Jökull


Jökull - 01.12.1984, Síða 143

Jökull - 01.12.1984, Síða 143
Seismic Activity in Vatnajökull in 1900—1982 with Special Reference to Skeiðarárhlaups, Skaftárhlaups and Vatnajökull Eruptions BRYNDÍS BRANDSDÓTTIR Science Institute, University of Iceland. Dunhagi 3, 107 Reykjavík. ABSTRACT Seismometers have been operated in Iceland since 1909. The seismic detection threshold of Vatnajökull earthquakes was M — 3.5 until 1951 when a new seismometer with higher sensitivity, lowered the detection threshold to M > 2.5. The location accuracy of Vatnajökull earthquakes improved significiantly when a seismometer was installed at Kirkjubœjarklaustur in 1957, and again when the world wide network station was installed at Akureyri in 1964. Since 1964 the num- ber of seismic stations has increased from 4 to 38 lowering the detection threshold of Vatnajökull earthquakes to M — 2.0. Epicenters, with standard location error less than 3.0 km, have been com- puted for earthquakes with M 3= 2.5, recorded in the last 9 years. Since 1903 sixteen jökulhlaups have occurred in Skeiðará. Twice have they definitely been accom- panied by eruptions in Grímsvötn, in 1922 and 1934. In 1922 the seismometer in Reykjavík was not in operation but in 1934 five earthquakes of M 55 3.5 were recorded. In 1910, an eruption in vicinity of Hamarinn did not produce earthquakes big enougli to register on the Reykjavík seismo- meter, i.e. with M 3=3.5. Eruptions in Vatnajökull before 1957, such as the one in 1910, could occur undetected by seismometers. After the seismo- meter was installed at Kirkjubœjarklaustur and the Akureyri WWSSN station started operating, an eruption in Vatnajökull would have been seis- mically detected. No earthquakes have been found to accompany jökulhlaups. The Vatnajökull seismicity since 1909 can be divided into two periods. A low seismicity period from 1909—1914 and 1925—1953, during which less than 15 earthquakes (possibly only 5) with M 3= 3.5 were recorded and a higher seismicity period from 1954, with more than 100 earthquakes of M 3= 3.5. The higher'seismicity period coincides with increased geothermal activity in the cauldron area northwest of Grímsvötn. INTRODUCTION During the last 15 years the number of seismic stations operating in Iceland increased from 6 to 38, greatly increasing the data available for seis- mic studies. The seismic stations around Vatna- jökull have, since installed in 1971-1977, pro- duced data that not only yielded new information on the Vatnajökull seismicity, but also made possible reevaluation of previously reported and instrumentally recorded data. The Vatnajökull ice sheet covers a group of central volcanoes. A few of them have developed calderas (Fig. 1). The Grímsvötn volcano with its 6—8 km wide caldera has been one of the most active volcanoes in Iceland during historical times. A subglacial, ice dammed lake is situated in the Grímsvötn caldera, fed by a powerful geothermal area, that constantly melts the glacier ice from below. The melt water accumulates in the lake until a critical water level is reached, at which the lake is partly drained, in a sudden burst lasting from several days to a few weeks. The glacier bursts (jökulhlaups in Icelandic) run beneath the glacier to the glacier rivers that drain Skeiöarárjökull (Skeiðarárhlaup). At least two geothermal areas are situated in Vatnajökull NW of Grímsvötn. There melt water is also accumulated and released into the glacier river Skaftá (Skaftárhlaup). The volcanic history of Grímsvötn has been thoroughly described, (see e.g. Thorkelsson 1923b, Áskelsson 1936, Nielsen 1937 and Thór- arinsson 1974). In their conclusions, these investi- gators have disagreed on the number of eruptions in Grímsvötn this century. After the eruption in JÖKULL 34. ÁR 141
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196

x

Jökull

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Jökull
https://timarit.is/publication/1155

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.