Skírnir - 01.12.1915, Blaðsíða 19

Um Hallgrím Pjetarsson.
855-
Bragarhátturinn er einkennilegur mjög og hygg jegf
a5 Hallgrímur hafi sjálfur fundið hann, og er vafalaust,
hver uppruninn er. Það er hið latínska (gríska) svonefnda
heksametrum (sexmælíngur), sem hann hefur notað á
harðla geðfeldan hátt. Að þetta sje svo sannast af því,
að meðal kvæða hans er vísa með sama bragarhætti (eða
svo til) með titlinum: »hexametrum«. I sexmælíng eru
sex liðir, 5 með þremur (eða tveimur) samstöfum og 1
(hinn síðasti) með tveimur. Hallgrímur skiftir vísuorðinu
í þrent og hefir tvær aðalhendingar í 2 fyrri hlutunum.
í hverri vísu eru eiginlega fjórir sexmælíngar, og geng-
ur sama hendíngin um tvo fyrri hlutina í öllum, en þriðji
hlutinn er sjer um sömu hendíng:
Aður á tíðum j var tíska hjá lýðum | svo tryggorðir kendu
frá barndómi blíðum | með fremdarhag friðum | að frægðum sjer vendu.
Af strengboga striðum | i Hárselda hríðum | þeir herskeytin sendu,
eða á mar viðum | skervallar skíðum | til skemtunar rendu.
Hátturinn er dýr, en Hallgrímur leikur sjer að hon-
um, og verður aldei orðfátt eða skotaskuld, og aldrei verð-
ur neitt myrkt eins og í vísunni dýru, sem áður var til-
færð, og aldrei er orðaskipunin óþjál eða brengluð. Það
er eitthvert »flottasta« kvæði sjera Hallgríms að kveðandi
og sýnir alla hans bestu skáldakosti. Þreytandi endur-
tekníngar eru heldur ekki í þessu meistaralega kvæði.
Sama verður ekki sagt um annað kvæði: Oflátúngs
lýsíng, lángt kvæði með viðkvæði. Hjer er eiginlega
sama hugsunin margtekin, þó með breyttum orðum sje.
Kemur hjer fram þessi mælgi og víðátta, sem svo oft
brennur við hjá öðrum samtímisskáldum t. d. Stefáni
Oláfssyni og veldur þvi, að kvæðin verða ólesandi, þótt
tilþrif sje í þeim og sumt gott. V
Gfamankveðskapur er ekki beinlínis það sem
einkennir sjera Hallgrim. Þó kemur hann fyrir — og er
líklega sumt af honum glatað. Sláttukvæði (viðkvæðis-
kvæði) um bóndann, sem þurfti að heyja fyrir kú sinni:
»Osköp þarf fyrir eina kú um vetur«, er gamankvæði.
Fyrstu vísurnar les maður með ánægju; bóndinn þarf svo
23*