Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 52

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 52
208 væri eftir þeim hugmyndum, sem vér ætlum kentugastar«). Is- land verði samkvæmt þeim tekki neitt ríkt, heldur sérstakur ríkishluti með frjálslegu stjórnarfyrirkomulagi, sem land út af fyrir sig, og pannig hljóti sambandinu milli Islands og Dan- merkur að vera hagað, ef það eigi að verða varanlegU (NF. XVI, 98), en hann þekki engan, sem vilji, að sambandið slitni (NF. IX, 60). Jón Sigurðsson greiddi líka sjálfur atkvæði með því á alþingi, bæði 1867 og 1869, að Island skyldi vera »óað- skiljanlegur hluti Danaveldis með sérstökum landsréttindum^ (NF. XXVII, 13, 39). Reyndar má sjá, að hann mundi heldur hafa kosið »lsland er frjálst sambandsland Danmerkur«, eins og Pingvallafundurinn 1850 hafði orðað það, en sem kænn stjórn- málamaður áleit hann þó réttara að haga seglum eftir vindi, og segir, að hitt »virðist hafa verið hyggilega sett«, og að það hafi sýnt sig, að alþingi hafi »einmitt hitt sem næst hinu rétta«, þar sem aftur Pingvallafundar-orðunin mundi hafa orðið málinu að falli, sem »ekki hefði verið gagnlegt fyrir vort mál« (Andv. I, 63). það, sem Jón Sigurðsson lagði aðaláherzluna á, var, að samband- ið væri bygt á fullu jafnrétti og frjdfeu samþykki íslendinga. Pá yrði Island sfrjálst sambandsland Danmerkur«, hvernig svo sem orðum kynni að verða hagað um þetta í sambandslögunum. Pað skifti mestu, að íslendingar fengju sinn fulla rétt, en orðunin sjálf minna. Samkvæmt stefnu Jóns Sigurðssonar átti ísland þá að standa í veldissambandi vib Danmörku, vera einn hluti Danaveldis, en með sérstökum landsréttindum. Pað átti í eigin málum að hafa fult löggjafarvald og fjárforræði, og innlenda stjórn með ábyrgð fyrir alþingi. Sameiginleg mdl áttu eftir tillögum Pjóðfundarins að vera: konungur, konungserfðir, lög um ríkisforræði, sam- bandið við onnur lönd (utanríkismál), flagg, mynt, mœlir og vog, hdskólinn, en önnur sameiginleg mál óráðin að sinni (NF. XVI, 92). En samkvæmt frumvörpum alþingis 1867 og 1869 áttu sameiginlegu málin að vera: konungur, konungserfðir, rik- isforræði, konungsmatan, lífeyrir handa konungsættinni, við- skifti við önnur lönd, vörn ríkisins d sjó og landi, ríkisrdðið, réttindi innborinna manna (fæðingjaréttur), myntin, ríkisskuld- ir og ríkiseignir og pósigöngur milli Danmerkur og Islands (NF. XXVII, 14, 39). I öllum þessum sameiginlegu málum átti Island að hafa löggjöf og stjórn saman við konungsríkið. Var
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.