Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2000, Side 63

Þáttur um Gullbjarnarey
Horft í suður yfir Vopnafirði. Kollumúli, Bjarnarey og Héraðsflói. Ljósm.: SGÞ.
systir Guðrúnar konu Björns pósts. Henni
var lofað að eiga varpið í tanganum en það
var víst heldur bágborið. Venjulega var
þessi tangi kallaður Suðurbarð alla leið
suður í Tangahorn við Suðurhöfn. í þessari
vík sem eg nú hef lýst er stórgrýtisurðar-
fjara nema yst út við tangann er malarfjara
og heitir Trébás í miðri víkinni. Efst í
urðinni stendur afar há klettaborg. Það er
Gullborg. Upp á eyjunni standa tvær borg-
ir, Miðborg og Syðstaborg, nokkurn veginn
í línu suður á eyjuna. I urðinni sem liggur
að Gullborg á að vera hellisop inn undir
borgina en nú er hrapað fyrir það. Eg sá
aðeins móta fyrir því, 60 ár eru síðan.
Gamlar sögur gengu um það að Gullbjörn
hefði falið gullkistur sínar í hellinum undir
borginni. Fyrir gull þetta hefur nafn hans
verið lengt. Hellir þessi er í gegnum eyjuna
og er opið að sunnanverðu og heitir Dump-
ur. Kemur opið út í bergi nálægt flóðbrún
(efri brún opsins) í djúpri vogskoru. Ekki
þarf mikla kviku til þess að heyrist í Dump.
í stórbrimi nötrar eyjan var mér sagt. Yst
við Suðurbarðstanga er Stillir. Þar er
Suðurhöfn. Þar er fínn sandur blandaður
skel. Upp undir bakkanum vaxa fallegar
sandrósir. Þegar vestar dregur eru smáskot
þar til kemur að Vesturtanga. Þar er nokkuð
stór malfjara, kölluð Fúlavík. Vesturkantur
eyjarinnar eru klettar en austurkantur klapp-
ir. Síðast þegar eg var í eyjunni tók eg eftir
því að sunnan við Suðurborg var komin
djúp dokk þar sem hellirinn er undir og datt
mér þá í hug að þar hefði mátt fá op á
hellirinn. Þessi dokk var ekki áður til. Við
Suðurborg stóð gamli bærinn. Enginn
mundi eftir bæ á Suðurhafnarbakka en töldu
víst að þar hefði verið bær því mikið af
selbeinum væru þar í bakkanum. Eg held
að áður fyrr hafi allir bæjir í eynni verið
suður á henni en ekki norður. Þá var veidd-
ur fiskur og hákarl í Héraðsflóa. Þar er
venjulega sléttari sjór og minni straumrastir
61