Fróðskaparrit - 01.01.1996, Page 14

18
V ÁG AMÁLFØRI
stavilsinum beint frammanfyri. Drynjing er
ikki so ofta at hoyra í samrøðum á bondun-
um, og tað er ógviliga ymiskt, hvussu nógv
fólk gera av at nýta henda setningstónan.
Eitt heimildarfólk hevur 11 dømi við drynj-
ing á einum bandi, ið varar í 60 minuttir.
Nøkur fá dømi við drynjing eru nevnd her
niðanfyri.9
Eitt heimildarfólk svarar spurningi og
sigur: [" londi] lundi . Eisini eru dømi um
drynjing í einstøkum frasum, s.s. | 'hsdt II
"aanv II " lcajdli II ] Ysti, Arni, Lítli.
Drynjing síðst í eini frasu, sum annars
hevur ikki fallandi setningstóna er:
['g'lo'giaji "veaaeie] klokkari var eg.
Drynjingin fevnir yvir bæði tey síðstu orð-
ini var +eg. [ 'dæ’dxav hansaja veau jz’ifd
’heu.o'ba] dóttir hansara var gift her-
uppi.
Heimildafólkini hava eisini drynjing aft-
an fyri fallandi setningstóna: ['sægntn
si:joj ea'ddea: sgoldo veua 'aino:,d'je:-
divo h«u:s oi: "btgdint] søgnin sigur at tað
skuldu vera einogtretivu hús í bygdini.
Eisini ber til at hava drynjing í spurnaðar-
setningum og eykasetningum. Dømi um tað
fyrra er t.d.: ['g'an: d'ea: b'as:a ea:'d han:
ltgoj grúvin " 'hea:j,i:vijt] kann tað passa,
at hann liggur grivin har yviri ?
Endingarsjálvljóðini
Endingarsjálvljóðini í VM eru [t(j)], [o(j)]
og [a(j)]. Býtið av [a(j)] er stórt sæð tað
sama sum í norrønum. Endingarsjálvljóðini
eru rættiliga týðilig í VM. Grundin er m.a.
drynjingin. VM hevur ikki |o| líknandi ljóð
í bakstøðu, sum er so vanligt í Suður-
streymoy fyri norr. -i og norr -u, t.e. í bak-
støðu. Her er býtið altíð soleiðis, at VM.
hevur [t] og [o] í orðum eins og abbi,
bóndi, klyvari, vári (hvørjumf. eint. av
vár), várið (hvør-& hvønnf., eint. bundin
formur av vár ), húsini, neytini (hvør-&.
hvønnf., fleirt., hvk. bundið). I hvørjumf.
eint. av navnorðum (botni, eggini...) o.s.fr.
Dømi um u -orð eru eitt nú slerdu, tóku,
stóðu, róðu, konu, kallaðu v.m. Sigast
kann, at har skriftmálið hevur —i ella — u í
útljóði, har hevur VM altíð framburðin
ávíkavist [t] og [o].
-ir og -ur endingamar
Eg nevni her bara tey dømi, har bendingar-
endingarnar hjá heimildarfólkum mínum
ikki eru sum í skriftmálinum.
Navnorðabendingin
VM hevur stundum onga bendingarending
í norr. -a stovnum. T.d. [vi: boa:'d] við bát.
(Síggj eisini Noreen.A 1970:251).
I Sandavági verður -il endingin sum í
lítil, tummil o.s.fr. altíð borin fram sum [ol]
av heimildunum. Tó ber nú ofta til at hoyra
eina gongd til: [tl]. Norr. nd -stovnar og
kvk. konsonantstovnar hava —ir í VM.
[bændu] bøndur, [mejgtj] merkur. Eisini
veikt bend kvennkynsorð hava -ir [ko:nu]
konur í hvørf., hvønnf., fleirt. Sama er við
døtur. Hvørf., hvønnf., fleirt., hvk.’s orð
eins og kvceði hava altíð bendingarending-
ina -ir [fesdu]/ejh>. Framburður við -ur er
heilt vanligur í lýsingarorðum, sum enda
við —alí skriftmálinum. T.e. gamal til
gamalur. Hjáorðini undir,yvir og eftir hava
altíð ein —ur framburð [ondoj] undir, og
[e'd:or] eftir og [í:voj] yvir 3. pers. eint.
hevur altíð, har skriftmálið hevur -ir ella -ur