Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2010, Síða 128

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2010, Síða 128
D ó m a r u m b æ k u r 128 TMM 2010 · 3 bókum hans. Við þessa frómu ósk bætir hann því að Áslaug frænka biðji að heilsa okkur öllum. Fyrsta bók Ísaks, Þriggja orða nafn, kom út árið 1982, Ræflatestamentið 1984 og allar götur síðan hefur hann verið „eitt af okkar virtustu ljóðskáldum“ svo að það komi nú örugglega fram. Mörg ljóðanna í fyrstu bókunum fjalla um óttann, enda ort á válegum tímum kjarnorkuógnar. Óttinn er þó alltaf kímni blandinn, eins og þessar línur úr Ræflatestamentinu bera með sér: Þeir segja atómstríð í vændum. Væri ekki ráð að byrja að lifa svo þeir hafi eitthvað að drepa? Ógnin er til staðar en lífsþráin yfirgnæfir hana – svo ekki sé talað um ísmeygi­ lega kímnina. Hvort tveggja, kímnin og þráin til þess að ljá lífinu merkingu og tilgang (þrátt fyrir margan rassskellinn), einkennir allt höfundarverk Ísaks. Annað einkenni á skáldskap hans er að vanahugsun lesendanna er trufluð í sífellu. Þetta gerir Ísak með því að tefla fram því sem er nýtt og óvænt, reka fleyg í tungumálið. Stundum er það bara einn stafur sem er færður til eða honum sleppt, jafnvel aðeins bil á milli orða. Textinn er tilraunakenndur; stundum er sami bókstafurinn endurtekinn, stundum runa af táknum eða tölustöfum. Glíman við tungumálið er gegnumgangandi. „Orð er þriggja stafa morð“, segir Ísak í Veggfóðruðum óendanleika. Í sömu bók ber ljóð titilinn Masfélagið Ísland. Skáldið er stundum komið með upp í kok af orðum, enda er gríðarlegt óþol í textanum, stundum hreinn tryllingur. Þriðja einkennið á höfundarverki Ísaks Harðarsonar er svo trúarþörfin, sem liðast um bækur hans eins og straumþungt fljót. Honum er lagið að yrkja um hvernig manneskjan má forðast að gleyma sér í glysi og geðveiki og leita eftir samfélagi við almættið. Sífelld er leit hans að sjálfum sér, mennskunni, Guði og tilganginum. Og sólin rennur upp Í upphafi bókarinnar Rennur upp um nótt er stakt ljóð, einhvers konar sjó­ ferðarbæn, sem kemur á undan hinum eiginlegu þremur hlutum bókarinnar. Þar segist skáldið hafa uppgötvað að almættið stýri sér sem penna við skrift­ irnar og ber fram þessa ósk: Æ, GUÐ, LÁTTU MIG ÞÁ FREKAR SPÝTA LJÓSI EN MYRKRI! (8) Ekki virðist hann þó viss um að fólk lesi það sem á eftir kemur og biður þess ennfremur að mega finna fró í því „að sjálfur sonur þinn/skrifaði fingri í rykið/ eitthvað/sem enginn las.“ (8) Orð Predikarans eru í bakgrunni allrar bókarinnar. Titillinn, Rennur upp um nótt, vísar til hans: „Ein kynslóð fer og önnur kemur, en jörðin stendur að
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.