf frásögn hans af þessari ruglingslegu reynslu hefur léð tilgangsleysinu í lífi hans form og merkingu, og þannig lýkur bókinni á sannri lífstjáningu. Hann ætlar sér aftur upp á yfirborðið og gera nýja tilraun til að finna sjálfan sig og verða sýnilegur öðrum. James Baldwtn (f. 1924) er einn þeirra höfunda úr röðum blökku- manna sem hvað mest hefur kveðið að á seinni árum, ekki síst fyrir rit- gerðasöfn sem eru uppljómuð af stílsnilld og skarpskyggni, þrungin ástríðu og innri átökum. Hann er utangarðsmaður í tvöföldum skilningi, þar eð hann er yfirlýstur kynvillingur, og hefur það að vonum sett sterkan svip á skrif hans um aðstæður blökkumanna. Fyrsta skáldsaga hans, „Go Tell It On The Mountain“ (1953), er að nokkru byggð á hans eigin reynslu. Hún lýsir trúarlegri kreppu fjórtán ára drengs sem alinn er upp af ströngum og tilfinningaköldum stjúpföður, heittrúuðum presti sem lifir í skugga síns kröfuharða guðs og berst von- lítilli barátm við eigin holdsfýsnir. Sagan dregur upp átakanlega mynd af þessari hörðu og hrjáðu sál, konu hans og hjákonu sem öll lifa í helvíti þrátt fyrir yfirskin trúarlegs eldmóðs, og af sálarangist piltsins sem gefur sig á vald hinum grimma guði vegna vönmnar á föðurást, um leið og hon- um verður ljóst að hann er kynvillmr. Trúin verður þessari fjölskyldu ekki til bjargar heldur tortímingar, og í sögulok em allar persónurnar jafnráð- villtar og vonlausar og í byrjun. Vilji þeirra er lamaður, og sú lömun verður tákn um hlutskipti blökkumanna í bandarísku þjóðfélagi. Baldwin var í útlegð í Frakklandi á ámnum 1948—58 og samdi þá meðal annars skáldsöguna „Giovanni’s Room“ (1956) þar sem hann lýsir ástarsambandi ungs hvíts Bandaríkjamanns við ítalskan barþjón sem leiðir 364
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.