Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 65

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 65
221 grundvallaði hana, væri því kærara, sem það væri við þá þjóð, sem vér höfum lengi átt saman við að sælda, sem á sama kynferði, og sömu sögu um langan aldur. Pað væri því kærara, sem vér sæjum þá ljósan vott þess, að Danir sé göfuglynd þjóð, sem ekki vill kúga þá, sem minni máttar eru« (NF. VIII, 18—19). Petta virðist nægilegt til að sýna, að skilnaðargosar vorra daga mundu ekki hafa átt sér neins góðs að vænta af Jóni Sig- urðssyni, ef hann hefði nú uppi verið. Hann mundi ekki einu sinni hafa talið þá í flokki »ærlegra íslendinga«, heldur nánast sem ósjálfráða þjóðféndur, stórhættulega sjálfstæði landsins útávið, gagnvart öðrum þjóðum; og hann mundi hafa skipað þeim á bekk með þeim, er ekki hefðu neitt -*wt á stjórnmálum«. Annað vírð- ist naumast af orðum hans ráðið. Niðurstaðan af þessum rannsóknum vorum verður þá í fám orðum sú, að »innlimun« og »skilnaði« var Jón Sigurðsson stækur á móti, og mjög andvígur »persónusambandi«. »Nýlendusamband« mundi hann hafa getað sætt sig við með ákveðnum skilyrðum, og án nýlendunafnsins, en »veldissamband« var það, sem hann barð- ist fyrir, og »málefnasamband« mundi hann hafa fúslega þegið. En margt fleira má læra af hinum pólitisku ritgerðum Jóns Sigurðssonar og framkomu. Meðal annars það, að það er sitt hvað, að vera stefnufastur stjórnmálamaður, sem aldrei missir sjónar á markinu, en kann þó að hliðra tíl, þegar á þarf að halda, eða að vera einsýnn og óbilgjarn þrákálfur, sem anar áfram í ofstæki og blindni, hversu miklar torfærur sem verða á vegi hans. Eins og kunnugt er, var orðtak Jóns Sigurðssonar: »aldrei að víkja«, sem hann hafði látið grafa á innsigli sitt. Því reyndist hann líka trúr, að því leyti, sem hann aldrei hvarf frá því marki, sem hann hafði sett sér, né þeim grundvallaratriðum, sem öll stefna hans bygðist á; en þau voru í sem fæstum orðum: innlend löggjöf og stjórn í sérmálum Islendinga og frjálst atkvæði um samband þeirra við Dani. En þeir, sem halda, að hann hafi aldrei kunnað að víkja, eða hliðra til við andstæðinga sína og laga sig eftir kringumstæð- unum í hvert sinn, þeir misskilja hann hraparlega. Hann var of- mikill stjórnmálaspekingur til þess, að sjá ekki, að án slíks verður aldrei neitt áunnið í pólitík. Petta sýna líka glögglega ýms um- mæli hans, þó að fátt eitt verði hér tilfært. Þannig segir hann, að vel mætti sætta sig við sumskonar nýlendusamband, »þó það eicJci fullnægði bllum kröfum vorum nú þegar í stað«, og að eins
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.