Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 54

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 54
2IO stefnir, því vér fekkjum engan, sem vill að samband fetta slitni eða reynir til að slíta það . . . Hann byggir á því sem sjálfsögðu, að stjórnin í Danmörku muni aldrei gefa kost á því, að Island hafi ekki neitt annað samband við Danmörku en konungsnafniö. Petta kann vel að vera, en hver hefir imyndað sér sambatidið svo? Pað verður að að minsta kosti miklu nánara, ef það væri eftir þeim hugmyndum, sem vér ætlum hentugastar; þá væri erfðarétturinn hinn sami, líklega flagg og merki, og mynt; hluttekning íslands í hinum almenna ríkis- kostnaði, sem er að tiltölu í þess þarfir, gjörir sambandið enn nánara, og óslítanlegt getur það orðið, ef báðum fellur vel og ekkert ber að höndum, sem slítur það; lengra verður mannlegri forsjá varla hægt að komast« (NF. IX, 60—61). (1851) »Að í málefnum þeim, sem kynnu að verða sameiginleg fyrir þjóð vora við Dani, eða menn í öðrum hlutum veldis konungs vors, verði þess gætt, að vér í afgreiðslu þeirra mála höfum fullko m- ið jafnrétti við þá. Að fjárhagur lands vors verði aðskilinn við fjárhag annarra hluta ríkisins. I kostnaði þeim, sem kynni að verða sameiginlegur, tökum vér þátt eftir réttri og sanngjarnri tiltölu« (NF. XII, iii — úr ávarpi Pingvallafundar til Pjóðf). (1851) »í þessari gjöf tileinkar ísland sér með gleði og þakklæti sinn hluta, eins og hver feirra ríkishluta, sem undir konungalögunum var. En þegar þessi gjöf er veitt, þá kemur því næst til að ákveða það form, sem á að koma í staðinn, fað samband, sem á að verða á milli konungsins og hvers ríkishluta, sem hefir sérstakleg réttindi og milli ríkishlutanna sjdlfra sín í milli . . . Petta nýja samband verður að vera komih undir nýju samkomulagi, og i því samkomulagi hlýtur hver rikishluti, sem hefir sérstakleg réttindi og sitt sérstaklega ásig- komuleg, að hafa einnig sitt atkvæði. ísland, sem er gamalt sam- bandsland Noregs og að fví leyti einn hluti hins gamla Noregsveldis, hefir þvílík sérstakleg réttindi og sérstaklegt ásigkomulag . . . Island . . . var í engan mdta einn hluti úr Noregi, enn síður úr Danmörku . . . En sé það ómætmælanlegt, að hið nýja samband verði að vera komið undir nýju samkomulagi, þá verður þetta samkomulag að vera bygt á frjálsu samfykki hlutaðeigendat (NF XII, 120—21; Andv. I, 35—36 — úr ávarpi Þjóðf.). (1851) »í því grundvallarlagafrumvarpi, sem lagt var fram á rík- fundinum í Danmörku 1848, var stungið upp á, að ísland yrði einn hluti í feim hluta veldisins, sem þá var stungið upp á að kalla »Dan- marks Rige«« (NF. XII, 115 — úr ávarpi Þjóðf.). (1852) »Vér höfum skýrt frá því áður, hvað þjóðernisflokkurinn í Danmörku eiginlega vill, að hann vill sameina sem allra fastast Dan- mörku sjálfa, Slésvík, Island og Færeyjar, og kalla þetta Danmerkur- ríki, en útibyrgja Holsetaland og Láenborg. Með því væri það áunn- ið fyrir ísland, að það yrði ekki vel skoðað sem nýlenda þaðan af, því tilgangurinn væri sá, að láta mál þess í öllum greinum hafa sama gang og málin úr hinum dönsku héruðum. ísland yrði þá að sínu leyti eins og Fjón eða Láland, ein af hinum dönsku eyjum« (NF. XII, 105). (1852) »Ef að sá skoðunarmáti stjórnarinnar er nú rétt hermdur,
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.