Skírnir - 01.12.1915, Blaðsíða 25

Nýtt landnám.
3tit
flutning með tollmúrum, og af því útlendar verksmiðjur
geta framleitt í stórum stíl og selt ódýrt. Á alþjóðafund-
um, þar sem settar eru alþjóðlegar reglur um hitt og þetta,
t. d. siglingar, stendur valdið á bak við allar gerðir, og
þegar réttur smáþjóðanna er borinn fyrir borð, er þeim
lítil buggun í því að njóta sömu kurteisisávarpa og papp-
írsréttinda og aðrar. I nýlendusamkepninni hafa smáþjóð-
unum verið bannaðar allar bjargir.
Nýlendur eru eðlileg víkkun þjóðfélagsins og stækkun
ættlandsins. Þetta sannar sagan, en bezt á hinum síðustu
tímum. Englendingar á Bretlandseyjum og Englendingar
í hinu víða heimsveldi skoða sig sem eina þjóð. Þetta
hefir ekki að eins komið kröftuglega í Ijós í tvö síðustu
skifti, sem ríkið hefir verið í vanda statt, í Búaófriðnum
og nú, en alveldishreyfingin er langsterkust í nýlendun-
um. Einn ávöxtur þessarar þjóðerniskendar er það, að
Englendingum hafa verið veitt verzlunarforréttindi, svo
þeir greiða lægri tolla en aðrir. í Kanada var þessu
komið á fyrir aldamótin, en í Ástralíu eftir þau. Bönd
þau, sem tengja þjóð saman, eru sterk. Fjarlægðin eykur
ættjarðarástina og fegrar landið og endurminningarnar
þaðan fyrir hugskotssjónum þeirra, sem fluttir eru burtu,
og þegar nýlendurnar eru orðnar stórar, hvílir blæja’ástar
og heilagleika yfir gamla landinu, bernskustöðvum þjóð-
bálksins.
Slái menn eign sinni á þéttbýl lönd, horfir málið öðru
vísi við. Af þéttbýlinu má draga þá ályktun, að þjóðin
hafi náð talsverðri menningu og lífskrafti, svo hennijverði
ekki útrýmt. I slíku landi er ekki heldur að jafnaði mik-
ið rúm fyrir innflytjendur. Slíkar nýlendur geta verið
miklar féþúfur þegar frá byrjun, bæði beinlínis og óbein-
línis, en hættan, sem fylgir þeim, vofir þó stöðugt yfir.
Fæðingjarnir mannast smátt og smátt, þjóðernistilfinning-
in, sársauki niðurlægingarinnar og hatur til kúgarans gerir
alt vart við sig og magnast. Það kemur að því fyr
eða síðar, að fæðingjarnir krefjast réttar síns til að verða