Morgunblaðið - 17.03.2022, Blaðsíða 39

39
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 17. MARS 2022
Reykjavíkurborg hef-
ur safnað skuldum
linnulítið í aldarfjórðung
og eru þær nú komnar
yfir 403 milljarða króna.
Það þýðir að borgin hef-
ur skuldsett hvern íbúa
sinn um rúmar þrjár
milljónir og hverja fjög-
urra manna fjölskyldu
um rúmar 12 milljónir.
Samkvæmt fjárhags-
áætlun vinstri bræð-
ingsins í borgarstjórn verður haldið
áfram að safna skuldum út næsta
kjörtímabil eða til ársloka 2025.
Skuldahlutfall (skuldir á móti
tekjum) er langhæst hjá Reykjavík-
urborg, samanborið við nágranna-
sveitarfélögin og fer hratt versn-
andi eins og sjá má á meðfylgjandi
línuriti. Hafnarfjarðarbær, sem var
í afar slæmri skuldastöðu árið 2014,
hefur stórbætt stöðu sína. Reykja-
víkurborg stendur hins vegar verst
að vígi hvað þetta varðar. Hún er í
skammarkróki skuldanna.
Skuldir í dag eru
skattur á morgun
Skuldahlutfall borgarinnar fór úr
104% í 201% á nokkrum árum. Erf-
itt er að ímynda sér í hvaða veru-
leika þeir stjórnmálamenn lifa, sem
halda því fram að slíkur rekstur sé í
lagi og koma þar að auki stöðugt
með hugmyndir að nýjum útgjalda-
verkefnum sem þeir vilja að al-
menningur borgi fyrir með frekari
skattheimtu.
Skuldir borg-
arinnar halda áfram
að hækka á þessu ári
og verða um 424
milljarðar í desember
samkvæmt áætl-
unum. Borgarstjóri
virðist trúa því að
hægt sé að safna
skuldum endalaust
og velta vandanum
yfir á komandi kyn-
slóðir. Slík fjár-
málastefna er
ábyrgðarlaus en á
tímum ört hækkandi vaxta er hún
beinlínis hættuleg.
Komandi kosningabarátta á því
ekki að vera keppni milli frambjóð-
enda um örari eyðslu skattfjár held-
ur hvernig ný borgarstjórn geti náð
tökum á útgjöldum og stöðvað
skuldasöfnunina. Nýr meirihluti
undir forystu Sjálfstæðisflokksins
þarf að takast á við fjárhagsvand-
ann af fullri einurð í stað þess að af-
neita honum eins og núverandi
borgarstjóri gerir.
Eftir Kjartan
Magnússon
» Borgarstjóri virðist
trúa því að hægt sé
að safna skuldum enda-
laust og velta vandanum
yfir á komandi kyn-
slóðir.
Kjartan
Magnússon
Höfundur óskar eftir 2. sæti í
prófkjöri Sjálfstæðisflokksins 18.-19.
marz.
Reykjavík í
skammarkróki
skuldanna
Á undaförnum miss-
erum hafa borgaryfir-
völd staðið í ströngu við
að selja ríki, sveit-
arfélögum og almenn-
ingi hugmyndir sínar
um Borgarlínu. Það er
vel þess virði að skoða
þá sölumennsku sem
stundum minnir á sölu-
brask fremur en heið-
arlegar upplýsingar.
Í helstu kynningu borgaryfirvalda
á Borgarlínu er bent á að íbúum höf-
uðborgarsvæðisins fjölgi hratt og
verði orðnir um 300.000 árið 2040.
Síðan er fullyrt að ef ferðavenjur
haldist óbreyttar „munu umferðar-
tafir aukast verulega á þeim tíma,
jafnvel þótt fjárfest verði umtalsvert
í innviðum fyrir bílaumferð“. Þess
vegna verði að fjárfesta í Borgarlínu.
