Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 2012, Síða 51

Náttúrufræðingurinn - 2012, Síða 51
51 Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags 3. mynd. Bein notkun jarðvarma eftir tegund: (A) Notkun í heiminum (1 terajúl (TJ) = milljón megajúl (MJ)) á árunum 1995 (gráar súlur), 2000 (gular súlur), 2005 (fjólubláar súlur) og 2009 (rauðar súlur). (B) Hlutfallsleg notkun í heiminum árið 2009 eftir tegund. Þetta ár var heildarnotkunin 438.071 TJ. (C) Bein notkun jarðvarmaorku á Íslandi árið 2009. Athyglisvert er að bein notkun jarðvarma eftir tegund á Ís- landi er verulega frábrugðin því sem gerist í veröldinni þar sem notkun varmadæla er áberandi mikil. Byggt á gögnum frá Lund o.fl.2 og Árna Ragnarssyni (munnl. uppl.). – Direct use of geothermal energy by type: (A) Worldwide usage (1 terajoule (TJ) = million megajoule (MJ)) in the years 1995 (gray columns), 2000 (yellow), 2005 (purple) and 2009 (red). (B) Worldwide percentage usage in 2009 by type. This year the total use was 430,071 TJ. (C) Direct use of geothermal energy in Iceland in 2009 by type. It is noteworthy that the type of usage in Iceland differs much from that of the rest of the world where the usage of geothermal heat pumps has expanded enormously. Based on Lund et al.2 and oral information from Árni Ragnarsson at Samorka. þurrausnar (sjá 1. töflu og Meadows o.fl.6). Einnig er nú fyrirsjáanlegt að endingartími kolalaga er ekki meiri en 100–200 ár miðað við vinnsl- una nú, og enn minni ef vinnsla eykst áfram eins og hún hefur gert, nema umtalsvert magn nýrra kola- laga finnist, en talið hefur verið að kolaframleiðsla nái hámarki eftir 5 ár.7 Það sem nú virðist þó vera enn meira áhyggjuefni á heims- vísu en takmörkuð ending jarð- efnaeldneytis eru umhverfisáhrif af nýtingu þeirrar orkulindar, bæði afleiðingar hnattrænnar hlýnunar og súrnunar sjávar.8 Fyrirboði þess- arar hlýnunar er fyrst og fremst vaxandi styrkur koltvíoxíðs í and- rúmsloftinu (2. mynd). Evrópusam- bandið leggur mikla áherslu á að nýta aðra orkugjafa en jarðefnaelds- neyti, bæði hefðbundna og nýja, til að hamla gegn nefndum umhverf- isáhrifum, þar á meðal jarðvarma- kerfi af þeirri gerð sem Íslendingar þekkja en öllu fremur aðrar gerðir jarðvarmakerfa. Af sömu ástæðu hefur áhugi á byggingu kjarnorku- vera til rafmagnsframleiðslu einnig aukist, þótt hörmungarnar í Japan í mars á árinu 2011 gætu sett strik í reikninginn. Við blasir að úran, orku- lindin sem yfirleitt er nefnd kjarn- orka, er endanleg orkulind. Áhersla á aukna nýtingu kjarnorku sýnir vilja til að draga úr notkun jarðefna- eldsneytis, ekki aðeins vegna þess að það er endanleg orkulind heldur vegna þess að þannig má draga úr hnattrænum loftlagsbreytingum sem orsakast af brennslu jarðefna- eldsneytis. 0 50000 100000 150000 200000 250000 1 Varmadælur - heat pumps 2 Húshitun - space heating 3 Gróðurhús - greenhouses 4 Fiskeldi - fish farming 5 Þurrkun landbúnaraðafurða - agricultural drying 6 Iðnaður - industry 7 Böð, sundlaugar - bathing, swimming 8 Kæling, snjóbræðsla - cooling, snow melting 9 Annað - other 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A O rk a ( T J á á ri - E n e rg y ( T J p e r y e a r) B Varmadælur Heat pumps Annað, 0,2% Other, 0.2% Gróðurhús, 5,3%, Greenhouses, 5.3% Fiskeldi, 2,6% Aquaculture, 2.6% Húshitun Space heating Kæling, snjóbræðsla, 0,5% - Cooling/snow melting, 0.5% Böð og sundlaugar Bathing and swimming Iðnaður, 2,7% Industry, 2.7% Þurrkun landbún.afurða 0,4% Agricultural drying, 0.4% 49.0% 14.4% 24.9% C Húshitun Space heating Gróðurhús, 2,8% Greenhouses, 2.8% Fiskeldi Aquaculture Iðnaður Industry Böð, sundlaugar, 5,2% Bathing, swimming, 5.2% Snjóbræðsla, 5,9% Snow melting, 5.9% 71.8% 7.5% 6.7% Varmadælur, 0,1% Heat pumps, 0.1%
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.