Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.1983, Síða 128

Tímarit Máls og menningar - 01.02.1983, Síða 128
Tímarit Máls og menningar við landa sína um langt árabil. Allt slíkt var auðvelt að laga, og þó er mér tjáð að mér hafi yfirsézt sitthvað; má ekki minna vera en ég noti þetta tækifæri til að biðjast forláts á því. Smávægileg þekkingaratriði og ýmiskonar misminni höfundar gerði ég auk þessa athuga- semdir við, sem ég skrifaði honum um í alllöngu bréfi, því að sjálfsögðu leyfði ég mér ekki að krota í ritverk annars manns án samráðs við hann. Tók hann flest til greina, en þó ekki allt, m.a. sökum þess að hann kvaðst ekki vilja tefja útgáfuna eða taldi sig eiga óhægt um vik að endur- semja heila kafla hennar í snarheitum; lét duga að lýsa því yfir í eftirmála að minni sitt væri svikult. Má þó segja, að einmitt slíkum höfundi sé öðrum nauð- synlegra að afla sér heimilda áður en ritun endurminninga er hafin, en það hafði hann alls ekki gert, heldur „valið að láta svikult minni ráða“. Nú hlýt ég að viðurkenna, að ég er ekki nema að takmörkuðu leyti dómbær um „sagnfræðina“ á meginhluta þess tímabils sem bókin spannar, þar sem ég kynntist ekki Hannesi fyrr en vorið 1940. Æskusaga hans er því áður ókunn mér að mestu, en ýmsum nákomnum hefur þótt hann fara harla frjálslega með staðreyndir í því sem hann skrifar um æsku sína, bæði persónur og atburði. Eg læt því ósagt um hversu sannferðug frá- sögn hans er þar. Hitt get ég ekki stillt mig um að játa, að mér finnst öll sú saga mjög hugþekk aflestrar, endaþótt dapur- leg sé öðrum þræði og öryggisleysi og hálfgert flækingslíf eins og viðlag við bernskuminningar hans; Hannesi tekst nefnilega að gefa öllu þessu þann senni- leikablæ sem góðum skáldsagnahöfund- um tekst iðulega — og í því liggur að sjálfsögðu hættan, ef „sagnfræðin" skyldi vera eitthvað broguð. Ein er sú persónulýsing þar, sem ég hika ekki við að telja öðrum fremur heillandi í bókinni, og á ég þar að sjálf- sögðu við umfjöllun höfundarins á föð- ur sínum, Sigfúsi Sveinbjarnarsyni fast- eignasala. Ég las einhversstaðar á prenti þau ummæli að Hannes væri beint eða óbeint að gera lítið úr honum og auðmýkja hann, en það finnst mér af og frá. Að vísu segir hann frá gömlum manni komnum að fótum fram og í hinztu örvæntingarfullu átökum við valt veraldargengi, hrörnun og dauða. En sú heildarmynd sem ég fæ af þessum manni er á þann veg, að hér hafi verið hæfi- leikamaður og allmikið í hann spunnið, en líka að sama skapi draumóramaður, í eðli sínu listamaður á gersamlega rangri hillu. Hann trúði á ævintýrið, rétt eins og eðlilegt var á hans tíma, kannski á öllum tímum. Menn gleymi því ekki, að tímar Sigfúsar voru ár Ameríkuferða, ungmennafélaga, hverskonar þjóðfélags- legs uppgangs og tækifæra, en jafnframt ár heimsstyrjaldar og skyndilegs verð- mætahruns; þarf að nefna fleira? — Vort heimslíf er tafl fyrir glöggeygan gest, þar sem gæfan er ráðin ef leikurinn sést, orti einn samtíðarmanna hans og gat sjálfur trútt um talað. Einmitt. En það voru vissulega fleiri en einfeldningar sem yfir- sást stundum gæfulegasti leikurinn . . . An efa hefur Sigfús alla tíð fundið nokkuð til sjálfs sín, máski einum um of; þar til kom líka aldarandinn. Hann var á fyrrihluta ævinnar í þeirri stétt iðnaðarmanna sem þótti hvað nátengd- ust menntamönnum og átti innan sinna vébanda frumherja svo á sviðum lista sem félagsmála: hann var prentari. Svo var maðurinn ekki með öllu laus við það að vera vel ættaður að þeirrar tíðar mati: afi hans var séra Hannes Jónsson pró- fastur í Glaumbæ, sá sem ort var um 118
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.