Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 64

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 64
220 líka er rétt. Einkennilegt er lika a5 sjá, hve sviplíkt formælendur persónusambandsins á Pingvallafundinum 1873 töluðu því, sem vér eigum nú að venjast hjá ýmsum angurgöpum vorra tíma. VI. SKILNAÐUR. Hrein skilnaðarstefna mun lítt eða ekki hafa komið fram í tíð Jóns Sigurðssonar, því hann tekur fram, að hann þekki engan, sem vilji að sambandið slitni eða reyni að slíta það (NF. IX, 60). Hann hefir því ekki haft ástæðu til að minn- ast mikið á skilnað í ritum sínum. En af ummælum hans á Ping- vallafundinum 1873 má ráða, að brytt hafi á skilnaðarstefnunni þar, ef ekki fengist persónusamband. En hann skoðar þá stefnu sem hreinasta barnaskap, því hann segir, að »öllum, sem vit hefðu á stjórnarmálum, mundi þykja það stórkostlega ísjárvert, að segja algert skilið við Dani«. Af þeim má ennfremur sjá, að hann álítur, að ekki geti komið til tals, að Islendingar stæðu einir sér og sambandslausir, því slíkt væri of hættulegt, þegar litið væri til ágreininga við önnur ríki. Peir yrðu því að leita sambands við einhverja aðra þjóð, en vér mundum þá eigi sæta betri hag en hjá Dönum, þótt þeir stundum hefðu viljað beita oss ofríki. Kostir þeir, er aðrir byðu oss, gætu hæglega orðið verri. Og þar sem Jón Sigurðsson lítur þannig á skilnaðarstefnuna, áður en vér fengum stjórnarskrá og löggjafarvald og meðan Danir voru oss sem örðugastir, þá má nærri geta, hve mjúkum höndum hann mundi hafa tekið á þeim, er fundið hefðu upp á, að vinna að skilnaði, eftir að vér höfðum fengið fult sjálfsforræði og innlenda ábyrgðarstjórn á þjóðlegum grundvelli, og jafnvel tilboð um að verða viðurkendir sem »ríki« jafnhliða Danmörku. Drög til þessa má og finna í »Hugvekju til Islendinga« 1848, þar sem hann gerir ráð fyrir, að »innlimunarstefhaí Dana mundi á endanum geta leitt til skilnaðar, ef í hana yrði haldið dauðahaldi sí og æ. Par segir svo: »Að vísu kann fab samband að geta haldist um skemmri tíma eða lengri, að ísland verði undir danskri stjórn, og alt verði lagað þar á landi eftir því, að Dönum verði sem hægast að halda yfirráðum eftir vild sinni. En hvort sem Islendingar voga að láta á sér bera eða ekki, þá yrði megn kali og óánægja hjá þeim í þeli niðri; þeir hefði ekkert traust á slíkri stjórn, hlýddi henni ekki nema með hang- andi hendi, og óskaði, að sá dagur mætti koma sem fyrst, að henni mætti af létta; og sá dagur mundi koma, annaðhvort fyr eða síðar. — Væri aftur á móti stjórninni svo hagað, að hún yrði gjörð þjóð- leg og bygð á fullkomnum þjóðréttindum, þá mætti ætla á, að slíka stjórn vildi enginn ærlegur íslendingur missa, og ýað samband, sem
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.