Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 27

Eimreiðin - 01.09.1911, Blaðsíða 27
183 son gera þaö fyrir sig undir umsjón sinni, lætur hann hann segja, að i>pað sé víst, að innlend stjóm komi aldrei að fullum notum, nema hún hafi við að styðjasi nærveru konungs eða jarls, peim er hann veiti fult umboð í sinn stað um öll íslezk mdl- efni<í (Andv. IV, 64). Jarlsstjórnarfyrirkomulagið var og sam- þykt af alþingi 1871 (sem varatillaga) undir forustu hans og fram- sögu og í enn ákveðnara formi í frumvarpi alþingis 1873. Á Ping- vallafundinum 1850 var þess einnig krafist, en í tillögum nefndar- innar á Pjóðfundinum (1851) er jarlinn ekki beint nefndur, og segir Jón Sigurðsson, að það hafi verið af því, að menn hafi hugsað sér, að höfuðatriðið væri að fá ábyrgðarstjórn, og þegar hún væri fengin, væri pað konungs atkvæði, að setja mann í brodd fylk- ingar fyrir henni, svo sem fulltrúa sinn, svo að ákvæði um það væri ekki beint nauðsynlegt í stjórnarskrá um hin sérstaklegu mál- efni Islands. Pó kveður hann það vera nokkuð óvíst, hver afdrif þessa atriðis hefðu orðið, ef málið hefði komið til umræðu og at- kvæða á Pjóðfundinum, því víst sé um það, að margir hafi viljað taka skýrt fram um, að. þeir óskuðu manns til að standa fyrir landstjórninni, og hugsuðu sér stöðu hans eftir því, hver lands- réttindi ísland óðlaðist (NF. XXIII, 31—32). Af þessu, sem hér hefir verið talið upp, má nú sjá, að jarls- hugmyndin eða landstjórafyrirkomulagið hefir ávalt verið jafn- ríkt í huga Jóns Sigurðssonar sem hið hentugasta og æskilegasta. Og þó að þetta hafi ekki ætíð komið beint fram í tillögum al- þingis undir forustu hans, og stundum verið jafnvel frá því horfið, þá hafa kringumstæðurnar einar og mótspyrna stjórnannar orðið þess valdandi, að bæði hann og aðrir hafa fremur kosið að hall- ast að því, sem meiri von var um að fá í svipinn, en bíða betri byrjar með hitt, sem þó væri í sjálfu sér æskilegast. Og alveg sömu ástæðurnar urðu þess valdandi, að horfið var frá landstjóra- stefnu Benedikts Sveinssonar, sem ekki var annað en jarlshug- myndin gamla í nýjum búningi. Hugmyndinni sjálfri voru menn ekki móthverfir, enda var hún samþykt á 7 þingum (1885, 1887, 1889, 1891, ^893, 1894 og 1895), þó hún yrði ekki ætíð afgreidd frá þinginu í lagaformi; en út á búninginn höfðu menn margt og mikið að setja, og vonleysið um, að fá þeirri stefnu framgengt í bráð, varð þess valdandi, að ráðlegra þótti, að reyna heldur að vinna hvert vígið á fætur öðru, unz markinu yrði að lokum náð. En hér skal ekki frekar út í þetta farið, heldur hverfa að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.