Ökutæki og ökuskírteini
Við þetta er ýmislegt að athuga: Í
fyrsta lagi er hér verið að nýta sér þá
staðreynd, og jafnframt að þegja yfir
henni, að umferð fólks-
bíla jókst hlutfallslega
mun hraðar á höfuð-
borgarsvæðinu á ár-
unum frá 1960 og fram
yfir aldamót, heldur en
hún hefur gert síðastlið-
inn áratug. Skýringin
er sú að á fyrra tíma-
bilinu fjölgaði öku-
skírteinum og fólksbif-
reiðum í veldisvexti,
vegna bætts efnahags
almennings, en á síðara
tímabilinu er bílaeign
orðin meiri en fjöldi ökuskírteina og
þá eykst umferð einungis með hlið-
sjón af fólksfjölgun, því enginn ekur
tveimur ökutækjum í einu. Flestir
líta hins vegar svo á að umferð-
arþunginn aukist enn með sömu
hröðun og áður og endi því innan
skamms með ósköpum. Það er mis-
skilningur.
Umferðarþungi og yfirvöld
Umferðarþunginn hefur hins veg-
ar aukist mjög sl. áratug, ekki vegna
fjölgunar fólksbifreiða, heldur vegna
þess ásetnings borgaryfirvalda, að
skapa umferðartafir. Það hefur verið
gert með því að sinna ekki viðhaldi og
eðlilegri uppbyggingu stofn-
brautakerfisins, með löngu úreltum
umferðarljósum, með þrengingu
tengibrauta og með því að stöðva
framgang Sundabrautar. Dæmi um
slíkan ásetning eru tvær ljósastýrðar
gangbrautir á Miklubraut, þar sem
einn gangandi vegfarandi stöðvar
marga tugi bifreiða u.þ.b. 100-200
sinnum á sólarhring. Undirgöng eða
göngubrýr á þessum stöðum myndu
borga sig upp á skömmum tíma. En
öllum þessum umferðartöfum er ætl-
að að þreyta almenning og fá hann til
að „prófa eitthvað nýtt“ með Borg-
arlínu.
Í Morgunblaðsgrein Ragnars
Árnasonar, prófessors emeritus í
þjóðhagfræði, haustið 2020, telur
hann að þjóðhagslegur kostnaður af
umferðartöfum á höfuðborgarsvæð-
inu undanfarin ár, sé líklega yfir 100
milljónir króna á hverjum virkum
degi og yfir 30 milljarðar króna á ári.
Við þennan tafakostnað bætist svo
mjög aukin loftmengun. Þetta láta
borgaryfirvöld yfir okkur ganga svo
við samþykkjum frekar hugmyndir
þeirra um Borgarlínu.
Samgöngubylting og
óbreyttar ferðavenjur
Skoðum aftur kynninguna á Borg-
arlínu: „Haldist ferðavenjur óbreytt-
ar munu umferðartafir aukast veru-
lega á þeim tíma, jafnvel þótt fjárfest
verði umtalsvert í innviðum fyrir bíla-
umferð.“ Ef eitthvað er hins vegar
víst um umferðarþróun næstu 18 ár-
in, er það sú staðreynd að ferðavenj-
ur munu alls ekki haldast óbreyttar.
Orkuskipti á ökutækjum verða þá að
mestu um garð gengin, sjálfstjórnun
ökutækja verður langt komin, víð-
tækari og þróaðri tölvuvæðing mun í
mjög vaxandi mæli besta ökuleiðir,
umferðarstýringu og nýtingu öku-
ferða og róttækar breytingar munu
verða á gerð ökutækja, m.a. með
fjölda nýrra fisfarartækja. Enn eru
ekki fyrirséðar allar þær afleiðingar
sem þessar tækniframfarir hafa í för
með sér. En eitt er þó víst að þær
munu allar stuðla að því að auka um-
ferðarflæði og umferðaröryggi.
Á sama tíma og þessi bylting held-
ur innreið sína eru borgaryfirvöld að
reyna að selja okkur 19. aldar hug-
myndir um samgöngumáta. Sam-
göngumáta sem á að gera að meg-
inforsendu fyrir nýrri íbúðabyggð og
þjónustukjörnum í borginni. Sam-
göngumáta sem mun auka umferð-
artafir, og sem enginn veit hvað muni
kosta né hver eigi að reka.
Við sem erum á móti Borgarlínu
erum ekki gamaldags. Það eru hin
sósíalísku borgaryfirvöld sem eru
gamaldags. Þau neita að taka mið af
hreyfiafli sögunnar. Þau neita að taka
mið af hinum frjálsa markaði og
tækninýjungum hans.
Eftir Mörtu Guð-
jónsdóttur » Ferðavenjur munu
ekki haldast
óbreyttar. Orkuskipti á
ökutækjum verða þá að
mestu um garð gengin
og sjálfstjórnun öku-
tækja verður langt kom-
in.
Marta Guðjónsdóttir
Höfundur er borgarfulltrúi
Sjálfstæðisflokksins.
Borgarlínan er óraunhæf og gamaldags
Fram undan er próf-
kjör hjá Sjálfstæð-
isflokknum í Reykja-
vík. Við það tilefni
gefst sjálfstæð-
ismönnum tækifæri til
að velja sigurstrang-
legan framboðslista
fyrir komandi borg-
arstjórnarkosningar.
Ég óska eftir skýru
umboði frá flokks-
mönnum til að leiða listann til sigurs
í vor.
Ákall á breytingar
Það má skynja áþreifanlegt ákall
á breytingar í borginni. Reykjavík
hefur verið stýrt með vinstri hend-
inni um tæplega þrátíu ára skeið,
með örstuttum hléum. Það er löngu
tímabært binda enda á áralanga
eyðimerkurgöngu Sjálfstæðisflokks-
ins í borginni.
Fjármál borgarinnar eru óreiðu-
kennd. Skuldir hækka kjörtímabil
eftir kjörtímabil. Starfsmönnum
borgarinnar fjölgaði um 20% á kjör-
tímabilinu þrátt fyrir viðvarandi
manneklu á leikskólum og und-
irmönnun við snjómokstur og sorp-
hirðu. Innviðir borgarinnar liggja
víða undir skemmdum og standast
ekki nútímakröfur –
ekki síst skólahúsnæði,
leikskólahúsnæði og
íþróttamannvirki. Út-
svarsgreiðslur borg-
arbúa virðast fyrst og
fremst fóðra kerfi sem í
auknum mæli snúast
um kerfin sjálf. Það
hefur gleymst að fólkið
á ekki að þjóna kerfinu
– heldur kerfið fólkinu.
Nú verður að taka í
handbremsuna og ná
fram nauðsynlegum
breytingum í borginni. Við þurfum
að ná utan um fjármál borgarinnar.
Minnka yfirbyggingu, selja eignir
utan kjarnaþjónustu og lækka
skuldir. Útsvari borgarbúa þarf að
beina í réttan farveg – í að byggja
upp nauðsynlega innviði og sinna
lögbundinni grunnþjónustu. Binda
þarf enda á óráðsíuna í Reykjavík.
Við þurfum
Reykjavík sem virkar
Við þurfum að binda enda á eyði-
merkurgöngu Sjálfstæðisflokksins í
borginni. Við þurfum að svara ákalli
borgarbúa á breytingar. Við þurfum
að skapa hér frjálsa og réttláta höf-
uðborg sem byggð er á jöfnum tæki-
færum, takmörkuðum opinberum
afskiptum og sanngjörnum álögum –
og við þurfum að tala einum rómi um
þá mikilvægu staðreynd að ef fólk
vill breytingar í þessari borg er að-
eins eitt hreyfiafl sem skynsamlegt
verður að kjósa – og það er Sjálf-
stæðisflokkurinn.
Staðan í borgarpólitíkinni er um
margt áhugaverð, og Sjálfstæð-
isflokkurinn gæti verið í lykilstöðu í
vor. En stjórnmál eru ekki einleikur.
Við þurfum að velja okkur leiðtoga
sem ekki aðeins getur átt í fullu tré
við sitjandi borgarstjóra heldur get-
ur einnig leitt flokkinn til samstarfs
við aðra flokka í borgarstjórn.
Fram undan eru krefjandi en
skemmtilegir tímar – í mikilvægum
kosningum. Ég óska eftir ykkar
stuðningi og skýru umboði til að
leiða öflugan og samstilltan hóp
sjálfstæðismanna til áhrifa í borg-
inni í vor.
Tími Sjálfstæðisflokksins
í Reykjavík er kominn
Eftir Hildi
Björnsdóttir
Hildur Björnsdóttir
»Ég óska eftir ykkar
stuðningi til að leiða
öflugan og samstilltan
hóp sjálfstæðismanna til
sigurs í borgarstjórn-
arkosningunum í vor.
Höfundur gefur kost á sér í 1. sæti í
prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í
Reykjavík.
hildurb@reykjavik.is
Innsigling Fyrsta skemmtiferðaskipið kom til Akureyrar í gær og síðan verður siglt til Reykjavíkur á morgun.
Þorgeir Baldursson